Wat kost het plaatsen van een houtkachel of haard?

Deze prijsgids gaat over het plaatsen van een houtkachel, inbouwhaard, inzethaard of pelletkachel in een bestaande woning: het toestel, de rookgasafvoer met alle doorvoeren, de luchttoevoer, de brandveilige opstelling, de montage en de inbedrijfstelling. Ook het voorwerk hoort erbij: de inspectie van een bestaand kanaal, de trekmeting en de controle of de opstelplaats voldoet.

De gids is bedoeld voor iemand die in een bestaande woning een kachel of haard wil laten plaatsen, en voor wie een oude open haard wil vervangen door een gesloten toestel. De eenheid is de installatie: één toestel met één rookgasafvoer.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel en per installatie, geen offertes. De spreiding komt uit de vraag of er een bruikbaar kanaal is, hoeveel meter kanaal er nodig is, hoeveel verdiepingen en daken het passeert, en of de opstelplaats brandveilig moet worden gemaakt.

Wat er niet in zit: gaskachels en gashaarden op aardgas als hoofdverwarming, de aanschafprijzen van kachels als product, en het herstellen of afbreken van een schoorsteen als apart werk. De prijzen van toestellen als product staan in de gids over kachels en haarden; hier gaat het om wat de plaatsing kost.

Of er een bruikbaar kanaal is. Dit is de grootste post en de eerste vraag. Een gemetseld kanaal dat na camera-inspectie en trekmeting geschikt blijkt, krijgt een binnenpijp voor € 400 tot € 1.200. Ontbreekt het kanaal of is het afgekeurd, dan komt er € 900 tot € 3.000 aan nieuw kanaal bij, plus de doorvoeren.

De lengte en de route van het kanaal. Vanaf een woonkamer op de begane grond naar boven het dak van een tussenwoning is zeven tot tien meter kanaal. Elke verdiepingsvloer die het passeert is een doorvoer van € 200 tot € 600 met herstelwerk. Een route langs de gevel scheelt doorvoeren binnen maar vraagt beugels, een muurdoorvoer en meestal een hoogwerker.

Het type toestel. Een vrijstaande stalen kachel is het goedkoopst te plaatsen: hij staat op de vloer, weegt minder en heeft geen inbouwwerk nodig. Een inbouwhaard vraagt een ombouw, een brandwerende constructie en convectieroosters, en dat is € 800 tot € 3.000 aan bouwkundig werk boven op het toestel. Een pelletkachel vraagt daarbij een stroomaansluiting en een plek voor de zakken.

De luchttoevoer. In een woning met natuurlijke ventilatie en roosters lukt het vaak zonder extra kanaal. In een woning met mechanische afzuiging, balansventilatie of een goed dichtgekitte schil hoort er een externe luchttoevoer van € 250 tot € 800 bij; zonder die toevoer haalt de afzuigkap de rook de kamer in.

De brandveilige opstelling. De fabrikant schrijft minimumafstanden voor tot brandbaar materiaal, aan de achterkant, de zijkanten en de voorkant. Een kachel tegen een gestucte binnenmuur is eenvoudig; een kachel voor een houten wand of dicht bij een houten trap vraagt een brandwerende achterwand met luchtspouw van € 300 tot € 1.200.

De bereikbaarheid van het dak. Een plat dak met een deur naar het dakterras kost niets extra; een steil pannendak op vier lagen kost een hoogwerker of een steiger van € 300 tot € 1.500.

De staat van de schoorsteen. Een gemetselde schoorsteen die al twintig jaar niet is gebruikt, is vaak toe aan voegwerk of aan een nieuwe afdekking. Dat is € 400 tot € 2.500 en het komt vrijwel altijd pas boven water bij de inspectie.

Het stookseizoen. Van september tot december zijn installateurs vol en liggen de tarieven aan de bovenkant, met levertijden van zes tot twaalf weken. In het voorjaar is er ruimte en is de prijs zachter.

