Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Kunstlicht

Onderwerp Energie

Ook: Kunstlicht · kunstverlichting · kunstmatig licht · lamplicht · elektrisch licht

In het kort

Kunstlicht is al het licht dat uit een lamp komt en niet van de zon. Het vult daglicht aan en neemt het na zonsondergang over. Het is veel zwakker dan daglicht, heeft een eigen kleur en geeft kleuren anders weer. Daardoor ziet een verfkleur, een tegel of een keukenfront er onder een lamp anders uit dan bij het raam.

In andere talen

Engels
Artificial light
Duits
Kunstlicht
Frans
Lumière artificielle
Spaans
Luz artificial
Portugees
Luz artificial
Italiaans
Luce artificiale

Er staat meer over kunstlicht

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Je kiest in de bouwmarkt een zachtgrijze muurverf. Thuis, 's avonds onder de hanglamp, is dezelfde wand beige. De verf is niet veranderd. Het licht is veranderd: in de winkel hing koel wit licht, boven je eettafel hangt warm wit. Dat verschil tussen licht en licht is waar dit begrip over gaat.

Kunstlicht is licht uit een lamp. Tot ruim een eeuw geleden was dat een vlam, daarna een gloeidraad, en nu vrijwel altijd een led. Het doet wat daglicht doet, zichtbaar maken, maar het wijkt op vier punten van daglicht af. Wie die vier kent, begrijpt de meeste teleurstellingen over licht en kleur in huis.

Het eerste punt is de sterkte. Buiten is het op een zwaar bewolkte dag nog enkele duizenden lux, in de volle zomerzon in de orde van honderdduizend. Een woonkamer zit 's avonds rond de honderd lux. Kunstlicht in een woning is dus tientallen tot honderden keren zwakker dan het licht buiten. Je merkt dat nauwelijks, omdat je ogen zich aanpassen, maar het verklaart waarom fijn werk bij het raam makkelijker gaat dan onder de beste lamp.

Het tweede punt is de kleur van het licht zelf. Daglicht is midden op de dag vrijwel wit met een blauwe ondertoon. De meeste lampen in huis zijn warmer: geler en roder. Die lichtkleur heet kleurtemperatuur en staat in kelvin op de verpakking. Rond 2700 kelvin is het huiselijke warm wit, rond 4000 kelvin is neutraal en zakelijk, daarboven wordt het koel.

Het derde punt is de kleurweergave. Daglicht bevat alle kleuren van de regenboog in een vloeiend verloop. Een lamp bevat ze niet allemaal even sterk. Wat er in het licht ontbreekt, kan een oppervlak niet terugkaatsen, en dus ziet die kleur er doffer of anders uit. De kleurweergave-index, op de verpakking Ra of CRI, drukt dat uit in een getal tot honderd. Tachtig is gangbaar. Negentig en hoger kies je waar kleur ertoe doet: bij de badkamerspiegel, boven het aanrecht, in de kamer waar je kleding uitzoekt.

Het vierde punt is de richting. De hemel is een enorm, egaal lichtvlak. Een lamp is een punt of een streep. Kunstlicht geeft daardoor scherpere schaduwen en laat langs een wand elke oneffenheid zien.

Daar staat tegenover dat kunstlicht er altijd is, op elke plek, in de sterkte en kleur die jij kiest. Daglicht bepaalt de plattegrond van een huis, kunstlicht bepaalt hoe het huis 's avonds werkt.

De bouwregels behandelen de twee verschillend. Een nieuwe woning moet in elk verblijfsgebied daglicht hebben, en een lamp telt daarvoor niet mee. Over kunstlicht in de woning zelf zegt het Besluit bouwwerken leefomgeving niets. Alleen de ruimte waardoor een beschermde vluchtroute voert, in de praktijk het gemeenschappelijke trappenhuis, moet een verlichtingsinstallatie hebben.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.