Liftmodernisering in een wooncomplex

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek. Algemene ruimten - Liftinstallatie - Machinekamer, schacht en kooi.

Kenmerken

• storingen die vaker dan eens per kwartaal terugkomen, vaak op dezelfde melding
• een besturing met relais of met een sturing waarvoor de fabrikant geen onderdelen meer levert
• deuren die niet vloeiend sluiten, terugveren of alleen met kracht opengaan
• een kooi die niet gelijk stopt met de vloer, met een drempel van meer dan een centimeter
• een keuringsrapport met herhaalde opmerkingen over de vangtest, de snelheidsbegrenzer of de deurvergrendeling
• geen tweerichtingsspraakverbinding of een alarm dat op een nummer uitkomt dat niet meer bestaat

Oorzaak. Een liftinstallatie is een samenstel van onderdelen met heel verschillende levensduren. De schacht en de geleiders gaan vijftig jaar mee, de aandrijving dertig, de besturing twintig en de deurbewegingen vijftien. Wat u ziet als «de lift is oud» is meestal de besturing die zijn tijd heeft gehad terwijl de rest nog goed is.

Daar komt bij dat de eisen zijn meegegroeid. Een lift uit 1985 voldeed aan de eisen van 1985; de risicoanalyse die sinds 2016 verplicht is voor bestaande liften, legt de verschillen bloot en die zijn met onderhoud niet weg te nemen.

Materiaal- en kwaliteitseisen

De installatie voldoet aan de geharmoniseerde normen voor de veiligheid van personenliften, in de versie die geldt op het moment van oplevering, en de modernisering wordt uitgevoerd volgens de norm voor het verbeteren van de veiligheid van bestaande liften.

De besturing is van een type waarvoor onderdelen en software voor ten minste vijftien jaar beschikbaar zijn, en de leverancier legt dat schriftelijk vast. Vraag ook of derden onderhoud mogen doen; een besturing die alleen met de eigen servicelaptop van de fabrikant benaderbaar is, bindt u voor de hele levensduur aan één partij.

Deuren zijn automatisch schuivend, met lichtscherm over de volle hoogte in plaats van een mechanische deurbeveiliging.

Het bedieningspaneel is bereikbaar vanuit een rolstoel, met reliëf en braille op de toetsen en met gesproken verdiepingsaanduiding.

De kooivloer is slipvast en vlak met de verdiepingsvloer; de toegestane afwijking bij stoppen is enkele millimeters en niet enkele centimeters.

Het spraak-luisterverband is een tweerichtingsverbinding met een permanent bemande meldkamer, met batterijbuffering en een periodieke automatische testmelding.

Er is een noodstroomvoorziening die de kooi bij stroomuitval naar de dichtstbijzijnde stopplaats brengt en de deuren opent.

Alle materialen in de schacht zijn brandveilig; de schachtdeuren houden de brandwerendheid van de wand waarin zij zitten in stand.

Wat je opmeet

Aantal stopplaatsen en de hoogte van de bovenste vloer boven het laagste stopniveau.

Schachtmaten: breedte, diepte, putdiepte en vrije hoogte boven de bovenste stopplaats.

Bestaande kooimaten en de vrije doorgang van de deur, in millimeters.

Draagvermogen en snelheid van de bestaande installatie, van het typeplaatje.

Aanwezigheid en maat van de machinekamer, en de bereikbaarheid ervan.

Bouwjaar, fabrikant en type van de installatie, en het bouwjaar van de laatste modernisering.

Aantal woningen dat op de lift is aangewezen, en of er een tweede lift of een tweede trappenhuis is.

De aanwezige elektrische aansluiting in de machinekamer: aantal fasen, zekeringwaarde en of er een aparte groep is.

De laatste twee keuringsrapporten en het storingsoverzicht van de laatste drie jaar.

De asbestinventarisatie, of de vaststelling dat die er nog niet is.

Tijdsduur en complexiteit

Een besturings- en aandrijfmodernisering met behoud van de deuren duurt twee tot vier weken, waarvan de lift twee tot drie weken buiten gebruik is.

Een volledige modernisering met deuren, kooi en schachtbekabeling duurt zes tot tien weken buiten gebruik, met bouwkundig herstel dat daarna nog een week doorloopt.

