Waarom kunststof kozijnen niet onderhoudsvrij zijn

Wat er wél onderhoud vraagt, is per onderdeel te benoemen.

Het hang- en sluitwerk. Scharnieren, sluitpunten en het draaimechaniek van een draai-kiepraam zijn bewegende delen. Ze hebben smering nodig en ze raken uit afstelling. Een raam dat zwaar loopt of dat aan één kant niet meer aandrukt, sluit niet goed meer, en dan lekt er lucht — en bij slagregen water. Eén keer per jaar smeren en zo nodig laten afstellen is de hele klus.

De rubbers. De afdichting rondom het draaiende deel verhardt en krimpt na verloop van tijd. Dat geeft tocht en geluid, en het is de reden dat een kunststof kozijn van twintig jaar oud minder goed sluit dan toen het nieuw was. Rubbers zijn los te bestellen en te vervangen.

De ontwateringsopeningen. Onderin het kozijn zitten kleine openingen waardoor water dat in de sponning komt, naar buiten kan. Die raken verstopt met vuil, en dan blijft het water in het kozijn staan. Bij kunststof rot er niets weg, en het water zoekt dan een andere weg — vaak naar binnen. Uitzuigen of doorprikken is een klus van vijf minuten per kozijn.

De beglazingsafdichting. Het glas zit in het kozijn met rubbers of met kit, en ook die veroudert. Een lekkende beglazingsnaad is bij isolatieglas de opmaat naar condens tussen de ruiten.

En het kunststof zelf. Wit kunststof vergeelt onder UV-straling, en gekleurde folies kunnen verkleuren of loslaten. Dat is cosmetisch en het is niet te herstellen door te schilderen — kunststof laat zich moeilijk overschilderen, en waar het lukt, is het onderhoud dat je juist wilde vermijden.

Dat laatste raakt aan het wezenlijke verschil met hout. Een houten kozijn met een probleem laat zich herstellen: hout eruit, hout erin, schilderen. Een kunststof kozijn met een probleem laat zich vaak alleen vervangen, want het is een gelast profiel met een stalen versterking erin. Dat maakt de levensduur van een kunststof kozijn eindiger: doorgaans dertig tot veertig jaar, en dan is het einde ook echt het einde.

Voor een VvE is dat een relevante rekensom bij de keuze tussen hout en kunststof. Kunststof heeft een lagere jaarlijkse onderhoudslast en een kortere totale levensduur; hout het omgekeerde. Welke gunstiger uitpakt, hangt af van de termijn waarop je rekent en van de vraag of het onderhoud daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Dat laatste is bij een VvE vaak het doorslaggevende argument voor kunststof, en dat is een eerlijk argument.

Wat je in elk geval doet, ongeacht materiaal: neem het kozijnonderhoud op in het onderhoudsschema. Voor kunststof betekent dat jaarlijks smeren en schoonmaken, en om de vijf jaar een controle van rubbers en ontwatering. Voor een VvE hoort dat in het MJOP, ook al staat er geen schilderbeurt tegenover — juist omdat er geen schilderbeurt tegenover staat en er dus geen natuurlijk moment is waarop iemand kijkt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vier onderdelen die wel verouderen, met hun onderhoudsinterval.

Aanvullend beeld: verstopte ontwateringsopeningen onderin een kozijn, met het water dat blijft staan.

Wit kunststof dat na jaren is vergeeld onder UV-straling.

De levensduur van hout en kunststof naast elkaar, met de onderhoudslast per jaar.

Veelgestelde vragen

Wat betekent onderhoudsvrij? Alleen dat ze niet geschilderd hoeven worden.

Wat vraagt wel onderhoud? Hang- en sluitwerk, rubbers, ontwateringsopeningen en de beglazingsafdichting.

Waarom zijn die ontwateringsopeningen belangrijk? Zonder doorstroming blijft water in het kozijn staan en zoekt het een weg naar binnen.

Wat gebeurt er met de rubbers? Die verharden en krimpen, wat tocht en geluid geeft.

Vergeelt kunststof? Ja, onder UV-straling, en overschilderen is geen praktische oplossing.

Waarom is de levensduur eindiger? Het is een gelast profiel met stalen versterking, dus herstellen kan meestal niet.

Wat neem ik op in het onderhoudsschema? Jaarlijks smeren en schoonmaken, en elke vijf jaar rubbers en ontwatering controleren.