Wat kost een lift in een wooncomplex?

Deze prijsgids gaat over de kosten van een personenlift in een wooncomplex: de periodieke keuring, het onderhoudscontract, de storingen, de alarmering, de risicobeoordeling en de modernisering of vervanging van de installatie. De eenheid is de lift, met een doorrekening per appartement en per portiek.

De gids is geschreven voor bestuurders en beheerders van verenigingen van eigenaars, voor leden die een voorstel van het bestuur willen kunnen beoordelen, voor kopers die willen weten welke post er nog aankomt, en voor huurders die willen begrijpen waar de servicekosten aan opgaan. Daarom staat hij in de u-vorm.

Wat u hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel, geen offertes. De spreiding komt uit de leeftijd van de installatie, het aantal stopplaatsen, het gekozen contracttype, de responstijd en de bereikbaarheid van de machinekamer.

Wat er niet in zit: goederenliften, autoliften, roltrappen en trapliften in een woning. Nieuwbouw van een lift in een blok dat er nooit een had, komt alleen aan de orde bij het alternatief; dat is een bouwkundig project met een eigen begroting.

De leeftijd van de installatie. Tot ongeveer vijftien jaar zijn de storingskosten laag en volstaat een basiscontract. Daarna stijgen de storingsfrequentie en de prijs van onderdelen, en daalt de beschikbaarheid ervan. Tussen de vijftien en de vijfentwintig jaar verschuift het voordeel naar all-in, en dat verschuift de jaarlast met € 500 tot € 2.000 per lift.

Het contracttype. Een basiscontract dekt de beurt, een all-in contract dekt ook onderdelen en storingsbezoeken. Daartussen zitten varianten met een eigen risico of een jaarmaximum. Het verschil in jaarbedrag is € 1.300 tot € 2.400; het verschil in werkelijke jaarlast hangt volledig af van hoe vaak de lift stilstaat.

De responstijd. Een korte responstijd, ook 's avonds en in het weekend, kost € 300 tot € 1.200 per jaar extra. In een complex met één lift en veel oudere bewoners is dat geen luxe maar een keuze die u bewust maakt en die u aan de vergadering uitlegt.

Het aantal stopplaatsen en de hijshoogte. Meer verdiepingen betekent meer schachtdeuren, meer kabellengte en meer onderhoud. Elke extra stopplaats voegt bij een modernisering € 3.000 tot € 8.000 toe en bij het onderhoud € 100 tot € 300 per jaar.

Het gebruik. Een lift in een complex met veertig woningen en veel verhuizingen maakt een veelvoud van de ritten van een lift in een blok met twaalf woningen. Deurcontacten, kooideuren en besturing slijten op het aantal ritten en niet op de kalender.

De bereikbaarheid van de machinekamer en de aanvoerroute. Dit telt niet bij het onderhoud maar zwaar bij de modernisering: € 3.000 tot € 12.000 verschil op hetzelfde werk, alleen door de manier waarop het materiaal boven komt.

De bouwkundige staat van schacht en put. Een put met vochtdoorslag, een schacht met te weinig kopruimte of deurnissen die niet op de nieuwe maat passen, maken van een liftvervanging een bouwproject. Dat is € 5.000 tot € 35.000 die in eerste ramingen van een liftfirma vrijwel altijd ontbreekt.

De losse alarmering. De abonnementskosten voor de verbinding met een meldkamer staan vaak los van het onderhoudscontract en verdwijnen daardoor uit beeld bij een vergelijking of een overstap. Het gaat om € 150 tot € 600 per lift per jaar, en om de vraag of de doormelding bij een leverancierswissel meegaat.

Maak de aanbiedingen eerst vergelijkbaar. Stuur alle aanbieders dezelfde uitgangspunten: het bouwjaar, het type, het aantal stopplaatsen, het aantal beurten per jaar, de gewenste responstijd binnen en buiten kantooruren, en de storingshistorie van de afgelopen drie jaar.

