Thuisbatterij: wat hij doet en wanneer hij zin heeft

Een thuisbatterij slaat elektriciteit op die je op een ander moment gebruikt. Overdag opwekken en 's avonds gebruiken, of laden wanneer stroom goedkoop is en gebruiken wanneer zij duur is.

Of het zin heeft, hangt af van je verbruikspatroon, van je contractvorm en van de prijs van de batterij. Dit artikel gaat over de werking, de begrippen en de afwegingen, zonder een uitspraak te doen over de terugverdientijd, want die verandert met de tarieven.

Een thuisbatterij bestaat uit accucellen, een omvormer en een besturing. De capaciteit wordt uitgedrukt in kilowattuur: hoeveel energie erin past. Het vermogen wordt uitgedrukt in kilowatt: hoe snel je kunt laden en ontladen.

Die twee getallen zijn allebei nodig. Een batterij van tien kilowattuur met een vermogen van drie kilowatt kan veel opslaan maar levert weinig tegelijk; dat maakt hem geschikt voor een gelijkmatig avondverbruik en niet voor het opvangen van een piek.

De bruikbare capaciteit is kleiner dan de nominale. Een deel wordt niet gebruikt om de levensduur te sparen; dat heet de ontlaaddiepte.

Bij het laden en ontladen gaat een deel van de energie verloren. Het rondgangsrendement ligt doorgaans tussen de tachtig en negentig procent; van tien kilowattuur die je erin stopt, komt er acht tot negen uit.

De levensduur wordt uitgedrukt in cycli: hoe vaak de batterij volledig kan worden geladen en ontladen voordat de capaciteit merkbaar terugloopt. Dat getal, gedeeld door het aantal cycli per jaar, geeft de verwachte levensduur.

De besturing bepaalt wat de batterij doet: eigen verbruik maximaliseren, laden op goedkope uren, of pieken afvlakken. Bij een dynamisch energiecontract is die sturing het onderdeel dat de opbrengst maakt.

Kijk naar je eigen verbruikspatroon voordat je iets aanschaft. Hoeveel stroom lever je terug en op welke momenten, en hoeveel neem je af buiten de opwekuren? Die twee getallen bepalen wat een batterij voor jou kan doen.

Kijk naar je contract. Bij een vast tarief is het verschil tussen dag en nacht klein en is de winst vooral het vermijden van teruglevering; bij een dynamisch contract komt daar de handel op prijsverschillen bij.

Kijk naar de aansluiting. Een batterij die op drie fasen kan laden en ontladen, doet meer dan een die op één fase werkt.

Kijk naar de plaats. Een batterij vraagt een geventileerde, droge ruimte binnen een temperatuurbereik, en bij voorkeur niet in een vluchtroute.

Kijk naar de brandveiligheid. Accu's die beschadigd raken of te warm worden, kunnen een brand veroorzaken die moeilijk te blussen is; de plaats en de detectie zijn daarom een ontwerpvraag.

Kijk naar de garantie: op capaciteit na een aantal jaren of na een aantal cycli, en op wat er dan precies wordt gegarandeerd.

Zelf doen: je verbruik en je teruglevering per uur uitlezen wanneer je een slimme meter hebt.

Zelf doen: berekenen hoeveel van je opwek je nu zelf gebruikt en hoeveel je teruglevert.

Zelf doen: eerst het gedrag verschuiven: apparaten laten draaien tijdens de opwekuren. Dat kost niets en het is het eerste dat een batterij ook zou doen.

Zelf doen: de plaats beoordelen op ventilatie, temperatuur en brandveiligheid.

Niet zelf doen: de batterij plaatsen of aansluiten.

Niet zelf doen: de sturing instellen zonder te weten hoe het tarief werkt.

Wat je nooit moet doen: een batterij plaatsen in een vluchtroute of in een ruimte zonder ventilatie.

De elektrische installatie moet voldoen aan NEN 1010, met bepalingen voor opslagsystemen.

De installatie hoort te worden gemeld bij de netbeheerder, net als een productie-installatie.

Voor de plaatsing van accusystemen in woningen bestaan handreikingen over brandveiligheid. Gemeenten en verzekeraars kunnen aanvullende eisen stellen; meld de installatie bij je opstalverzekeraar.

Bij een appartement is plaatsing in een gemeenschappelijke ruimte, zoals een berging of een parkeergarage, een besluit van de vergadering en raakt het de brandcompartimentering.

De salderingsregeling eindigt per 1 januari 2027. Dat is de reden dat thuisbatterijen sterker in beeld komen; wat de vergoeding voor teruglevering daarna wordt, bepaalt de rekensom. Controleer de actuele stand bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Bij netcongestie kan de netbeheerder beperkingen stellen aan teruglevering en soms aan afname; een batterij kan daarbij helpen, maar dat volgt uit de lokale situatie.