"Wat is dit waard?" is geen enkele vraag maar drie, met drie verschillende uitkomsten. Herstelkosten zijn wat het kost om het gebrek te verhelpen en zeggen niets over de waarde van het gebouw. Waardevermindering is het verschil in opbrengst met en zonder het gebrek, en dat wijkt bijna altijd af: een fundering die vijftigduizend euro kost om te herstellen kan een woning méér dan dat in waarde doen dalen, omdat kopers risico en overlast meewegen. Conditie is de staat op een schaal, los van geld, en de basis onder elk onderhoudsplan. Vraag bij elk bedrag dat iemand noemt welke van de drie het is. En herstel niets voordat iemand ernaar heeft gekeken.

Waar gaat het over?
Er is een gebrek vastgesteld. De volgende vraag is altijd dezelfde: wat is dit waard? En dat blijkt geen enkele vraag te zijn maar drie verschillende, die tot drie verschillende bedragen leiden.
Wat kost het om te herstellen. Hoeveel minder is het gebouw waard geworden. En hoe erg is het in verhouding tot de rest van het gebouw. Wie die drie door elkaar haalt, komt in elk gesprek met een verzekeraar, een verkoper of een VvE-bestuur op het verkeerde been te staan.
Dit artikel legt de drie uit elkaar.
Hoe ontstaat het?
Herstelkosten zijn wat het kost om het gebrek te verhelpen: arbeid, materiaal, steiger, bijkomende kosten. Dat is het bedrag uit een offerte of uit een prijsgids. Het zegt niets over de waarde van het gebouw.
Waardevermindering is het verschil in wat het gebouw opbrengt met en zonder het gebrek. Dat is bijna nooit hetzelfde bedrag als de herstelkosten. Een fundering die vijftigduizend euro kost om te herstellen, kan een woning meer dan dat in waarde doen dalen, omdat kopers ook het risico en de overlast meewegen. Omgekeerd kan een lelijke maar functionerende cv-ketel duizenden euro's kosten om te vervangen en de waarde nauwelijks raken.
Conditie is de staat van een bouwdeel op een schaal, los van geld. Die wordt vastgelegd met een conditiescore, en die score is de basis onder elk meerjarenonderhoudsplan.
Die drie hangen samen maar zijn niet uitwisselbaar. Vraag bij elk bedrag dat iemand noemt: welke van de drie is dit?
Hoe herken je het?
Je hebt nodig
Dan vraag je om
Wie dat maakt
Wat kost het om te repareren
Een raming of een offerte op basis van een werkomschrijving
Aannemer of calculator
Wat is het gebouw nog waard
Een taxatie met en zonder gebrek
Taxateur
Wanneer moet het gebeuren en wat reserveer ik
Een conditiemeting en een meerjarenonderhoudsplan
Bouwkundig adviseur
Wat vergoedt mijn verzekering
Een schade-expertise
Expert van de verzekeraar, of een contra-expert
Wat is de herbouwwaarde
Een herbouwwaardebepaling
Taxateur of de verzekeraar zelf
De meest gemaakte fout: een offerte gebruiken als bewijs van waardevermindering, of een taxatie gebruiken als raming voor herstel. Dat zijn twee verschillende documenten met twee verschillende doelen.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf doen: vastleggen. Foto's met datum en maatvoering, een omschrijving van wat je ziet, en een eigen tijdlijn van wanneer je wat hebt gemerkt. Dat kost niets en het is de basis onder elk rapport dat later wordt opgesteld.
Ook zelf: de herstelkosten benaderen met onze prijsgidsen en werkomschrijvingen, zodat je weet of een offerte in de goede orde van grootte ligt.
Waar je stopt: de conditiemeting, de taxatie en de expertise. Die drie hebben hun waarde juist doordat iemand anders ze opstelt. Een eigen inschatting van waardevermindering heeft in een gesprek met een verzekeraar of een verkoper geen enkel gewicht.
En doe dit niet: herstellen voordat er iemand naar heeft gekeken. Daarmee verdwijnt zowel het bewijs van de oorzaak als de mogelijkheid om de omvang vast te stellen.
Regels en regelgeving
Voor de conditiemeting bestaat een norm die de schaal en de methode vastlegt: van conditie 1, uitstekend, tot conditie 6, zeer slecht. Die schaal maakt de opnames van verschillende adviseurs onderling vergelijkbaar en is de reden dat een MJOP van bureau A naast dat van bureau B te leggen is.
Voor een VvE geldt dat het meerjarenonderhoudsplan wettelijk verplicht is en dat de jaarlijkse reservering daaruit volgt, of anders uit een percentage van de herbouwwaarde.
Voor taxaties gelden eigen beroepsregels en een taxateur werkt met een doel: financiering, verkoop, verzekering of geschil. Een taxatie voor het ene doel is niet bruikbaar voor het andere. Vraag bij de opdracht om welke waarde het gaat.
Wat betekent dit voor jou?
- Bij een gebrek in je eigen woning. Begin met de herstelkosten en gebruik daarvoor een werkomschrijving, zodat je offertes kunt vergelijken. Waardevermindering speelt pas als je iemand aansprakelijk wilt stellen of als je op korte termijn verkoopt.
- Bij een geschil met een verkoper of aannemer. Dan heb je beide nodig: wat het kost om te herstellen én wat het gebouw is misgelopen. Laat dat vastleggen door iemand die er onafhankelijk in staat, en laat het vaststellen vóórdat je herstelt.
- vve
- Bij een VvEHier telt de conditie het zwaarst. Een conditiescore vertaalt zich via het jaar van ingrijpen naar een bedrag en via het bedrag naar de maandelijkse bijdrage. Vraag bij een MJOP altijd de onderbouwing van de scores op: dat is de aanname waar de hele begroting op rust.
- vve
- Bij schade die verzekerd isLet op het verschil tussen herbouwwaarde en dagwaarde, en op de vraag of er onderverzekering speelt. Dat laatste wordt zichtbaar op het moment dat het misgaat en niet eerder.
Checklist
- Vastgesteld welke van de drie vragen je wilt beantwoorden.
- Gebrek vastgelegd met foto's, datum en maatvoering, vóór herstel.
- Voor herstelkosten: een werkomschrijving gebruikt om offertes vergelijkbaar te maken.
- Voor waardevermindering: een taxateur ingeschakeld met het juiste doel.
- Voor een complex: conditiescores opgevraagd en de onderbouwing erbij.
- Bij verzekerde schade: nagegaan of contra-expertise wordt vergoed.
- Herbouwwaarde gecontroleerd op actualiteit.
Veelgestelde vragen
Welke drie vragen zijn er?
Wat zijn herstelkosten?
Is waardevermindering gelijk aan herstelkosten?
Wat is een conditiescore?
Wat heb ik nodig bij een geschil?
Wordt een contra-expertise vergoed?
Mag ik alvast herstellen?
Zie voor meer informatie
- Conditiescore: het begrip, met de schaal van 1 tot 6.Begrip
- Herbouwwaarde: het begrip, en waarom onderverzekering pas bij schade zichtbaar wordt.Begrip
- Meerjarenonderhoudsplan: hoe een opname een maandbedrag wordt.Begrip
- Herstel bouwgebreken kosten: de prijsgids met bandbreedtes per gebrek.Prijsgids
- Verborgen gebreken bij aankoop: wanneer waardevermindering gaat spelen.Kennisbank
- Verzakking en scheuren monitoren: hoe je groei aantoont in plaats van beweert.Kennisbank
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.