WoZoCo in Amsterdam-Osdorp - honderd seniorenwoningen waarvan er dertien hangen

WoZoCo in Amsterdam-Osdorp is een woongebouw uit 1997 met honderd woningen voor 55-plussers. Het is internationaal bekend geworden om de dertien woningen die aan de noordgevel uitkragen.

Die uitkraging is geen architectonische gril. Het stedenbouwkundig plan liet 87 woningen per blok toe en er waren er honderd nodig. Elke bewoner was daarnaast goed daglicht toegezegd, wat betekende dat het blok niet dieper of hoger kon. De architecten hebben toen de overtollige dertien woningen letterlijk aan de gevel gehangen, zodat er geen extra grond werd bebouwd en de tuinstadopzet intact bleef.

Waarom dit voor jou relevant is. Dit is een van de weinige wereldberoemde gebouwen die over seniorenhuisvesting gaat, en het staat in Nederland.

Voor woningeigenaren en huurders die nadenken over ouder worden, is het interessantste niet de uitkraging maar het uitgangspunt eronder: elke woning moest goed daglicht krijgen. Dat is bij seniorenhuisvesting een zwaarder criterium dan bij gewone woningbouw, omdat mensen die minder de deur uit gaan meer uren in hun woning doorbrengen. Daglicht bepaalt dan het welbevinden op een manier die in vierkante meters niet zichtbaar is.

Voor architecten en ontwikkelaars is de les dat een beperking bruikbaar kan zijn. Een regel die het programma onmogelijk maakt, dwingt tot een oplossing die anders niet was bedacht.

Voor VvE-bestuurders en corporaties is de uitkraging bovendien een leerzaam onderhoudsvraagstuk: een uitkragend bouwdeel is aan alle zijden aan het weer blootgesteld en heeft daardoor een ander onderhoudsregime en een grotere kans op koudebruggen dan een woning in het hoofdvolume. Wie zo'n gebouw beheert, hoort dat in het meerjarenonderhoudsplan te onderscheiden.

Dit gebouw is inmiddels bijna dertig jaar oud. Voor een lezer betekent dat: gebouwen uit deze periode zijn nu toe aan hun eerste grote onderhoudscyclus en aan de vraag hoe ze verduurzaamd kunnen worden.