Wat kosten zonnepanelen?

Deze prijsgids gaat over een zonnestroominstallatie op een woning of een klein wooncomplex: de panelen, het montagesysteem, de omvormer, de bekabeling, de aansluiting in de meterkast, de melding bij de netbeheerder en het onderhoud daarna. Hij is geschreven voor de woningeigenaar die een installatie overweegt of een bestaande installatie wil uitbreiden, voor de koper die een woning met panelen bekijkt, en voor het lid van een vereniging van eigenaars dat een voorstel voor een gemeenschappelijk dak beoordeelt.

De eenheid is het wattpiek, en dat is met opzet. Panelen verschillen sterk in vermogen, van ongeveer 400 tot boven de 460 wattpiek per stuk, en een prijs per paneel zegt daarom weinig. Twee offertes die per paneel dertig euro schelen, kunnen per wattpiek precies gelijk zijn of juist andersom. Vergelijk dus altijd op prijs per wattpiek en op de berekende opbrengst in kilowattuur per jaar.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes, geen offertes. De prijs per wattpiek daalt naarmate de installatie groter wordt, omdat de vaste kosten voor de omvormer, het aanrijden, de kabelroute en de aansluiting vrijwel gelijk blijven. Een installatie van zes panelen kost per wattpiek een derde meer dan een installatie van achttien panelen op hetzelfde dak.

Wat er niet in zit: grondopstellingen, installaties op bedrijfsgebouwen, zonnepanelen die in de dakbedekking zijn opgenomen als vervanging van pannen, en het vervangen van de dakbedekking als zelfstandig werk. Ook de fiscale en juridische kant van een collectief zonnedak in een vereniging van eigenaars valt erbuiten; die wordt hier alleen genoemd waar hij de kosten raakt.

Één punt vooraf dat de hele rekensom stuurt: de salderingsregeling eindigt op 1 januari 2027. Een terugverdientijd die is berekend met volledige saldering klopt niet meer voor een installatie die je nu plaatst. Vraag daarom om een berekening zonder saldering en met een reële aanname over de terugleververgoeding.

De omvang van de installatie. Per wattpiek wordt het goedkoper naarmate er meer panelen op één dak liggen, omdat de omvormer, het aanrijden, de kabelroute en de aansluiting vaste kosten zijn. Tussen zes en achttien panelen scheelt dat € 0,20 tot € 0,35 per wattpiek, en dat is op een gemiddelde installatie € 1.000 tot € 2.000.

Het daktype. Een schuin pannendak is het eenvoudigst en het goedkoopst. Een plat dak vraagt een ballastsysteem van € 45 tot € 95 per paneel en meestal een constructieve toets. Een leien, rieten of golfplaten dak vraagt een bevestiging die per daktype verschilt en die de prijs per wattpiek met € 0,30 tot € 0,60 verhoogt.

De hoogte en de bereikbaarheid. Boven twee bouwlagen komt er een hoogwerker of een steiger bij van € 250 tot € 700 per dag. Bij een woning aan een smalle straat, achter een steeg of aan het water kan dat oplopen tot twee of drie dagen inzet, en dat is de post die het verschil tussen twee offertes voor hetzelfde aantal panelen het vaakst verklaart.

Het type omvormer. Eén centrale omvormer is het goedkoopst en werkt goed op één onbeschaduwd dakvlak. Optimizers of micro-omvormers kosten € 60 tot € 140 per paneel en zijn nodig bij schaduw of bij panelen op meerdere oriëntaties. Op een installatie van zestien panelen is dat € 960 tot € 2.240 extra, en dat bedrag verdien je alleen terug als er werkelijk schaduw is.

Schaduw. Een schoorsteen, een dakkapel, een boom of een hoger buurpand kost opbrengst en bepaalt of optimizers nodig zijn. Schaduw op één paneel van een string trekt zonder optimizers de hele string omlaag. Een goede schaduwanalyse hoort bij de offerte te zitten; een opbrengstberekening zonder schaduwanalyse op een dak met een schoorsteen is te optimistisch.

De aansluiting. Een extra groep in de meterkast is standaard en kost € 180 tot € 400. Een verzwaring van de hoofdaansluiting is dat niet: die kost € 500 tot € 2.000, wordt door de netbeheerder uitgevoerd, verhoogt het vastrecht en kent wachttijden die kunnen oplopen tot maanden.

De staat van het dak. Dit is de kostendrijver die niet in de offerte staat en die de rekensom over tien jaar wel bepaalt. Panelen op een dakbedekking of een pannendak dat binnen tien jaar aan vervanging toe is, betekenen later demonteren en herplaatsen: € 45 tot € 110 per paneel, ofwel € 630 tot € 1.540 bij veertien panelen.

De keuze voor een thuisbatterij. Een batterij van € 4.000 tot € 9.000 is een aparte investering met een eigen rekensom. Door het einde van de saldering komt hij vaker in beeld, maar hij verdient zich alleen terug bij een groot verbruik, een groot verschil tussen wat je koopt en wat je terugkrijgt voor teruglevering, en een tarief dat het laden en ontladen beloont.

