Keuken verbouwen

Over het vervangen of verplaatsen van een keuken: de volgorde van het werk, de installatietechniek eronder, en de keuzes die achteraf niet meer te wijzigen zijn.

Een keuken is in de beleving een meubel en in de uitvoering een installatieproject. Water, afvoer, elektra, gas of inductie, en ventilatie komen er samen — en juist die vijf bepalen of het werkt, terwijl de discussie doorgaans over fronten en werkbladen gaat.

De volgorde van een keukenverbouwing ligt vast en wordt vaak omgedraaid.

Eerst het ontwerp en de indeling. Waar komt de spoelbak, waar het fornuis, waar de afzuiging, waar de apparatuur. Daaruit volgt alles.

Dan de installaties. Water- en afvoerleidingen naar de nieuwe posities, de groepen in de meterkast, de afvoer van de afzuigkap, en bij inductie de aansluitwaarde.

Dan het bouwkundige werk. Wanden, vloer, plafond, tegelwerk, stucwerk.

Dan de keuken zelf. Kasten, werkblad, apparatuur.

Dan de afwerking. Kitwerk, plinten, schilderwerk.

Wie de keuken bestelt vóór de installatietekening klaar is, loopt tegen het klassieke probleem aan: de afvoer kan niet waar de spoelbak is bedacht, of de afzuigkap kan nergens heen. Het afschot van de afvoer is daarbij de meest onderschatte beperking — een spoelbak die drie meter van de standleiding komt te liggen, vraagt hoogte die er onder het kastje niet altijd is.

Punten waarop een keukenplan misgaat, herkenbaar vóór de uitvoering:

• de spoelbak wordt ver van de bestaande afvoer geplaatst zonder dat het afschot is nagerekend
• er is geen aparte groep voor de vaatwasser, de oven en de magnetron
• inductie wordt gekozen terwijl de aansluiting niet is verzwaard
• de afzuigkap wordt op recirculatie gezet omdat er geen afvoer is bedacht
• er is geen ruimte voor de afvoerbuis van de kap in het plafond of de kast
• er is geen stopcontact op de plek waar de apparatuur komt
• de vloer wordt na de keuken gelegd, waardoor apparatuur er later niet meer onderuit komt
• bij een appartement is niet nagegaan of de standleiding en de gemeenschappelijke afzuiging de wijziging toelaten

Zelf: het ontwerp en de indeling. Meet op, teken de bestaande situatie inclusief de plaats van de bestaande afvoer, en houd rekening met de looproutes.

Zelf: de oude keuken demonteren en afvoeren. Dat is een dag werk en het scheelt enkele honderden euro's — mits je eerst het water afsluit en de groep spanningsloos maakt.

Zelf, bij enige handigheid: de kasten monteren. Werkblad en apparatuur zijn een ander verhaal.

Niet zelf: gas. Nooit.

Niet zelf: groepen bijplaatsen en de aansluiting van inductie.

Niet zelf: de aansluiting op de standleiding en het bepalen van het afschot.

Niet zelf: een draagmuur openen. Ook een gedeeltelijke doorbraak vraagt een berekening.

Voor de installaties gelden de gewone normen: NEN 1010 voor de elektrische installatie, met eisen aan groepen en aardlekbeveiliging; NEN 1006 met de Waterwerkbladen voor de drinkwaterinstallatie; NEN 3215 voor de afvoer, met eisen aan afschot en beluchting.

Voor de ventilatie stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving een eis aan de afvoercapaciteit van een ruimte met een opstelplaats voor een kooktoestel: 21 dm³/s. Een recirculatiekap voldoet daar niet aan; die filtert vet en geur maar voert geen lucht af.

Bij gas gelden NEN 1078 voor nieuwe en NEN 8078 voor bestaande gasinstallaties. Werk aan gasleidingen hoort bij een erkend installateur.

Een keuken vervangen is doorgaans vergunningvrij. Wordt er een draagmuur geopend, dan is er een constructieve berekening nodig en meestal een vergunning.

In een appartement raakt een keukenverbouwing het gemeenschappelijke: de standleiding, de gemeenschappelijke afzuiging en soms de vloerconstructie. Verplaatsing van de afvoer of aansluiting op een collectief kanaal vraagt toestemming van de vereniging.