Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.
Wat gebruik je waarvoor?
Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.
Stappenplan
Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.
Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.
Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.
Werkomschrijving
Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.
Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.
Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.
Gebrek
Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.
Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.
Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.
Het korte antwoord
Een vochtplek of bruine kring in een schacht, achter een toilet of naast een badkamer, die terugkomt op vaste momenten. De lekkage volgt het gebruik en niet het weer. Nat na doorspoelen, een bad of de wasmachine wijst op binnenriolering. Ruik. Rioollucht bij de vochtplek betekent afvoerwater en sluit een lekkende waterleiding uit. Dit is geen gebrek waarbij je tussen zelf doen en uitbesteden kiest. Afvoerwater in een constructie vraagt meteen een loodgieter. Een storingsbezoek met diagnose kost € 120 tot € 300, een camera-inspectie € 300 tot € 800. Prijspeil 2026, inclusief btw.
Wat je ziet
Een vochtplek of een bruine kring op een plafond of een wand, meestal in een schacht, achter een toilet, naast een badkamer of in een berging onder de woning. Vaak ruikt het erbij: een zoete, zware rioollucht die sterker wordt als er boven je wordt doorgespoeld. In een appartementengebouw is het typische beeld anders en herkenbaar: een natte plek op het plafond die terugkomt op vaste momenten, en die niets te maken heeft met wat je zelf doet. Bij een oude gietijzeren standleiding zie je soms roestbruine strepen langs de buis in de schacht, of een gat met een korstige rand. Het onderscheidende kenmerk: de lekkage volgt het gebruik en niet het weer. Nat na doorspoelen, na een bad of na de wasmachine: binnenriolering. Nat na regen: iets anders.
Wat het kan zijn
Zeer vaak in gebouwen van voor 1970
Gietijzeren standleiding doorgeroest
Waar je het aan merkt: Roestbruine strepen; korstig gat in de buis
Zeer vaak
Manchet of rubberverbinding uitgedroogd
Waar je het aan merkt: Nat bij een verbinding; druppelt bij doorspoelen
Vaak
Verstopping waardoor de leiding onder druk komt
Waar je het aan merkt: Nat bij een verbinding plus traag afvoeren
Vaak in oude woningen
Loodverbinding of loden bocht aangetast
Waar je het aan merkt: Nat bij de aansluiting op de wc
Vaak
Aansluiting van een toilet niet goed afgedicht
Waar je het aan merkt: Nat op de vloer achter het toilet
Regelmatig
Pvc-verbinding niet ver genoeg ingeschoven
Waar je het aan merkt: Nat na een verbouwing
Regelmatig
Ontluchting verstopt, leiding komt onder druk
Waar je het aan merkt: Borrelen; rioollucht; lekt bij een naad
Regelmatig
Leiding beschadigd bij een verbouwing
Waar je het aan merkt: Klacht sinds een ingreep in de schacht
Regelmatig
Standleiding aangetast door schoonmaakmiddel
Waar je het aan merkt: Aantasting bij een aansluiting waar ontstopper is gebruikt
Soms
Zetting: leiding onder de vloer gebroken
Waar je het aan merkt: Nat in de kruipruimte; verzakking
Soms
Te weinig afschot in een liggende leiding
Waar je het aan merkt: Blijvende aanslag; herhaalde verstopping
Hoe je de oorzaak vaststelt
Kijk of het volgt op gebruik. Laat iemand boven je doorspoelen, een bad laten leeglopen of de wasmachine laten afvoeren, en kijk of het dan nat wordt. Doe dat per bron apart, en schrijf op welke bron het uitlokt. Daarmee weet je vaak al welke aansluiting het is.
Ruik. Rioollucht bij de vochtplek betekent dat het afvoerwater is en geen schoon water. Dat sluit een lekkende waterleiding uit en dat is bij dit onderzoek de eerste splitsing.
Kijk in de schacht. Haal het inspectieluik open — bij veel appartementen zit dat achter het toilet of in de meterkast. Kijk naar de buis: roestbruine strepen en een korstige rand op gietijzer, of een natte naad bij een manchet. Fotografeer wat je ziet, ook als je het niet begrijpt.
Kijk of het bij een verbinding zit of midden op de buis. Bij een verbinding: manchet, rubber of loodaansluiting. Midden op de buis: het materiaal zelf, en bij gietijzer betekent dat einde levensduur.