Lees de uitsluitingenlijst voordat u naar de prijs kijkt. Daar ontstaat het meerwerk: slijtdelen, glasbreuk, vandalisme, gevolgschade, deurcontacten en de kosten van een bevrijding. Twee aanbiedingen met hetzelfde jaarbedrag kunnen € 1.000 tot € 2.500 per jaar uiteenlopen zodra u die lijst ernaast legt.

Toets de responstijd op twee punten: geldt hij ook 's avonds, in het weekend en op feestdagen, en is er een aparte, kortere tijd wanneer er iemand in de kooi zit? Laat vastleggen wat de sanctie is als de tijd niet wordt gehaald.

Vraag naar de indexering. Een koppeling aan een genoemde, publiek te controleren index is werkbaar; een eenzijdige aanpassingsclausule zonder maximum is een blanco cheque en hoort niet in een contract dat vijf jaar loopt.

Vraag naar de overdrachtsbepaling. Wat gebeurt er bij een leverancierswissel met het logboek, de sleutels, de codes, de storingssoftware en de doormelding naar de meldkamer? Zonder die bepaling ligt een nieuwe partij maanden stil en is de besparing van de overstap verdampt.

Vraag bij een modernisering om een aparte regel voor het bouwkundige werk, met de naam van de aannemer die het uitvoert en met de coördinatie benoemd. Dat is de post die in eerste ramingen ontbreekt en die achteraf altijd van iemand anders blijkt te zijn.

Vraag naar de stilstand: hoeveel weken, in welke periode, en welke tijdelijke voorzieningen er zijn voor bewoners die de trap niet op kunnen. Laat dat in de aanbieding staan en niet in een e-mail achteraf.

Reken basis en all-in door met uw eigen storingshistorie en niet met het rekenvoorbeeld van de aanbieder. Drie jaar facturen is nauwkeuriger dan elke aanname, en het is het enige cijfer dat de vergadering echt overtuigt.

Voor liften in woongebouwen geldt op grond van het Warenwetbesluit liften een periodieke keuring door een aangewezen keuringsinstantie, ten minste eens per achttien maanden. Keuring en onderhoud zijn twee verschillende dingen die door twee verschillende partijen worden gedaan; beide zijn nodig, en de keuring zit niet in het onderhoudscontract.

Er bestaat geen wettelijke moderniseringsplicht voor bestaande liften. Wel bestaat er een Europese norm waarmee de veiligheid van een bestaande lift wordt beoordeeld en waarmee risico's worden geordend naar prioriteit. Die beoordeling is vrijwillig, maar zij is bruikbaar als onderbouwing van een besluit en als verweer wanneer een vereniging op nalatigheid wordt aangesproken.

De alarmering moet uitkomen bij een plaats waar altijd iemand kan reageren en waar bekend is om welke lift het gaat. Een doormelding naar een telefoonnummer van een bestuurslid voldoet daar niet aan. De verbinding en de jaarlijkse test horen aantoonbaar te zijn geregeld.

Het liftboek of het logboek hoort bij de installatie te blijven en bevat de keuringsrapporten, de onderhoudsrapporten en de storingsmeldingen. Bij een leverancierswissel gaat dat dossier mee; leg dat vast in de overdrachtsbepaling, samen met sleutels, codes en de software van de besturing.

De lift is in vrijwel elke splitsingsakte gemeenschappelijk. De kosten lopen via de vereniging naar breukdelen, ook voor eigenaren op de begane grond, tenzij de akte een andere verdeling kent. Het bestuur voert uit wat de akte bepaalt en de vergadering besluit over de uitgave.

Bij nieuwbouw en bij ingrijpende verbouwing stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de aanwezigheid en de toegankelijkheid van een lift boven bepaalde hoogtes. Een bestaande lift hoeft niet aan de nieuwbouweis te voldoen, maar hij moet wel veilig zijn. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of laat het toetsen door de keuringsinstantie.