Kan ik zelf een gebroken ruit vervangen?

Waarom dat zo is

Enkel glas zit in een houten kozijn op een van twee manieren. Bij de oudste manier ligt de ruit in de sponning op een dunne laag stopverf en wordt hij vastgehouden door glasstiften of driehoekjes, waarna de sponning wordt afgewerkt met een schuine rand stopverf die na weken drogen wordt overgeschilderd. Bij de tweede manier ligt de ruit op een kitrand of een rubber en wordt hij vastgezet met houten glaslatten die worden gespijkerd of geschroefd. Beide zijn te demonteren en opnieuw te maken met gereedschap dat elke bouwmarkt verkoopt, en een fout is te herstellen: een verkeerd gezette ruit enkel glas haal je eruit en zet je opnieuw.

Het werk heeft vier stappen. Het verwijderen van het oude glas en de oude stopverf, met handschoenen, een veiligheidsbril, een beitel en soms een hetelucht­pistool om verharde stopverf zacht te maken zonder het hout te schroeien; de glasstiften komen eruit met een tang. Het meten van de sponning op drie plaatsen in beide richtingen, waarna je de ruit twee tot drie millimeter kleiner bestelt dan de kleinste maat, zodat hij vrij ligt en het hout kan werken. Het inzetten: een dunne laag verse stopverf of een rups kit in de sponning, de ruit erin drukken tot hij overal aanligt, glasstiften erin op tien tot vijftien centimeter van elkaar, en dan de afwerkrand stopverf aandrukken en op schuinte trekken met een stopmes. En het schilderen na drogen, waarbij de verf een millimeter op het glas doorloopt om de stopverf af te sluiten voor water.

Bij glaslatten is het eenvoudiger: de latten eraf, de ruit eruit, de sponning schoon, een rups kit of een nieuw rubber, de ruit erin op twee steunblokjes onderin, de latten er weer op met kleine schroeven, en de naad tussen lat en glas afkitten. Werk je in een deur, dan hoort er gehard of gelaagd glas in als de ruit tot onder de deurkruk komt of aan een looproute grenst; de glashandel weet welke maat en soort de regels vragen.

Isolatieglas is een ander product. Twee ruiten zijn met een afstandhouder en een dubbele randafdichting tot een gesloten eenheid gemaakt, gevuld met droge lucht of een edelgas. De eenheid mag niet op de rand rusten en niet in water staan: hij staat op steunblokjes die de rand vrijhouden, in een sponning die aan de onderzijde is geventileerd en beluchting geeft, en hij wordt rondom afgesloten met beglazingsrubbers of een kit die bij het glas en het kozijn past. Wie dat verkeerd doet, ziet na twee of drie winters condens tussen de ruiten: de randafdichting is aangetast en de ruit is verloren. Bovendien weegt een dubbele ruit van een vierkante meter twintig tot dertig kilo en glijdt hij uit natte handen, en een dubbele ruit die breekt bij het zetten, is niet te herstellen, alleen opnieuw te bestellen.

De glaszetter meet de sponning en de spouw op, bestelt de ruit met de juiste dikte, zet hem volgens het voorschrift van de fabrikant en geeft garantie op de randafdichting van vijf tot tien jaar. Die garantie vervalt bij zelf zetten, en het verschil in prijs tussen een ruit uit de glashandel en een geplaatste ruit is voor een gewone maat € 80 tot € 200: het uurloon van iemand die het vaak doet en de ruit heelhuids uit de bus krijgt.

Wat je nu kunt doen

Dek de gebroken ruit direct af met plaatmateriaal of stevig plastic en tape, verwijder losse scherven met handschoenen en gooi ze in een doos, niet in een zak.

Meet de sponning van de achterdeur op drie plaatsen in de breedte en de hoogte, noteer de kleinste maat en trek er drie millimeter af; bestel bij de glashandel een ruit op die maat, € 30 tot € 80, en vraag of gehard of gelaagd glas nodig is voor een deurruit.

Koop stopverf of beglazingskit, glasstiften, een stopmes en een beitel, € 20 tot € 40 samen, en plan een droge dag; stopverf hecht niet op nat hout.

Verwijder de oude stopverf met beitel en zo nodig een heteluchtpistool op lage stand, haal de stiften eruit, borstel de sponning schoon en zet zo nodig een grondlaag op kaal hout.

Zet de ruit op een dunne laag stopverf, druk hem aan, zet de stiften, trek de afwerkrand op schuinte en laat hem twee tot vier weken drogen voordat je schildert; laat de verf een millimeter op het glas doorlopen.

Voor het dubbele glas in de woonkamer: bel een glaszetter, € 250 tot € 600 per vierkante meter geplaatst, en meld het bij de opstalverzekering, want glasbreuk is daar vaak in gedekt.

Kijk bij het vervangen van de dubbele ruit of het glas van voor 2000 is; dan is een HR++-ruit een verbetering die de meerprijs waard is, mits het kozijn de dikte kan hebben.