Luister of het borrelt bij doorspoelen. Borrelen betekent dat de ontluchting van de riolering niet werkt en dat de leiding onder druk komt te staan. Een leiding die onder druk staat, lekt bij naden die anders droog blijven; de ontluchting is dan de oorzaak en het lek het gevolg.
Kijk of er traag wordt afgevoerd. Een verstopping stroomafwaarts zet de leiding vol en dan zoekt het water de zwakste naad. Ontstoppen is dan het herstel en niet de leiding.
Vraag wat er de laatste tijd is gebeurd. Een verbouwing in de schacht, een nieuwe badkamer boven je, of het gebruik van een agressieve ontstopper zijn drie oorzaken die aan een datum te koppelen zijn.
Laat de leiding inspecteren met een camera als het niet zichtbaar is. Een rioolcamera door de standleiding of door de liggende leiding laat zien waar het gat zit en hoe de rest ervoor staat. Dat laatste is bij een oud gebouw de belangrijkste informatie, want het bepaalt of je repareert of vervangt.
Hoe ernstig is het
In de gaten houden bij een lichte vochtkring in een onbewoonde berging, zonder geur en zonder dat het groeit.
Dit jaar aanpakken bij een lekkage die na elk gebruik terugkomt, bij rioollucht in de woning en bij een natte plek in een schacht. Afvoerwater is niet schoon water: het tast metselwerk aan, het geeft schimmel, en in een schacht loopt het langs elektra en langs andere leidingen. En het gaat niet weg — een gat in een standleiding wordt groter.
Direct handelen bij water dat op het plafond van een andere woning komt, bij water dat bij elektra komt en bij een gietijzeren standleiding waar een stuk uit is. Meld het in een appartement dezelfde dag bij het bestuur of de beheerder, en meld het ook bij de woning waar het water heen gaat. Handel ook direct bij een aanhoudende, sterke rioollucht in combinatie met een geiser of een open verbrandingstoestel.
Voor gezondheidsvragen over het inademen van rioollucht of over contact met afvalwater verwijzen wij naar de GGD en de huisarts.
Wat het verschuift: stinkende of verstopte riolering, vochtplek op het plafond, stankoverlast uit schacht of ventilatie, en schade aan een leidingschacht of koker.
Wat je zelf kunt doen
Zoek uit welke bron de lekkage uitlokt: toilet, bad, wasmachine of keuken, en van welke woning. Dat is de belangrijkste informatie en zij scheelt een monteur een uur zoeken.
Open het inspectieluik in de schacht en fotografeer de buis, de verbindingen en de natte plek, met datum.
Vang het water op en zet een bak neer; leg plastic over wat eronder staat.
Meld het in een appartement dezelfde dag schriftelijk bij het bestuur of de beheerder, en informeer de buren boven en onder je.
Gebruik de bron zo weinig mogelijk tot er iemand is geweest — een bad niet laten leeglopen scheelt vijftig liter onder druk.
Kijk of er traag wordt afgevoerd en of het borrelt bij doorspoelen; meld dat er expliciet bij.
Gebruik geen chemische ontstopper, ook niet als het traag afvoert. Die middelen tasten oude leidingen en verbindingen aan en zijn bij gietijzer en lood een reële oorzaak van schade.
Noteer wanneer het begon en wat er in het gebouw is veranderd.
Wat je niet moet doen: een gat in een standleiding afplakken met tape, een rubberband of kit. Het houdt een week, het verbergt hoe groot het gat is, en het water komt daarna op een andere plek naar buiten waar je het niet ziet. En niet: zelf een stuk standleiding vervangen in een appartementengebouw. Dat is een gemeenschappelijke leiding, je legt de afvoer van de woningen boven je stil, en de aansluitingen op gietijzer vragen gereedschap en kennis die je niet hebt.
