Aarding en aardlekbeveiliging aanbrengen in een oude installatie
Zelf te doen: nee · €€€ · komt vaak voor
Deze werkomschrijving gaat over het aanbrengen van aarding en aardlekbeveiliging in een bestaande woning waarvan de installatie die geheel of gedeeltelijk mist: woningen van vóór ongeveer 1975 met tweeaderige leidingen, woningen waar de aarding aan een inmiddels kunststof waterleiding hangt, en woningen waar bij verbouwingen stopcontacten met aardcontact zijn geplaatst zonder aardleiding. Het omvat inspectie en meting, de aardelektrode en aardrail, aardlekschakelaars en zo nodig een nieuwe groepenkast, de vereffening in natte ruimten, geaarde groepen voor grote apparaten, het doortrekken van de aarding via bestaande buizen en de keuring na afloop.
Het gaat niet over een volledige herbedrading van de woning, waarvoor de werkomschrijving elektra vernieuwen geldt, en niet over de installatie in de algemene ruimten van een complex.
Gebruik dit document als bijlage bij een uitvraag, als leidraad bij een aankoopkeuring of als controlelijst voor het rapport dat de installateur oplevert.
Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak
Plaats van het gebrek. Binnenshuis - Installaties - Elektrische installatie.
Kenmerken
- groepenkast zonder aardlekschakelaar of met één oude van 300 milliampère
- stopcontacten zonder aardcontact, of met aardcontact zonder werkende aarde bij meting
- aardleiding aangesloten op een waterleiding
- badkamer of keuken zonder aarding en vereffening van leidingen, bad en radiator
- tinteling bij het aanraken van apparaten, kranen of radiatoren
- aardlekschakelaar die niet uitschakelt bij de testknop of die zonder reden uitschakelt
Oorzaak
- installatie aangelegd vóór de invoering van de eisen voor aarding van alle stopcontacten en aardlekbeveiliging
- waterleiding vervangen door kunststof waardoor de oude aarding is verdwenen
- uitbreidingen en verbouwingen zonder doortrekken van de aardleiding
- aardelektrode gecorrodeerd of nooit aanwezig
- aardlekschakelaar verouderd of defect door nooit testen
Uitgangspunten en aannames
Uitgangspunt is een inspectie en meting van de hele installatie vooraf door de installateur, met een rapport dat per groep aangeeft wat er is, wat er moet en wat er kan: welke buizen ruimte hebben voor een extra aardleiding, welke groepen herbedraad moeten worden en welke stopcontacten ongeaard blijven.
Aangenomen wordt dat de netaansluiting en de hoofdzekering voldoende zijn voor de nieuwe groepen; een verzwaring is een aparte opdracht bij de netbeheerder.
Aangenomen wordt dat de bestaande groepenkast wordt vervangen als er geen ruimte is voor aardlekschakelaars per groep of als de kast niet aan de huidige eisen voldoet.
Er wordt uitgegaan van werk in een bewoonde woning met stroomonderbrekingen per groep, aangekondigd, en van kleine hak- en boorwerkzaamheden met herstel van de afwerking als aparte post.
Aangenomen wordt dat stopcontacten die niet geaard kunnen worden zonder herbedrading, ongeaard blijven en als zodanig herkenbaar zijn, achter een aardlekschakelaar; het plaatsen van aardcontacten zonder aarde is uitgesloten.
De werkzaamheden, stap voor stap
- 1Inspecteren en meten van de bestaande installatie: groepenkast, aardrail, aardelektrode of aarding op waterleiding, aardlekschakelaars, per groep de bedrading (twee- of drieaderig), circuitimpedantie, isolatieweerstand, de stopcontacten op werkende aarde, en de vereffening in badkamer en keuken; rapport met een plan per groep.
- 2Aanbrengen van een aardelektrode: aardpen of aardplaat buiten of in de kruipruimte, met een aardverspreidingsweerstand die aan de norm voldoet, aangesloten op een aardrail in de meterkast met een aardleiding van de voorgeschreven doorsnede; verwijderen van de aarding op de waterleiding, waarbij de waterleiding zelf in de vereffening wordt opgenomen.