Vraag of de camera-inspectie en de trekmeting in de offerte zitten of als voorbehoud zijn opgenomen, en wat er gebeurt met de prijs als het kanaal wordt afgekeurd. Laat de meerprijs voor een nieuw kanaal vooraf noemen.

Vraag naar de opbouw van het kanaal: het aantal strekkende meters, de diameter, het merk, het aantal bochten en het aantal doorvoeren. Twee offertes voor dezelfde woning lopen vaak uiteen omdat de een binnendoor gaat en de ander langs de gevel.

Vraag wie de doorvoeren brandwerend dichtzet en wie het stuc- en schilderwerk erna herstelt. Dit is de post die het vaakst tussen wal en schip valt.

Vraag naar de externe luchttoevoer: wordt die aangelegd, waar komt het rooster, en is er gerekend met de mechanische ventilatie die er al zit.

Vraag naar de brandveilige opstelling: welke afstanden houdt de fabrikant aan, wat is er nodig aan de achterwand en aan de vloer, en zit dat in de prijs.

Vraag om een opleveringsrapport met de gemeten trek, de rookgastemperatuur en de bevestiging dat het toestel volgens de opgave van de fabrikant is aangesloten. Vraag ook of dat rapport geschikt is voor de verzekeraar.

Vraag naar de garantie: op het toestel, op het kanaal en op de waterdichtheid van de dakdoorvoer. Die drie liggen vaak bij verschillende partijen en dan wijst men naar elkaar bij een lek.

Vraag of het bedrijf ook het jaarlijkse vegen doet en wat dat kost, en of er korting geldt als je het bij dezelfde partij afneemt.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan een verbrandingstoestel en de afvoer van rookgas: de opstelling moet brandveilig zijn, de rookgassen moeten naar buiten worden afgevoerd en er moet voldoende verbrandingslucht zijn. Voor bestaande bouw gelden andere niveaus dan voor nieuwbouw, maar de kern is gelijk: een toestel dat niet trekt of dat rookgas in de woning brengt, voldoet niet.

Sinds 2022 gelden er in Europa eisen aan nieuw verkochte toestellen op vaste brandstof, met grenzen aan de uitstoot van fijnstof en koolmonoxide en een ondergrens aan het rendement. Elke kachel die je nu bij een dealer koopt, voldoet daaraan; een tweedehands toestel van voor die tijd vaak niet.

Het plaatsen van een kachel in een bestaande woning is doorgaans vergunningvrij. Vergunningplicht ontstaat wel bij een monument, in een beschermd stads- of dorpsgezicht, en bij een zichtbare wijziging van het dakvlak of de gevel, bijvoorbeeld bij een kanaal langs de voorgevel. Het gemeentelijke omgevingsplan kan daarnaast regels stellen over houtstook, en enkele gemeenten kennen een stookverbod bij ongunstig weer of hebben houtstook in het omgevingsplan begrensd.

Voor het kanaal geldt de opgave van de fabrikant van het toestel als uitgangspunt voor diameter, lengte en uitmondingshoogte; daarnaast bestaan er branchevoorschriften voor het aanbrengen en inspecteren van rookgasafvoeren. Een installateur die volgens die voorschriften werkt, levert een installatie op met een verklaring en meet de trek na. Vraag daarom om een opleveringsrapport met de gemeten trek en de temperatuur.

In een appartementengebouw is het dak en meestal ook het kanaal gemeenschappelijk en beslist de vergadering; bij een collectief kanaal is aansluiten van een houtkachel vrijwel altijd uitgesloten. In een huurwoning is toestemming van de verhuurder nodig. Voor de burenverhouding geldt dat aanhoudende rookoverlast als onrechtmatige hinder kan worden aangemerkt; dat is geen bouwregel maar het loopt in de praktijk vaker uit de hand dan de bouwregels. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het aan de gemeente.