Verlichting kiezen
Koopgids · geen merken, geen modellen · gecontroleerd op 14 augustus 2026
Welke lampen en armaturen passen bij een ruimte, en welke getallen op de verpakking daarover iets zeggen. Deze gids gaat over de omschakeling die nog steeds niet af is: we kiezen verlichting op watt, terwijl watt sinds de komst van led niets meer zegt over hoeveel licht je krijgt.
Welke soorten zijn er?
Ledlamp met fitting. Vervangbaar, in alle gangbare fittingen. De eenvoudigste en meest flexibele keuze.
Armatuur met geintegreerde led. De lichtbron zit vast in het armatuur. Strakker en vaak efficiënter, maar als de led stukgaat, gaat het hele armatuur weg.
Inbouwspots. In plafond of meubel. Let op de inbouwdiepte en op wat er boven het plafond zit.
Opbouwspots en rails. Voor plafonds waar je niet in kunt boren, of waar de indeling nog kan veranderen.
Lichtlijnen en ledstrips. Voor indirecte verlichting en voor onder keukenkastjes.
Buitenverlichting. Wandlampen, grondspots, padverlichting en armaturen met sensor.
Slimme verlichting. Lampen of armaturen die je met een app of spraak bedient, en die vaak ook van kleurtemperatuur kunnen wisselen.
Waar let je op
Eigenschap
Wat het betekent
Waarop te letten
Lichtstroom in lumen
Hoeveel licht de lamp geeft
Dit is het getal dat je zoekt, niet het wattage. Een gewone gloeilamp van 60 W kwam op ruwweg 800 lumen; gebruik dat als ijkpunt
Kleurtemperatuur in kelvin
Hoe warm of koel het licht oogt
Rond 2700 K is huiselijk warm, 3000 K warm wit, 4000 K neutraal en zakelijk. Voor woonruimtes zelden boven 3000 K
Kleurweergave
Hoe natuurlijk kleuren eruitzien
Uitgedrukt als index. Minimaal in de tachtig, en boven de negentig waar kleur telt: keuken, badkamer, werkplek, kunst
Dimbaarheid
Of de lamp en de dimmer bij elkaar passen
Niet elke ledlamp is dimbaar, en niet elke dimmer werkt met led. Controleer beide, en let op de minimale belasting van de dimmer
Flikkering
Onrust in het licht die je niet bewust ziet
Goedkope led flikkert vaak. Het geeft vermoeide ogen en hoofdpijn. Zichtbaar te testen met een telefooncamera
Straalhoek
Hoe breed de bundel is
Een smalle bundel accentueert, een brede vult de ruimte. Bij spots op een werkblad bepaalt dit of je in je eigen schaduw staat
Fitting
Welke voet de lamp heeft
Meet of noteer de bestaande fitting voordat je iets bestelt
IP-waarde
Bestandheid tegen stof en water
Voor buiten en voor de badkamer noodzakelijk; in de badkamer bepaalt bovendien de zone wat mag
Vervangbaarheid
Of de lichtbron los te vervangen is
Een armatuur met vaste led is aan het einde van de lamp aan het einde van zijn leven
Hoelang de lamp meegaat
In branduren, meestal met een percentage lichtopbrengst dat overblijft. Lang niet elk product haalt wat het belooft
| Eigenschap | Wat het betekent | Waarop te letten |
|---|---|---|
| Lichtstroom in lumen | Hoeveel licht de lamp geeft | Dit is het getal dat je zoekt, niet het wattage. Een gewone gloeilamp van 60 W kwam op ruwweg 800 lumen; gebruik dat als ijkpunt |
| Kleurtemperatuur in kelvin | Hoe warm of koel het licht oogt | Rond 2700 K is huiselijk warm, 3000 K warm wit, 4000 K neutraal en zakelijk. Voor woonruimtes zelden boven 3000 K |
| Kleurweergave | Hoe natuurlijk kleuren eruitzien | Uitgedrukt als index. Minimaal in de tachtig, en boven de negentig waar kleur telt: keuken, badkamer, werkplek, kunst |
| Dimbaarheid | Of de lamp en de dimmer bij elkaar passen | Niet elke ledlamp is dimbaar, en niet elke dimmer werkt met led. Controleer beide, en let op de minimale belasting van de dimmer |
| Flikkering | Onrust in het licht die je niet bewust ziet | Goedkope led flikkert vaak. Het geeft vermoeide ogen en hoofdpijn. Zichtbaar te testen met een telefooncamera |
| Straalhoek | Hoe breed de bundel is | Een smalle bundel accentueert, een brede vult de ruimte. Bij spots op een werkblad bepaalt dit of je in je eigen schaduw staat |
| Fitting | Welke voet de lamp heeft | Meet of noteer de bestaande fitting voordat je iets bestelt |
| IP-waarde | Bestandheid tegen stof en water | Voor buiten en voor de badkamer noodzakelijk; in de badkamer bepaalt bovendien de zone wat mag |
| Vervangbaarheid | Of de lichtbron los te vervangen is | Een armatuur met vaste led is aan het einde van de lamp aan het einde van zijn leven |
| Levensduur | Hoelang de lamp meegaat | In branduren, meestal met een percentage lichtopbrengst dat overblijft. Lang niet elk product haalt wat het belooft |
Wat past bij welk gebruik?
Woonkamer. Werk met lagen: algemeen licht, gericht licht bij de zithoek en eettafel, en accentlicht. Warm licht rond 2700 K en dimbaar.
Keuken. Neutraal en fel boven het werkblad, met hoge kleurweergave, en zorg dat het licht van voren komt zodat je niet in je eigen schaduw snijdt.
