Ook: Schuifmaat · schuifpasser · noniusmaat · digitale schuifmaat · klokschuifmaat
In het kort
In andere talen
- Engels
- Vernier caliper
- Duits
- Messschieber
- Frans
- Pied à coulisse
- Spaans
- Pie de rey
- Portugees
- Paquímetro
- Italiaans
- Calibro a corsoio
Er staat meer over schuifmaat
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Met een rolmaat meet je een kamer, een kozijn of een plank. Voor dingen die kleiner zijn dan een paar centimeter is hij te grof. De dikte van een ruit, de lengte van een deurcilinder, de buitendiameter van een waterleiding, de dikte van een stalen raamprofiel of de diameter van een plug: daar gaat het om millimeters en delen van millimeters, en daar is de schuifmaat voor.
Het instrument bestaat uit een stalen liniaal met aan het eind een vaste bek, en een schuif met een tweede bek die over die liniaal beweegt. Je klemt het voorwerp tussen de bekken en leest af hoe ver de schuif is verschoven. Aan de bovenkant zitten twee kleinere, puntige bekjes voor binnenmaten, zoals de diameter van een gat. Aan de achterkant schuift een dun staafje mee voor dieptes, bijvoorbeeld van een boorgat. Met één instrument meet je dus drie soorten maten.
Het bijzondere zit in de aflezing. Op de liniaal staan millimeters. Op de schuif staat een tweede, korte schaal: de nonius. Door de manier waarop de streepjes op die twee schalen tegen elkaar verschoven liggen, kun je tussen twee millimeterstreepjes nog tienden of twintigsten aflezen. Dat lijkt in het begin ingewikkeld, maar na tien keer oefenen gaat het vanzelf. Wie het niet wil leren, koopt een digitale schuifmaat met een schermpje, of een klokschuifmaat met een wijzer.
Voor een klusser is de schuifmaat het instrument dat het verschil maakt tussen passend en bijna passend kopen. Een cilinder die vijf millimeter te kort is, steekt niet door het beslag. Een ruit die een millimeter dikker is dan de oude, past niet meer achter de glaslat. Een isolatieschaal die net te ruim is, laat lucht langs de leiding. Met een schuifmaat meet je zulke dingen in een paar seconden, en je gaat met de juiste maat naar de winkel.
Bij het volgen van scheuren is hij ook nuttig. Twee merktekens dwars over een scheur en een meting om de paar maanden laten zien of de scheur groeit. Een schuifmaat maakt dat verschil op een tiende millimeter zichtbaar, en dat is precies waar het bij een scheur om gaat.
Voor de vakman is hij gewoon gereedschap, zoals een waterpas. Voor de woningeigenaar is hij een instrument dat je één keer koopt en dan twintig jaar in een la hebt liggen, en dat je bij elke derde klus nodig blijkt te hebben.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.