Periodieke keuringen en logboeken in een wooncomplex

Over de controles die met een vaste frequentie terugkomen aan de veiligheidsvoorzieningen van een complex, en over het logboek dat aantoont dat ze zijn gebeurd.

De keuring is het werk, het logboek is het bewijs. Dat onderscheid bepaalt bijna alles in dit onderwerp. Een installatie die is gekeurd maar waarvan de rapportage zoek is, staat in een aansprakelijkheidsdiscussie gelijk aan een installatie die niet is gekeurd.

Welke keuringen gelden, hangt af van het gebouw en niet van een algemene lijst. Het is de gebruiksfunctie, de omvang en de gebruiksmelding die bepalen welke voorzieningen aanwezig moeten zijn — en pas daarna komen de bijbehorende normen in beeld. Laat daarom eerst vaststellen wát je gebouw moet hebben voordat je frequenties gaat inplannen.

En deze laag valt vaak buiten het MJOP. Een complex kan een keurig meerjarenonderhoudsplan hebben en tegelijk niet aantoonbaar in orde zijn, omdat de keuringen in een andere administratie zitten of nergens.

Veiligheidsvoorzieningen falen zelden zichtbaar. Een noodarmatuur brandt, maar de accu haalt geen uur meer. Een brandslanghaspel ziet er goed uit, maar de slang is verhard en de afsluiter klemt. Een droge blusleiding lijkt intact, maar lekt onder druk. Daarom bestaat er een stelsel van periodieke controles: het probleem is niet zichtbaar, dus je gaat er actief naar kijken.

Dat stelsel kent grofweg vier ritmes. Maandelijks of per kwartaal wordt visueel gecontroleerd: is het er, is het bereikbaar, is er niets beschadigd. Jaarlijks volgt een functietest en onderhoud door een deskundige. Meerjaarlijks komen de zwaardere beproevingen, zoals een druktest op een droge blusleiding of een inwendige controle van een blustoestel. En doorlopend wordt er gerapporteerd in een logboek.

De inhoudelijke eisen staan grotendeels in NEN-normen, voor draagbare blustoestellen, brandslanghaspels, droge blusleidingen, noodverlichting, brandmeld- en ontruimingsinstallaties gelden elk eigen normen voor beheer en onderhoud. Die normteksten zijn auteursrechtelijk beschermd; wij vatten samen en verwijzen naar NEN. Vraag je onderhoudspartij welke norm hij aanhoudt en welke handelingen daaronder vallen, dat verschilt in de praktijk merkbaar tussen aanbieders.

Aan de administratie, en die is sneller te controleren dan de installaties zelf.

Is er een logboek per voorziening, en staat de laatste datum erin? Ontbreekt het logboek, dan is de kans groot dat ook de keuring niet structureel gebeurt.

Zit er een sticker of label op de installatie met een datum? Blustoestellen, haspels en noodarmaturen dragen die meestal.

Klopt de frequentie met wat er in het contract staat? Een jaarcontract waarin twee jaar geen bezoek zit, komt vaker voor dan je zou denken.

Is er een uitgangspuntendocument voor de brandmeld- en ontruimingsinstallatie? Dat document beschrijft wat de installatie moet doen en is de basis waaraan wordt getoetst. Zonder UPD is een keuring een controle zonder maatstaf.

Zijn er wijzigingen geweest sinds de laatste keuring? Een verbouwing, een nieuwe indeling of extra doorvoeren kunnen betekenen dat de uitgangspunten niet meer kloppen.

Zelf. Een overzicht maken van alle voorzieningen met hun laatste controledatum. De stickers en labels aflopen en noteren wat verlopen is. Maandelijks visueel controleren of blusmiddelen aanwezig en bereikbaar zijn en of noodarmaturen branden. Het logboek bijhouden van meldingen, storingen en uitgevoerd werk. En na elke verbouwing nagaan of het UPD nog klopt.

Niet zelf. De functietests, de accutests, de druktest en het onderhoud aan installaties. Dat is werk met eigen certificering, en de rapportage is het doel — een test zonder erkende rapportage helpt je bij een incident niet.

Welke voorzieningen aanwezig moeten zijn, volgt uit het Besluit bouwwerken leefomgeving en uit de gebruiksmelding voor het gebouw. Het gebruiksdeel van het Bbl vraagt dat aanwezige voorzieningen ook werken en bereikbaar blijven; daarop kan de gemeente handhaven, ook bij bestaande bouw.

Voor beheer en onderhoud van brandmeld- en ontruimingsinstallaties, blusmiddelen, brandslanghaspels, droge blusleidingen en noodverlichting bestaan eigen NEN-normen. Welke van toepassing zijn, hangt af van wat er in het gebouw is voorgeschreven. De teksten zijn auteursrechtelijk beschermd.

Het uitgangspuntendocument (UPD) legt vast wat de brandmeld- en ontruimingsinstallatie moet doen en waarop wordt getoetst. Bij een gewijzigde indeling hoort het te worden geactualiseerd.

Voor een brandmeldinstallatie geldt dat er een beheerder moet zijn die daarvoor is opgeleid, met vastgelegde taken rond periodieke controle, storingsafhandeling en logboekvoering.

Voor liften en de aardingsinstallatie gelden aparte keuringsregimes met eigen frequenties.

Voor een VvE is dit alles een verantwoordelijkheid van de vereniging, met het bestuur als uitvoerder en de vergadering voor budget en besluiten.