Vergelijk op prijs per wattpiek en niet op prijs per paneel. Deel het totaalbedrag door het totale vermogen en zet dat getal naast de andere offertes. Panelen verschillen in vermogen, en zonder deze stap vergelijk je twee ongelijke installaties.

Vraag om de opbrengstberekening met de gebruikte oriëntatie, de dakhelling en de schaduw erin. Vraag welk jaargemiddelde er is aangehouden en of er rekening is gehouden met vervuiling en degradatie. Een berekening zonder schaduwanalyse op een dak met een schoorsteen of een boom is niet bruikbaar.

Vraag hoe wordt bevestigd, met welke haken of frames, en wat er met de waterdichtheid gebeurt bij de doorvoer. Bij een leien, rieten of golfplaten dak is dit de belangrijkste vraag van allemaal. Vraag ook of er een dakdekker bij betrokken is en wie de garantie op de waterdichtheid draagt.

Vraag waar de omvormer komt te hangen en waarom daar. Geventileerd, bereikbaar, niet in de zon en niet aan een slaapkamerwand: omvormers maken geluid en schakelen af als ze te warm worden. Vraag ook welke omvormer het is en of hij geschikt is voor een batterij die je later misschien wilt.

Vraag of de meterkast is bekeken en of daar ruimte is voor de extra groep. Vraag wat er gebeurt als blijkt dat de hoofdaansluiting verzwaard moet worden: is dat een stelpost, zit het erin, of komt het als meerwerk.

Vergelijk de garanties apart: productgarantie op het paneel, vermogensgarantie na tien en na vijfentwintig jaar, garantie op de omvormer, garantie op het montagesysteem en garantie op het werk. Vraag ook wie die garantie draagt als het bedrijf ophoudt te bestaan, en of er een verzekerde garantie is.

Vraag naar de service in de jaren daarna: wat kost een servicebezoek, wordt de installatie op afstand uitgelezen, en krijg je bericht als de opbrengst terugloopt. Dat laatste is de manier waarop je merkt dat een string is uitgevallen, want aan de buitenkant zie je dat niet.

Laat de terugverdientijd doorrekenen zonder saldering, met een reële aanname over je eigen verbruik en over de terugleververgoeding. Vraag welke aannames zijn gebruikt en reken er zelf één variant naast met een lager eigen verbruik; als de investering ook dan nog klopt, is de keuze stevig.

Zonnepanelen op een schuin dak die binnen het dakvlak blijven en in dezelfde helling liggen, zijn onder de Omgevingswet doorgaans vergunningvrij. Op een plat dak gelden eisen aan de afstand tot de dakrand en aan de hoogte van de opstelling. Bij een rijksmonument, een gemeentelijk monument of een woning in een beschermd stadsgezicht vervallen die vergunningvrije mogelijkheden grotendeels, en is overleg met de gemeente de eerste stap; op een achterdakvlak dat vanaf de openbare weg niet zichtbaar is, blijkt vaak meer mogelijk dan gedacht.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving eist dat het dak de belasting draagt. Op een schuin dak is het gewicht van ongeveer twaalf kilo per vierkante meter zelden een probleem; op een plat dak met ballast wel, want dan komt er twintig tot vijftig kilo per vierkante meter bij. Een constructieve toets van € 400 tot € 1.500 hoort in die situatie bij het project en niet erna.

De elektrische installatie moet voldoen aan NEN 1010 en aan de bepalingen die specifiek voor zonnestroominstallaties gelden, onder meer over de bekabeling aan de gelijkstroomzijde, de scheiding en de beveiliging. Vraag de installateur om een opleverdocument waarin de gemeten waarden staan en waarin staat wie het werk heeft uitgevoerd.

De installatie moet worden gemeld bij de netbeheerder via het landelijke register voor productie-installaties. Die melding is gratis en zorgt ervoor dat de netbeheerder weet wat er op het net wordt teruggeleverd. Bij netcongestie kan de netbeheerder beperkingen stellen aan de teruglevering; in delen van het land is dat inmiddels aan de orde bij grotere installaties.

De salderingsregeling eindigt op 1 januari 2027. Wat er daarna geldt voor de vergoeding van teruggeleverde stroom bepaalt de terugverdientijd; de actuele stand staat bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en bij je energieleverancier. Meld de installatie daarnaast bij de opstalverzekeraar, want sommige polissen stellen voorwaarden aan de bevestiging en aan de brandveiligheid.

Bij een appartementengebouw is het dak gemeenschappelijk. Plaatsing vraagt een besluit van de vergadering met de meerderheid die de splitsingsakte voorschrijft, en het besluit moet ook gaan over het onderhoud, de verdeling van de opbrengst, de aansprakelijkheid bij lekkage en wat er gebeurt als een appartement wordt verkocht. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het aan de gemeente of de netbeheerder.