Meerwerk is zelden bedrog en bijna altijd voorbereiding

Er zijn vier soorten meerwerk en ze hebben elk een andere herkomst.

Wijzigingen op verzoek. Je wilt tijdens de bouw het stopcontact ergens anders, een deur andersom, een andere tegel. Dat is legitiem meerwerk en het is duurder dan wanneer het vooraf was bedacht, omdat er iets moet worden aangepast dat al is gemaakt of besteld.

Dit is verreweg de grootste categorie. Bij een prefabbouwproject valt hij grotendeels weg omdat alles vooraf vastligt; bij traditionele bouw is hij de regel.

Onvoorziene omstandigheden. Wat er tevoorschijn komt bij het openmaken: rot houtwerk, een leiding die er niet hoorde te lopen, een vloer die niet vlak is, asbest. Dat is niemands schuld en het hoort met eenheidsprijzen te zijn afgevangen.

Onvolledige offerte. Werk dat nodig is en niet in de offerte stond. Hier ligt het bij de aannemer, en het is de reden dat een gespecificeerde offerte en een goede uitvraag zoveel schelen.

En regelgeving of eisen die tijdens het traject veranderen. Een eis van de gemeente, een aanvullende eis van de kwaliteitsborger, een aansluitvoorwaarde van de netbeheerder.

Wat je vooraf doet om de eerste categorie klein te houden, en dat is waar de winst zit:

Maak het ontwerp af. Tot op het niveau van waar de stopcontacten komen, welke kant de deuren op draaien, waar de wasmachine staat en hoe de afzuigkap afvoert. Dat voelt als overdreven detail in een fase waarin er nog niets staat, en het is precies de fase waarin die keuzes gratis zijn.

Loop het ontwerp na met de dagelijkse routine in je hoofd. Waar zet je de boodschappen neer, waar hangt de jas, waar staat de kinderwagen, waar komt de stofzuiger. Dat is de test die op tekening niets kost en tijdens de uitvoering een verbouwing.

En beslis de keuzes vóór de start. Sanitair, tegels, keuken, verf. Elke keuze die je uitstelt tot tijdens het werk, kost tijd van jezelf en geld aan meerwerk.

Wat je vastlegt om de andere drie beheersbaar te houden:

Eenheidsprijzen voor waarschijnlijk onvoorzien werk.

Een procedure: meerwerk wordt vooraf schriftelijk opgegeven met een bedrag, en pas uitgevoerd na akkoord. Geen briefje, geen werk.

En een eigen lijst van alle meerwerkopdrachten met datum en bedrag, zodat de eindafrekening te controleren is.

Er is één ding dat vaak wordt vergeten en dat de andere kant op werkt: minderwerk. Als er iets vervalt of eenvoudiger uitpakt, hoort dat verrekend te worden. Dat gebeurt lang niet altijd uit zichzelf, en het staat je vrij ernaar te vragen.

Tot slot een verwachting die bijstelling verdient. Een verbouwing zonder meerwerk bestaat vrijwel niet, en het is verstandiger om er een reële post voor te reserveren dan te hopen dat het uitblijft. Wie een budget maakt waarin alles precies past, heeft geen budget maar een hoop.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vier soorten meerwerk met hun herkomst en de partij die ze kan beperken.

Aanvullend beeld: een ontwerp met stopcontacten, draairichtingen en opstelplaatsen erin, tegenover een ontwerp zonder.

Een meerwerkopgave die vooraf schriftelijk wordt gegeven en pas na akkoord wordt uitgevoerd.

Een eigen lijst van meerwerkopdrachten met datum en bedrag, naast de eindafrekening.

Veelgestelde vragen

Welke vier soorten meerwerk zijn er? Wijzigingen op verzoek, onvoorziene omstandigheden, een onvolledige offerte, en veranderende eisen.

Welke categorie is het grootst? Wijzigingen op verzoek, tijdens het werk aangevraagd door de opdrachtgever.

Waar hoort onvoorzien werk in te zitten? In eenheidsprijzen die vooraf zijn afgesproken.

Wanneer ligt het wel bij de aannemer? Bij werk dat nodig was en niet in de offerte stond.

Wat doe ik vooraf? Het ontwerp afmaken tot op het niveau van stopcontacten, draairichtingen en opstelplaatsen.

Welke procedure spreek ik af? Meerwerk vooraf schriftelijk opgegeven met een bedrag, en pas uitgevoerd na akkoord.

Wat wordt vaak vergeten? Minderwerk; als iets vervalt of eenvoudiger uitpakt, hoort dat verrekend te worden.