- 3Vervangen of aanpassen van de groepenkast: aardlekschakelaars van 30 milliampère op alle eindgroepen, verdeeld over minstens twee aardlekschakelaars zodat niet de hele woning uitvalt, installatieautomaten per groep, aardrail, hoofdschakelaar en overspanningsbeveiliging waar de norm die vraagt; labelen van alle groepen.
- 4Aanbrengen van de hoofdvereffening: verbinden van de metalen water-, gas- en cv-leidingen bij de invoer met de aardrail.
- 5Aanbrengen van de aanvullende vereffening in de badkamer: bad of douchebak, metalen leidingen, radiator, vloerverwarmingsmatten en metalen afvoeren verbonden met de aarde; geaarde en spatwaterdichte stopcontacten en verlichting in de toegestane zones.
- 6Aanleggen van geaarde groepen voor wasmachine, droger, vaatwasser, oven, kookplaat, boiler of warmtepomp en een eventuele laadpaal, met eigen installatieautomaat en aardlekschakelaar, in nieuwe leidingen of via bestaande buizen met ruimte.
- 7Doortrekken van de aardleiding naar de bestaande stopcontacten in alle groepen waar de buizen ruimte hebben: trekken van een geelgroene draad, aansluiten in elke doos en elk stopcontact, vervangen van stopcontacten zonder aardcontact door geaarde.
- 8Herbedraden van groepen waar de buizen vol of afwezig zijn, voor zover in de opdracht: nieuwe leidingen in bestaande buizen na verwijderen van de oude draden, of nieuwe leidingen in opbouw of gefreesd, met herstel van de afwerking als aparte post.
- 9Markeren van stopcontacten die ongeaard blijven, en verwijderen van aardcontacten zonder aarde die eerder zijn geplaatst.
- 10Meten en beproeven van de gehele installatie na afloop: aardverspreidingsweerstand, uitschakeltijd en -stroom van elke aardlekschakelaar, circuitimpedantie per groep, doorgang van de aardleiding naar elk stopcontact, vereffening in de badkamer, isolatieweerstand.
- 11Opstellen van het keuringsrapport met meetwaarden, groepenschema en tekening, en overhandigen met een uitleg van de testknop en de groepen.
- 12Opleveren met een lijst van wat ongeaard is gebleven en het advies voor de volgende stap bij een verbouwing.
Materiaal- en kwaliteitseisen
- alle materialen met keurmerk en geschikt voor de toepassing: aardelektrode van roestvast of verkoperd staal, aardleiding en vereffeningsleidingen in de voorgeschreven doorsnede, geelgroen gemarkeerd
- aardlekschakelaars van 30 milliampère, type geschikt voor de apparaten in de groep, op alle eindgroepen, verdeeld over minstens twee schakelaars
- groepenkast met voldoende ruimte, aardrail, hoofdschakelaar en overspanningsbeveiliging waar de norm die vraagt
- geaarde stopcontacten met randaarde alleen waar een aardleiding is aangesloten; badkamer en buiten spatwaterdicht
- vereffening in badruimten van alle metalen delen volgens de zone-indeling
- verbindingen in dozen met klemmen, geen gedraaide en getapete verbindingen
- meting en beproeving volgens de norm voor bestaande installaties, met rapport en meetwaarden
- werk door een erkend installateur, met groepenschema en tekening bij oplevering
Wat je opmeet
- het aantal groepen en het aantal stopcontacten per ruimte
- de plaats van de meterkast en de afstand tot badkamer, keuken en wasruimte
- de grote apparaten die aanwezig zijn of komen: wasmachine, droger, vaatwasser, oven, kookplaat, boiler, warmtepomp, laadpaal
- de mogelijkheid voor een aardelektrode: tuin, kruipruimte, bestrating
Wat je opgeeft in de uitvraag
- bouwjaar van de woning en van de laatste ingreep aan de installatie
- de bevindingen van een eerdere keuring of aankoopkeuring, als die er is
- de gewenste omvang: minimum, doortrekken via buizen, of herbedraden van bepaalde groepen
- of de woning bewoond is tijdens het werk en welke ruimten wanneer beschikbaar zijn
- of er een verbouwing is gepland waarbij wanden of vloeren open gaan
- of een verzwaring van de aansluiting of een nieuwe meterkast door de netbeheerder speelt
Tijdsduur en complexiteit
Complexiteit: gemiddeld tot hoog. Het plaatsen van aardlekschakelaars en een elektrode is routine; het doortrekken van de aarding door een oude woning vraagt uitzoeken per groep en per doos.