De voorbereiding duurt langer dan de uitvoering. Reken op drie tot zes maanden voor onderzoek, programma van eisen en offertes, en daarna op de vergadercyclus van de VvE.

Levertijden bepalen de startdatum. Een nieuwe kooi en nieuwe schachtdeuren hebben een levertijd van twaalf tot twintig weken na opdracht.

Complexiteit is hoog. Dit is werk voor een gecertificeerd liftbedrijf, met een keuring door een onafhankelijke instantie erna. Er is geen deel dat een beheerder of bewoner zelf uitvoert.

Zelf doen of uitbesteden

Dit werk wordt volledig uitbesteed. Werk aan een liftinstallatie is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf, en de installatie mag pas in gebruik na keuring door een aangewezen instantie.

Wat u zelf doet, is het voortraject: de onafhankelijke conditiemeting laten uitvoeren, het programma van eisen opstellen, de offertes vergelijken en de communicatie met de bewoners.

Laat de conditiemeting niet doen door het bedrijf dat de offerte gaat maken. De partij die vaststelt wat er moet gebeuren, hoort niet dezelfde te zijn als de partij die het mag uitvoeren.

Offerte uitvragen

Het uitvraagdocument wordt gegenereerd zodra je een offerte aanvraagt. Het gaat via het platform naar de bedrijven die je kiest.

Vraag drie offertes op hetzelfde programma van eisen, met een prijs per onderdeel: besturing, aandrijving, deuren per stopplaats, kooi, bekabeling, bouwkundig herstel en keuring.

Vraag naar de doorlooptijd in werkbare dagen, naar de periode dat de lift buiten gebruik is, en naar een boetebeding als die periode wordt overschreden.

Vraag naar de beschikbaarheid van onderdelen en software, naar de vraag of derden onderhoud mogen doen, en naar de prijs van het onderhoudscontract voor de eerste tien jaar.

Vraag om referenties van twee vergelijkbare moderniseringen in bewoonde complexen, en bel die na.

Oplevering en controle

Het certificaat van de eerste keuring na modernisering is er en staat op naam van deze installatie.

Het liftboek en het logboek zijn bijgewerkt en liggen in de machinekamer of bij de beheerder.

De stopnauwkeurigheid is op elke stopplaats gemeten en vastgelegd; de kooivloer ligt vlak met de verdiepingsvloer.

De vangproef en de test van de noodstroomvoorziening zijn uitgevoerd in bijzijn van de opdrachtgever of zijn adviseur.

Het alarm is getest vanuit de kooi naar de meldkamer, met terugspraak, en de meldkamer heeft de juiste locatiegegevens.

De deuren zijn getest met het lichtscherm op drie hoogten, ook op kniehoogte.

De restpuntenlijst is ondertekend en er staat een datum bij elk punt.

De garantietermijn op onderdelen en arbeid staat op papier, met de ingangsdatum van de oplevering en niet van de levering.

Hoe je herhaling voorkomt

Neem de lift op in het meerjarenonderhoudsplan met de levensduren per onderdeel en niet met één post voor de hele installatie. Besturing twintig jaar, deurbewegingen vijftien, aandrijving dertig.

Laat het storingsoverzicht per kwartaal opleveren door het onderhoudsbedrijf en kijk naar het patroon, niet naar het aantal. Drie keer dezelfde melding is een onderdeel dat op is.

Houd de machinekamer en de liftput leeg en droog. Water in de put en opslag in de machinekamer zijn de twee meest gemelde oorzaken van vervolgschade.

Laat het spraak-luisterverband maandelijks automatisch testen en controleer een keer per jaar handmatig of de meldkamer opneemt.

Herhaal de risicoanalyse na elke modernisering en verder eens per tien jaar; de eisen bewegen en een analyse van tien jaar oud zegt niets meer.

Bijlagen

Neem als bijlage mee: de laatste twee keuringsrapporten, het storingsoverzicht van drie jaar, foto's van de machinekamer, de kooi en een schachtdeur, het typeplaatje van de installatie, de asbestinventarisatie en het relevante artikel uit de splitsingsakte.

Voeg ook de schachtmaten toe, gemeten en niet overgenomen uit een oude tekening. Een schacht die twee centimeter smaller is dan de tekening zegt, verandert de keuze van de kooi.