De ondergrondse olietank en andere dingen in de bodem

De olietank. Woningen die vóór de aansluiting op het gasnet met huisbrandolie werden verwarmd, hadden een ondergrondse tank in de tuin. Toen het gas kwam, zijn veel van die tanks niet verwijderd maar achtergelaten, soms leeggehaald en gevuld met zand, soms niet.

In de jaren negentig is er een saneringsoperatie geweest waarbij tanks zijn verwijderd of onschadelijk gemaakt, met een certificaat als bewijs. Het bestaan van dat certificaat is wat je zoekt. Is het er, dan is de kwestie afgehandeld. Is het er niet, dan is de vraag of er nog een tank ligt — en dat is een vraag met een prijskaartje, want verwijderen en eventueel saneren van verontreiniging kost duizenden tot tienduizenden euro's.

Wat je doet: vraag de verkoper of er een tank is geweest en of er een saneringscertificaat is; kijk in de vragenlijst bij de koopakte; en vraag bij de gemeente na of er iets bekend is. Bij een woning van vóór ongeveer 1970 met een tuin is dit standaard onderdeel van je onderzoek.

Bodemverontreiniging in het algemeen. Wat er vroeger op een plek gebeurde, werkt door. Een voormalige garage, een wasserij, een drukkerij, een benzinepomp, een sloot die is gedempt met puin of afval: dat zijn de bekende bronnen. Bij nieuwbouwwijken op voormalig bedrijfsterrein is het onderzocht en gesaneerd, en dan zijn er rapporten.

Er bestaat een landelijk loket waar per adres te zien is welke bodemonderzoeken en saneringen bekend zijn. Dat kost je vijf minuten en het is de eerste stap.

Wat het voor jou betekent:

Bij aankoop. Verontreiniging betekent niet automatisch dat je er niet kunt wonen; veel gevallen zijn afgedekt of beperkt en vragen alleen om gebruiksbeperkingen — bijvoorbeeld dat je in een deel van de tuin geen groente teelt of niet graaft. Wat het wel betekent, is dat je het moet weten, omdat het gevolgen heeft als je gaat verbouwen.

Bij verbouwen. Grondwerk voor een aanbouw, een kelder, een fundering of een leidingsleuf brengt grond in beweging. Verontreinigde grond mag niet zomaar worden afgevoerd, en afvoeren kost geld. Dit is de post die bij een aanbouw op een oud perceel het vaakst voor een tegenvaller zorgt.

En bij verkoop. Wat je weet, moet je melden. Een oude tank waarvan je het bestaan kende en niet hebt gemeld, is een klassiek dossier.

De andere dingen in de bodem, kort:

Kabels en leidingen. Vóór graven een melding doen bij het landelijke informatiesysteem is verplicht en gratis, ook voor particulieren. Een geraakte gasleiding of glasvezelkabel is duur en gevaarlijk.

Archeologie. Op sommige percelen rust een archeologische verwachting, en dan gelden er regels bij graven dieper dan een bepaalde diepte. Dat staat in het omgevingsplan.

Grondwater. Het peil bepaalt of een kelder kan, of een kruipruimte droog blijft, en of een houten fundering droog staat. Dit is bij oudere woningen in het westen en noorden de belangrijkste bodemvraag van allemaal.

Wat je vóór het bod doet: raadpleeg het bodemloket op het adres, vraag naar het tankcertificaat, kijk in het omgevingsplan naar archeologie, en vraag bij een oude woning met houten palen naar het grondwaterpeil. Dat is een uur werk en het dekt de duurste onzichtbare risico's af die er zijn.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een saneringscertificaat van een olietank, met de gegevens die erop horen te staan.

Aanvullend beeld: het bodemloket met de bekende onderzoeken en saneringen op één adres.

Verontreinigde grond die bij een aanbouw moet worden afgevoerd, met het verschil in afvoerkosten.

Een gedempte sloot onder een tuin, als bekende bron van verontreiniging.

Veelgestelde vragen

Waar ligt zo'n tank? In de tuin van woningen die vóór de gasaansluiting met huisbrandolie werden verwarmd.

Wat zoek ik precies? Het saneringscertificaat; is dat er, dan is de tank afgehandeld.

Wat kost het als er nog een ligt? Verwijderen en eventueel saneren kost duizenden tot tienduizenden euro's.

Waar kijk ik nog meer? In het bodemloket, per adres, naar bekende onderzoeken en saneringen.

Betekent verontreiniging dat ik er niet kan wonen? Vaak niet; veel gevallen zijn afgedekt en vragen alleen gebruiksbeperkingen.

Wanneer wordt het wel duur? Bij grondwerk voor een aanbouw, kelder of sleuf, want verontreinigde grond mag niet zomaar worden afgevoerd.

Moet ik vóór graven iets melden? Ja, bij het landelijke informatiesysteem voor kabels en leidingen; dat is verplicht en gratis.