Badkamer. Materiaal dat bij de zone hoort, hoge kleurweergave bij de spiegel, en licht van opzij in plaats van alleen van boven.
Slaapkamer. Warm licht, dimbaar, en zo min mogelijk koel licht in het uur voor het slapen.
Werkkamer. Voldoende lumen op het bureau, kleurtemperatuur rond 4000 K, en let extra op flikkering.
Trap, gang en berging. Praktisch en direct: schakeling op twee plekken en desnoods een sensor.
Buiten. Gericht omlaag schijnen in plaats van de tuin in. Dat scheelt hinder voor de buren en voor dieren, en het is bovendien effectiever.
Veelgemaakte fouten bij de keuze
Kiezen op watt. Watt zegt bij led alleen iets over het verbruik. Zoek de lumen.
Te koel licht in woonruimtes. Licht boven 4000 K maakt een kamer klinisch. Dit is de meest voorkomende spijt na een verbouwing.
Kleurweergave negeren. Bij lage kleurweergave ziet eten er grauw uit en klopt geen enkele kleur in de badkamerspiegel.
Een niet-dimbare lamp op een dimmer zetten. Dat geeft flikkeren, brommen en een korte levensduur.
Alles op één plafondpunt. Eén lichtbron in het midden maakt elke ruimte vlak. Meerdere lagen kosten weinig extra en veranderen alles.
Armaturen met vaste led kopen op de laagste prijs. Als de led stukgaat, is het hele armatuur afval en past er niets anders.
Spots op een rij boven het aanrecht zetten in plaats van erboven aan de voorzijde. Je werkt dan in je eigen schaduw.
Buiten omhoog schijnen. Dat verlicht vooral de lucht en de slaapkamer van de buren.
Wat kost het?
Product
Eenheid
Bandbreedte
Wat is inbegrepen
Ledlamp E27
per stuk
€ 2 - € 15
Lamp
Ledlamp met hoge kleurweergave
per stuk
€ 6 - € 25
Lamp
Ledspot GU10
per stuk
€ 3 - € 18
Lamp
Inbouwspot armatuur
per stuk
€ 8 - € 60
Armatuur, exclusief lamp bij verwisselbare uitvoering
Plafondarmatuur
per stuk
€ 20 - € 200
Armatuur
Hanglamp
per stuk
€ 30 - € 500
Armatuur
Ledstrip met voeding
per set 5 m
€ 20 - € 90
Strip, profiel en voeding
Dimmer geschikt voor led
per stuk
€ 20 - € 70
Compleet
Buitenwandlamp
per stuk
€ 25 - € 180
Armatuur
Buitenlamp met sensor
per stuk
€ 30 - € 150
Armatuur met bewegingsmelder
Slimme lamp
per stuk
€ 12 - € 45
Lamp
Lichtplan door een adviseur
per woning
€ 300 - € 1.200
Advies en tekening
Prijspeil augustus 2026, indicatief, inclusief btw.
| Onderdeel | Eenheid | Bandbreedte | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Ledlamp E27 | per stuk | € 2 - € 15 | Lamp |
| Ledlamp met hoge kleurweergave | per stuk | € 6 - € 25 | Lamp |
| Ledspot GU10 | per stuk | € 3 - € 18 | Lamp |
| Inbouwspot armatuur | per stuk | € 8 - € 60 | Armatuur, exclusief lamp bij verwisselbare uitvoering |
| Plafondarmatuur | per stuk | € 20 - € 200 | Armatuur |
| Hanglamp | per stuk | € 30 - € 500 | Armatuur |
| Ledstrip met voeding | per set 5 m | € 20 - € 90 | Strip, profiel en voeding |
| Dimmer geschikt voor led | per stuk | € 20 - € 70 | Compleet |
| Buitenwandlamp | per stuk | € 25 - € 180 | Armatuur |
| Buitenlamp met sensor | per stuk | € 30 - € 150 | Armatuur met bewegingsmelder |
| Slimme lamp | per stuk | € 12 - € 45 | Lamp |
| Lichtplan door een adviseur | per woning | € 300 - € 1.200 | Advies en tekening |
Bandbreedtes, geen offertes. Een gids zonder peildatum staat hier bewust niet met een precies bedrag — voor cijfers met een peilmoment en een bronvermelding zijn er de prijsgidsen.
Regels en regelgeving
Lampen dragen een energielabel met een schaal van A tot G. Die schaal is in 2021 herzien, waardoor producten die eerst hoog scoorden nu lager uitkomen. Vergelijk dus alleen labels van dezelfde schaal.
In de badkamer gelden zones waarin bepaalde armaturen niet zijn toegestaan; dit staat in NEN 1010. Kies materiaal dat bij de zone hoort.
Voor buitenverlichting gelden in sommige gemeenten regels over lichthinder, en bij natuurgebieden en vleermuisroutes zijn er beperkingen. Naar beneden gericht licht met een warme kleur is vrijwel altijd de veilige keuze.
Bij huurwoningen zijn vaste armaturen meestal onderdeel van de woning; overleg voordat je iets vervangt.
In een VvE valt verlichting in gemeenschappelijke ruimten en aan de gevel onder de vereniging.
Oude lampen horen bij het inzamelpunt voor elektrische apparaten, niet bij het glas of het restafval.
Zie voor meer informatie
- Schakelmateriaal en elektra kiezenKoopgids
- Verf kiezenKoopgids
- Elektra in de badkamer: zones en wat er magKennisbank
- Inbouwspots plaatsen: stap voor stapStappenplan
- Energierekening verlagen: de volgorde die het meeste oplevertKennisbank
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.