Doorlooptijd
- inspectie en meting met rapport: een halve tot een hele dag
- minimum: aardlekschakelaars, elektrode, hoofdvereffening, badkamer, geaarde groepen voor grote apparaten: één tot twee werkdagen
- doortrekken van de aarding via bestaande buizen in een rijwoning: twee tot vier werkdagen extra
- herbedraden van enkele groepen met herstel van de afwerking: drie tot zeven werkdagen extra
- verzwaring of nieuwe meterkast door de netbeheerder: enkele weken tot maanden wachttijd
Plan het werk vóór een verbouwing waarbij wanden open gaan; dan kost het doortrekken van de aarding een fractie.
Wat het kost
Bedragen inclusief btw.
Onderdeel
Eenheid
Bandbreedte
Inspectie en meting van de installatie met rapport en plan per groep
per woning
€ 200 - € 450
Aardelektrode aanbrengen en aansluiten op aardrail, met meting
per stuk
€ 300 - € 700
Aardlekschakelaar van 30 milliampère plaatsen in de bestaande kast
per stuk
€ 150 - € 400
Nieuwe groepenkast met aardlekschakelaars, automaten, aardrail en labels
per stuk
€ 900 - € 2.000
Hoofdvereffening van water-, gas- en cv-leidingen
per woning
€ 100 - € 300
Vereffening en geaarde stopcontacten in de badkamer
per badkamer
€ 250 - € 800
Geaarde groep voor een groot apparaat
per groep
€ 250 - € 700
Aarding doortrekken via bestaande buizen, inclusief geaard stopcontact
per stopcontact
€ 80 - € 200
Herbedraden van een groep in bestaande buizen
per groep
€ 400 - € 1.000
Nieuwe leidingen in opbouw of gefreesd, inclusief stopcontact
per stopcontact
€ 150 - € 350
Herstel van stucwerk en afwerking na frezen
per plek
€ 40 - € 120
Eindmeting en keuringsrapport
per woning
€ 150 - € 350
Voor een rijwoning uit 1960 komt het minimum (inspectie, elektrode, twee aardlekschakelaars in een nieuwe kast, hoofdvereffening, badkamer, drie geaarde groepen, eindmeting) op € 2.500 tot € 5.000; het doortrekken van de aarding naar twintig stopcontacten via de buizen erbij op € 1.600 tot € 4.000.
| Onderdeel | Eenheid | Bandbreedte |
|---|---|---|
| Inspectie en meting van de installatie met rapport en plan per groep | per woning | € 200 - € 450 |
| Aardelektrode aanbrengen en aansluiten op aardrail, met meting | per stuk | € 300 - € 700 |
| Aardlekschakelaar van 30 milliampère plaatsen in de bestaande kast | per stuk | € 150 - € 400 |
| Nieuwe groepenkast met aardlekschakelaars, automaten, aardrail en labels | per stuk | € 900 - € 2.000 |
| Hoofdvereffening van water-, gas- en cv-leidingen | per woning | € 100 - € 300 |
| Vereffening en geaarde stopcontacten in de badkamer | per badkamer | € 250 - € 800 |
| Geaarde groep voor een groot apparaat | per groep | € 250 - € 700 |
| Aarding doortrekken via bestaande buizen, inclusief geaard stopcontact | per stopcontact | € 80 - € 200 |
| Herbedraden van een groep in bestaande buizen | per groep | € 400 - € 1.000 |
| Nieuwe leidingen in opbouw of gefreesd, inclusief stopcontact | per stopcontact | € 150 - € 350 |
| Herstel van stucwerk en afwerking na frezen | per plek | € 40 - € 120 |
| Eindmeting en keuringsrapport | per woning | € 150 - € 350 |
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De prijstabel hieronder rekent meteen mee, en je maten reizen mee naar de prijsgidsen en stappenplannen.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat kost dit bij jou
Vink aan wat bij jou van toepassing is. Je maten van hierboven staan al ingevuld en zijn per regel te overschrijven. Er wordt gerekend in je eigen browser; er gaat niets naar ons toe.
| Onderdeel | Bandbreedte | Jouw hoeveelheid | Bedrag |
|---|---|---|---|
| € 200 - € 450 per woning | project | — | |
| € 300 - € 700 per stuk | stuks | — | |
| € 150 - € 400 per stuk | stuks | — | |
| € 900 - € 2.000 per stuk | stuks | — | |
| € 100 - € 300 per woning | project | — | |
| € 150 - € 350 per woning | project | — |
Nog niets aangevinkt
Vink aan wat van toepassing is om een bedrag te zien.