Alternatieven en wat die kosten
Loodgieter, storingsbezoek en diagnose
€ 120 – € 300 · peildatum onbekend
Eerste stap
Ontstoppen van de leiding
€ 150 – € 400 · peildatum onbekend
Verstopping als oorzaak
Camera-inspectie van de standleiding
€ 300 – € 800 · peildatum onbekend
Bij een oud gebouw
Manchet of rubberverbinding vervangen
€ 150 – € 400 · peildatum onbekend
Lek bij een verbinding
Toiletaansluiting opnieuw afdichten
€ 150 – € 350 · peildatum onbekend
Nat achter het toilet
Stuk standleiding vervangen, per aansluitpunt
€ 400 – € 1.100 · peildatum onbekend
Plaatselijk doorgeroest
Standleiding vernieuwen, per verdieping
€ 900 – € 2.000 · peildatum onbekend
Einde levensduur
Standleiding relinen met een inliner, per verdieping
€ 700 – € 1.600 · peildatum onbekend
Alternatief zonder slopen
Ontluchting herstellen of aanbrengen
€ 300 – € 900 · peildatum onbekend
Borrelen, leiding onder druk
Liggende leiding onder de vloer vervangen, per meter
€ 150 – € 350 · peildatum onbekend
Breuk of geen afschot
Herstel van de schacht en het tegelwerk
€ 400 – € 1.500 · peildatum onbekend
Na de reparatie
Herstel van schade in de woning eronder
€ 500 – € 5.000 · peildatum onbekend
Gevolgschade
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De bandbreedtes hieronder die per m², per meter of per stuk rekenen, passen zich meteen aan.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat kost het herstel bij jou
Kies de aanpak die bij jouw situatie past. Dit zijn alternatieven en geen onderdelen — ze worden dus niet bij elkaar opgeteld.
Kies hierboven een aanpak.
Een bandbreedte uit de redactie, vermenigvuldigd met wat je zelf invulde — geen offerte. Wat een vakman rekent hangt af van de bereikbaarheid, de staat van het werk eromheen en hoeveel er tijdens het werk bij komt. Het prijspeil van deze bedragen is niet vastgelegd.
Wat dit voor jou betekent
- woningeigenaar
- Woningeigenaar in een eengezinswoningDan is de hele binnenriolering je eigen post en is dit een loodgieterskwestie. Het besluit dat je moet nemen gaat over de vraag of je het gat dicht maakt of het stuk vervangt, en dat hangt af van het materiaal: bij pvc is een verbinding herstellen een volwaardige reparatie, bij gietijzer of lood van vijftig jaar is het uitstel.
- woningeigenaar
- Let bij een woning van voor 1970 op de combinatie met de loden waterleiding en met de riolering onder de vloer: dat is materiaal van dezelfde leeftijd, en het is de moeite om het in één keer te bekijken als de vloer of de badkamer toch open gaat.
- vve
- Eigenaar in een appartementHier is de belangrijkste stap procedureel en niet technisch. De standleiding is in de regel gemeenschappelijk, en de aansluitleiding van je eigen toilet of badkamer tot aan die standleiding is in de regel privé. Waar die grens precies ligt, staat in je splitsingsakte, en dat is het eerste dat je opzoekt — het bepaalt wie betaalt.
- vve
- Meld het bij het bestuur en laat de vereniging de opdracht geven als het de standleiding is. Laat er niet zelf een loodgieter aan werken: je kunt de kosten dan niet verhalen, en bij een gemeenschappelijke leiding heb je er ook geen zeggenschap over.
- vve
- VvEStandleidingen, ontluchtingen, schachten en de aansluiting op het gemeentelijke riool zijn gemeenschappelijk. Dit is de post waarvan bij naoorlogse complexen het vaakst wordt onderschat hoe groot hij is.
- vve
- Drie punten voor een bestuurLaat bij het eerste lek de hele standleiding met een camera inspecteren en de restlevensduur vastleggen, en niet alleen dat ene punt repareren; gietijzer is overal even oud en je krijgt de volgende melding binnen twee jaar. Zet standleidingen als eigen regel in de meerjarenonderhoudsbegroting, met relinen als optie naast vernieuwen — het verschil in overlast voor bewoners is groot en het verschil in kosten kleiner dan men denkt. En regel de gevolgschade vooraf: bij een lekkende standleiding is de schade in de woning eronder vaak groter dan de reparatie, en de vraag of dat op de opstalverzekering van de vereniging of op de inboedelverzekering van de bewoner komt, wil je niet tijdens een lekkage uitzoeken.
- huurder
- De riolering en de standleiding zijn de verhuurder. Meld het schriftelijk met foto's en met de bron die het uitlokt, en meld het als spoed als er water bij elektra komt of als het naar een andere woning gaat. Wat wél je taak is: geen vet en geen vochtige doekjes door de afvoer, en een verstopping in je eigen afvoer die door je gebruik is ontstaan. Gebruik geen chemische ontstopper in een oud gebouw.
