Waarom stelposten het meerwerk van morgen zijn

Een stelpost hoort te bestaan omdat iets nog niet bekend is: het sanitair dat je gaat kiezen, de tegels, de keuken. De aannemer zet er een bedrag voor in zodat er een totaal kan worden gemaakt, en bij de afrekening wordt het verschil verrekend met wat het werkelijk is geworden.

Waar het misgaat, is bij twee dingen.

De hoogte. Een stelpost van een bedrag waarvoor je in de praktijk niets kunt kopen, maakt de offerte laag en de eindafrekening hoog. Bij sanitair, tegelwerk en keukens is dat de meest voorkomende manier waarop een offerte optisch scherp wordt gemaakt.

En de reikwijdte. Een stelpost voor sanitair kan alleen de materialen dekken, of ook het plaatsen. Staat het plaatsen er niet bij, dan komt dat als meerwerk terug zodra je iets kiest dat afwijkt van wat de aannemer in gedachten had.

Wat je daaraan doet, in drie stappen:

Vraag waar de stelpost op is gebaseerd. Op welk merk, welk type, welke hoeveelheid, en of het inclusief plaatsing is. Een goede aannemer kan dat benoemen. Een stelpost zonder onderbouwing is een getal.

Ga zelf kijken. Loop met de stelpost in je hoofd door een showroom of een webshop en kijk wat je ervoor krijgt. Dat kost een middag en het is de enige manier om te weten of het bedrag realistisch is. Als je erachter komt dat je voor dat bedrag niet uitkomt, verhoog de stelpost dan vóór de opdracht in plaats van erna.

En maak de keuze vóór de start. Dit is de kern. Een stelpost die is omgezet in een concrete keuze voordat het werk begint, is geen stelpost meer maar een post. Elke keuze die tijdens de uitvoering wordt gemaakt, kost meer: er moet worden besteld, er kan wachttijd ontstaan, en er is geen concurrentie meer omdat de aannemer al aan het werk is.

Er is een categorie stelposten waarbij dit lastiger ligt, en die verdient een eigen aanpak: stelposten voor werk waarvan de omvang pas blijkt na het openmaken. Herstel van houtwerk achter een betimmering, leidingwerk in een muur, of de staat van een vloer onder een oude afwerking.

Daar is een stelpost legitiem, en dan wil je in plaats van een bedrag een eenheidsprijs: zoveel euro per strekkende meter houtherstel, per vierkante meter vloer, per uur installatiewerk. Dan is de eindafrekening een som in plaats van een onderhandeling, en dat is het verschil tussen een verrassing en een uitkomst.

Wat er verder bij hoort:

Spreek af hoe verrekening plaatsvindt en wanneer. Alleen naar boven, of ook naar beneden als het meevalt? Dat laatste is geen vanzelfsprekendheid en het hoort er wel in te staan.

Spreek af dat meerwerk vooraf schriftelijk wordt bevestigd met een bedrag. Bij een aannemingsovereenkomst met een consument geldt dat een aannemer bij een prijsverhoging de opdrachtgever tijdig moet waarschuwen; leg dat in de overeenkomst vast met een concrete procedure, dan is er geen discussie over wat tijdig is.

En houd een lijst bij. Elk meerwerkbriefje, met datum, bedrag en handtekening. Bij de eindafrekening is dat het enige overzicht dat er is.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: dezelfde offerte met een realistische en met een optisch lage stelpost, met de eindafrekening ernaast.

Aanvullend beeld: een stelpost voor sanitair met en zonder plaatsing erin.

Een eenheidsprijs per strekkende meter houtherstel, als alternatief voor een bedrag.

Een lijst met meerwerkbriefjes, met datum, bedrag en handtekening.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een stelpost legitiem? Als iets werkelijk nog niet is bepaald, zoals sanitair of tegels.

Wat gaat er mis met de hoogte? Een te lage stelpost maakt de offerte laag en de eindafrekening hoog.

Wat bedoel je met reikwijdte? Of de post alleen het materiaal dekt of ook het plaatsen.

Wat vraag ik na? Waarop de stelpost is gebaseerd: merk, type, hoeveelheid, en of plaatsing erin zit.

Wat doe ik zelf? Met het bedrag in je hoofd gaan kijken wat je ervoor krijgt.

Wat is de kern? De keuze maken vóór de start, want elke keuze tijdens de uitvoering kost meer.

Wat wil ik bij onzeker werk? Een eenheidsprijs, zodat de afrekening een som is en geen onderhandeling.