Waarom slaat mijn cv-ketel steeds aan en uit?

Waarom dat zo is

Een cv-ketel wordt zelden gekozen op de warmtevraag van de woning. Hij wordt gekozen op het warme water uit de kraan. Een tussenwoning die het op een koude dag met 5 tot 7 kilowatt redt, heeft een toestel van 24 tot 30 kilowatt boven de deur hangen, want anders komt er geen douche van twaalf liter per minuut uit. Voor de verwarming is dat vier tot vijf keer zo veel als nodig.

Modulerend betekent dat de brander kan terugregelen, maar niet tot nul. Bij de meeste toestellen ligt het laagste vermogen tussen vijftien en vijfentwintig procent van het hoogste. Een ketel van 30 kilowatt komt dan niet onder ongeveer 5 kilowatt. Vraagt de woning op een zachte najaarsdag 2 kilowatt, dan is zelfs de kleinste vlam te groot.

Wat er vervolgens gebeurt is simpel. Het cv-water bereikt binnen een paar minuten de ingestelde aanvoertemperatuur, de brander stopt, het water koelt vijf tot tien graden af, de brander start opnieuw. Drie tot vijf starts per uur horen bij een normale installatie. Tien tot twintig starts per uur is pendelen.

Er zijn drie dingen die het versterken. De aanvoertemperatuur is de eerste: staat de ketel vast op 80 graden terwijl de radiatoren bij 55 graden al genoeg warmte afgeven, dan is het water veel te snel op temperatuur. Het aantal open radiatoren is de tweede: staan de thermostaatkranen overal op stand 1 of 2 en vraagt alleen de woonkamer warmte, dan kan de installatie de warmte nergens kwijt. De regeling is de derde: een aan-uitthermostaat vraagt vol vermogen of niets, terwijl een modulerende thermostaat of een weersafhankelijke regeling met buitenvoeler de ketel juist laag laat doorbranden.

Een variant met hetzelfde beeld is te weinig doorstroming. Een dichtgeslibde radiator, een pomp op de laagste stand, een vervuild filter of een dichtgedraaide bypass zorgen ervoor dat niet de kamer maar het water in de ketel zelf snel warm wordt. De brander schakelt dan af terwijl de woning nog koud is.

Pendelen sloopt de ketel niet meteen, maar het kost wel. Elke start begint met een spoelcyclus van de ventilator, en die blaast warmte de schoorsteen uit. Ontstekingspen, ventilator en driewegklep krijgen tienduizenden extra schakelingen per stookseizoen. Een toestel dat vijftien jaar had gekund, haalt er dan tien.

Wat je nu kunt doen

Tel eerst hoe erg het is. Kijk een uur op de display of luister mee, en noteer hoe vaak de brander start en hoe koud het buiten is. Pendelen bij tien graden buiten en rustig doorbranden bij vorst is het klassieke beeld van een te grote ketel.

Zet meer radiatoren open. Draai de thermostaatkranen in de ruimtes die je toch verwarmt verder open, en houd minstens een radiator zonder thermostaatkraan of volledig open als vast afnamepunt.

Laat het cv-vermogen begrenzen. Bij vrijwel elk toestel is het maximale vermogen voor verwarming apart in te stellen, los van het tapwater. Terugzetten naar veertig tot zestig procent is de goedkoopste ingreep die er is. Bij het jaarlijkse onderhoud kost het niets extra; los ingepland reken je op € 60 tot € 110 per uur.

Verlaag de aanvoertemperatuur stapsgewijs naar 55 tot 65 graden en kijk of de woning nog warm wordt. Met een weersafhankelijke regeling met buitenvoeler doet de ketel dat zelf; voeler en inregelen kosten € 150 tot € 400.

Vervang een aan-uitthermostaat door een modulerende thermostaat die met OpenTherm of het protocol van de fabrikant praat, € 120 tot € 350 inclusief plaatsen. Dit heeft alleen zin als je ketel dat protocol ondersteunt; kijk dat na voordat je koopt.

Blijft hij pendelen, laat de installatie dan waterzijdig inregelen. Voor een eengezinswoning is dat € 350 tot € 900, inclusief de doorstroming per radiator, de pompstand en het filter.

Werk aan het toestel zelf laat je doen door een bedrijf met het wettelijk verplichte certificaat voor gasverbrandingsinstallaties. Sinds 2023 mag alleen een gecertificeerd bedrijf aan een gasketel werken, en het aanpassen van het cv-vermogen in het servicemenu valt daaronder.