Wanneer je een deskundige inschakelt
Meteen. Dit is geen gebrek waarbij je tussen zelf doen en uitbesteden kiest: afvoerwater in een constructie vraagt een loodgieter, en in een appartement vraagt het ook een besluit over wie opdracht geeft.
Vraag een loodgieter met rioolervaring en vraag om een camera-inspectie als het gebouw ouder is dan vijftig jaar. Vraag om de opname op beeld en om een oordeel over de rest van de leiding, niet alleen over het lek. Bij een vereniging vraag je een rioolinspectiebedrijf dat de hele leiding in beeld brengt en een rapport met restlevensduur afgeeft; dat is een ander product dan een storingsbezoek en het is wat je voor de begroting nodig hebt. Bij schade in een andere woning schakel je ook de beheerder of de verzekeraar in en laat je de oorzaak vastleggen voordat er wordt gerepareerd.
Hoe je het voorkomt
Giet geen vet en geen etensresten door de afvoer en gooi geen vochtige doekjes in het toilet; dat zijn de twee oorzaken van verstopping die je zelf in de hand hebt.
Gebruik geen chemische ontstopper in een gebouw met gietijzeren of loden leidingen.
Houd de ontluchting op het dak vrij en laat hem meelopen in de dakinspectie.
Laat de standleidingen in een gebouw van voor 1970 één keer met een camera in beeld brengen en laat de restlevensduur vastleggen, ook als er nog niets lekt.
Laat bij een verbouwing in een schacht de aansluitingen door een loodgieter maken en laat pvc-verbindingen volledig inschuiven.
Houd inspectieluiken bereikbaar en betegel ze niet dicht; dat is de kleinste beslissing met het grootste effect op de kosten van een latere reparatie.
Bewaar de tekening van de leidingen en het inspectierapport in het onderhoudsdossier.
Wat de regels zeggen
Het Besluit bouwwerken leefomgeving eist dat een bouwwerk een voorziening heeft voor de afvoer van afvalwater, dat die waterdicht is en dat er een ontluchting is. Voor bestaande bouw geldt daarnaast de zorgplicht dat een bouwwerk geen gevaar voor de gezondheid oplevert; een lekkende binnenriolering komt daar in de knel.
De aansluiting op het openbare riool en de verantwoordelijkheid voor het gemeentelijke deel zijn gemeentelijk geregeld; het deel op eigen terrein is van de eigenaar. Bij een verstopping is de grens meestal de erfgrens of het ontstoppingsstuk. Vraag het na bij je gemeente voordat je een rekening accepteert.
Bij een appartementengebouw volgt uit de splitsingsakte en het modelreglement dat standleidingen en gemeenschappelijke afvoeren gemeenschappelijk zijn en dat de leidingen binnen een privégedeelte dat niet zijn. Waar de grens ligt, verschilt per akte; in veel modelreglementen loopt die tot de aansluiting op de standleiding. Dat is de bepaling die bepaalt wie de reparatie en wie de gevolgschade betaalt, en het is de reden om de akte erbij te pakken voordat er wordt gerepareerd.
Voor schade in een andere woning geldt dat de vereniging als bezitter van het gemeenschappelijke deel aansprakelijk kan zijn op grond van artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek. De opstalverzekering van de vereniging dekt in de regel schade aan het gebouw; schade aan inboedel loopt via de inboedelverzekering van de bewoner. Laat de oorzaak vastleggen voordat er wordt hersteld, want daarna is zij niet meer aan te tonen.
Voor huurwoningen is de riolering de verhuurder. Een verstopping die door het gebruik van de huurder is ontstaan, is de huurder; dat staat in het Besluit kleine herstellingen bij het Burgerlijk Wetboek. Aanhoudende rioollucht en een lekkende afvoer zijn gebreken waarvoor de Huurcommissie huurverlaging kan toekennen.
Bij nieuw werk geldt de aansprakelijkheid van de aannemer uit boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Onder de Woningborg-regeling en vergelijkbare garantieregelingen valt buitenriolering onder een kortere termijn van twee jaar; binnenriolering valt onder de algemene termijn van zes jaar, met tien jaar bij een ernstig gebrek.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of het de riolering is?
Wat betekent rioollucht bij de plek?
Waar zit het inspectieluik?
Wat betekent borrelen bij doorspoelen?
Mag ik chemische ontstopper gebruiken?
Wat kan ik doen tot de loodgieter er is?
Wie betaalt dit in een appartement?
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder⌄
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.