Dit is een optelling van de bandbreedtes hierboven en geen offerte. Wat een aannemer rekent hangt af van de staat van je woning, de bereikbaarheid en het jaargetijde. 6 regels tellen niet mee: daar staat geen bedrag met een eenheid.
Zelf doen of uitbesteden
Niet zelf te doen. Werk aan de groepenkast, de aardelektrode, de vereffening en de bedrading is werk voor een erkend installateur; het gaat om levensgevaar bij fouten en om de aantoonbaarheid in het rapport.
Zelf te doen is de voorbereiding: de aardlekschakelaar testen, met een stopcontacttester noteren welke stopcontacten geen aarde hebben, de grote apparaten en de gewenste plekken opgeven, meubels en kasten van de wanden halen waar dozen zitten, en het rapport na afloop controleren op meetwaarden en groepenschema.
Niet zelf: aardcontacten plaatsen op stopcontacten zonder aardleiding, of de aarde met de nul verbinden; beide zijn levensgevaarlijk.
Offerte uitvragen
- de inspectie en meting met rapport als eerste regel, met een plan per groep
- de aardelektrode met de te halen aardverspreidingsweerstand en de meting
- de groepenkast: aanpassen of vervangen, met het aantal aardlekschakelaars en automaten
- de hoofdvereffening en de badkamervereffening als aparte regels
- de geaarde groepen voor de grote apparaten, per apparaat
- het doortrekken van de aarding per groep, met het aantal stopcontacten en de bevestiging dat het via de buizen kan
- het herbedraden van groepen als optie per groep, met herstel van de afwerking als aparte post
- de lijst van stopcontacten die ongeaard blijven
- de eindmeting en het keuringsrapport met groepenschema en tekening
- de garantie op het werk en de erkenning van het bedrijf
Oplevering en controle
- druk op de testknop van elke aardlekschakelaar: hij moet direct uitschakelen
- controleer met een stopcontacttester dat elk geaard stopcontact werkende aarde heeft en dat ongeaarde stopcontacten geen aardcontact hebben
- controleer het rapport op meetwaarden: aardverspreidingsweerstand, uitschakeltijd en -stroom per aardlekschakelaar, circuitimpedantie per groep, vereffening badkamer, isolatieweerstand
- controleer het groepenschema in de kast en de labels op de automaten
- controleer dat de aarding niet meer op de waterleiding zit en dat de leidingen in de vereffening zijn opgenomen
- controleer het herstel van de afwerking bij gefreesde leidingen
- bewaar het rapport bij de woningpapieren; het is het bewijs bij verkoop en verzekering
Hoe je herhaling voorkomt
- test de aardlekschakelaars twee keer per jaar met de testknop
- laat elke uitbreiding of verbouwing door een erkend installateur doen met doortrekken van de aarding
- laat de installatie om de tien jaar keuren en bij aankoop van een woning altijd
- sluit nooit aarding aan op een waterleiding en controleer dit bij een leidingvervanging
- gebruik geaarde apparaten alleen op geaarde stopcontacten en geen ongeaarde verdeeldozen
Bijlagen
- inspectierapport met meetwaarden en plan per groep
- groepenschema en tekening van de installatie na afloop
- keuringsrapport met meetwaarden en lijst van ongeaarde stopcontacten
Zie voor meer informatie
- Ontbrekende of onjuiste aarding in de woningGebrek
- Stoppen slaan door of de aardlekschakelaar schakelt uitGebrek
- Verouderde elektrische installatieGebrek
- Elektra in de badkamer: zones en wat er magKennisbank
- Meterkast en groepenkastKennisbank
- Groepenkast labelen en schema makenStappenplan
- Wat kost het vernieuwen van de elektra?Prijsgids
- Wat kost een bliksemafleider?Prijsgids
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.