Waarom je tuin je kelder laat lekken

Een woning staat droog zolang het water bij de gevel weg loopt. Zodra de grond direct langs de gevel verzadigd raakt, staat er water tegen de kelderwand of tegen de fundering, en dan telt elke onvolkomenheid in die constructie.

Er zijn vier manieren waarop een tuin dat veroorzaakt.

Het maaiveld helt naar de woning toe. Bij een terras dat in de loop der jaren is opgehoogd, bij een tuin die is aangevuld met grond, of bij bestrating die is verzakt. Regenwater loopt dan naar de gevel in plaats van ervandaan. Dit is de meest voorkomende oorzaak en hij is het eenvoudigst vast te stellen: leg een waterpas op de bestrating langs de gevel.

Het maaiveld ligt te hoog. In een spouwmuur zit een waterkerende laag, doorgaans enkele centimeters boven het maaiveld. Ligt de bestrating of de tuinaarde daarboven, dan is die kering overbrugd en trekt het vocht rechtstreeks in het metselwerk. Bij elke ophoging van een tuin of terras is dat de vraag die gesteld hoort te worden en zelden wordt gesteld.

Alle regenpijpen komen op één plek uit. Een woning met een dak van tachtig vierkante meter en twee afvoeren brengt bij een bui honderden liters geconcentreerd op twee punten in de grond. Als die punten naast de fundering zitten, verzadigt de grond daar bij elke bui.

En de tuin is verhard. Water dat niet kan infiltreren, loopt over het oppervlak naar het laagste punt. Bij een stadstuin die volledig is betegeld en die iets naar het huis afloopt, is dat de gevel.

Wat je zelf kunt vaststellen, kost een regenbui en een half uur:

Ga tijdens of vlak na een flinke bui naar buiten en kijk waar het water heen gaat. Waar staan plassen, waar loopt het naartoe, en waar komt het van het dak op de grond terecht. Dat is de meest informatieve waarneming die er is en vrijwel niemand doet hem.

Leg een waterpas langs de gevel op de bestrating. De vuistregel is dat het maaiveld van de woning af moet lopen.

Meet waar de waterkerende laag zit ten opzichte van het maaiveld. Bij een spouwmuur is die soms zichtbaar als een dun laagje in de voeg, en anders is de vraag bij welk bouwjaar de woning hoort.

En kijk waar de regenpijpen uitkomen.

Wat je eraan doet, van goedkoop naar duur:

De regenpijp verlengen of afkoppelen, zodat het water minstens enkele meters van de gevel wegloopt of in een infiltratievoorziening terechtkomt.

De bestrating langs de gevel herleggen met afschot van het huis af. Dat is een dagje werk voor een strook van een meter breed en het lost een aanzienlijk deel van de gevallen op.

Het maaiveld verlagen als het te hoog ligt ten opzichte van de waterkering.

En pas als dat allemaal niet helpt: kijken naar de constructie zelf — een kelder waterdicht maken, een drainage aanleggen, of een kruipruimte behandelen.

Die volgorde is het punt van dit artikel. Een kelder afdichten terwijl de tuin het water ernaartoe stuurt, is dweilen met de kraan open — en aanzienlijk duurder dan de kraan dichtdraaien.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vier tuinoorzaken met de waterstroom die elk veroorzaakt.

Aanvullend beeld: de waterkerende laag in een spouwmuur ten opzichte van een opgehoogd terras.

Twee regenpijpen die honderden liters op twee punten in de grond brengen.

Een waterpas op de bestrating langs de gevel.

Veelgestelde vragen

Waarom is de constructie vaak niet het probleem? Omdat zij overbelast raakt door water dat de tuin ernaartoe stuurt.

Wat is de meest voorkomende oorzaak? Een maaiveld dat naar de woning toe helt.

Hoe stel ik dat vast? Met een waterpas op de bestrating langs de gevel.

Waarom is een te hoog maaiveld erg? Dan is de waterkerende laag overbrugd en trekt vocht in het metselwerk.

Wat doen regenpijpen? Die brengen bij een bui honderden liters geconcentreerd op één of twee punten.

Wat is de meest informatieve waarneming? Tijdens of vlak na een bui buiten kijken waar het water heen gaat.

Wat doe ik als eerste? De regenpijp verlengen of afkoppelen, zodat het water van de gevel wegloopt.