Waarom onderhoudscontracten zelden uitkomen

Er zijn grofweg drie vormen. Een servicecontract dekt alleen de periodieke beurt. Een onderhoudscontract dekt de beurt plus voorrijkosten en arbeid bij storingen. Een all-in contract dekt daarnaast de onderdelen. Die derde is doorgaans twee tot drie keer zo duur als de eerste.

De rekensom die je kunt maken is eenvoudig. Zet de jaarlijkse contractprijs af tegen de losse beurt plus de kans op een storing. Een periodieke beurt kost losbesteld een bedrag in de orde van honderd euro; een storingsbezoek met arbeid enkele honderden. Bij een ketel van vijf jaar oud die goed onderhouden is, is de kans op meerdere storingen per jaar klein, en dan is een all-in contract in de meeste jaren duurder dan losbesteld werken.

Bij een ketel van vijftien jaar draait die som om. Dan neemt de kans op storingen toe, en het all-in contract wordt aantrekkelijker — behalve dat veel contracten juist dan uitzonderingen bevatten. Lees daarom drie dingen na voordat je tekent.

De leeftijdsgrens. Veel all-in contracten dekken geen onderdelen meer boven een bepaalde ketelleeftijd, of zetten het contract dan om naar een lichtere vorm. Dat is precies het moment waarop je hem nodig had.

De uitsluitingen. De expansievat, de warmtewisselaar en de printplaat zijn de drie duurste onderdelen, en ze staan opvallend vaak in de uitsluitingenlijst. Een all-in contract dat de warmtewisselaar niet dekt, dekt niet het onderdeel waarvoor je hem afsloot.

En de reactietijd. Voor de meeste mensen is dat het werkelijke product: hoe snel staat er iemand als de verwarming het in januari begeeft. Als daar geen termijn in staat, of alleen een inspanningsverplichting, dan koop je geen zekerheid.

Er zijn situaties waarin een contract wél duidelijk uitkomt, en die zijn te benoemen. Bij een verhuurder met meerdere woningen, omdat het risico gespreid is en de administratie eenvoudiger. Bij een VvE met een collectieve installatie, waar stilstand tientallen woningen raakt. Bij mensen voor wie zelf regelen bij een storing geen optie is. En bij toestellen waarvoor onderdelen schaars zijn en een vaste partij de doorlooptijd verkort.

Wat je in alle gevallen niet moet doen, is het onderhoud helemaal overslaan. Een jaarlijkse of tweejaarlijkse beurt is geen commerciële constructie: bij een verbrandingstoestel gaat het om de controle op de rookgasafvoer en op de verbranding, en dat is een veiligheidskwestie. Bij verhuur is periodiek onderhoud bovendien onderdeel van de zorg die een verhuurder hoort te leveren.

Voor een warmtepomp ligt het anders en dat wordt vaak over één kam geschoren. Een warmtepomp heeft geen verbranding en dus geen rookgascontrole, maar wel een koudemiddelcircuit, filters, en een regeling die gecontroleerd hoort te worden. Bij systemen boven een bepaalde koudemiddelvulling gelden bovendien wettelijke lekcontroles. Vraag bij een contract voor een warmtepomp expliciet wat er wordt gecontroleerd, want een beurt die neerkomt op het afnemen van een storingslijst voegt weinig toe.

De praktische aanbeveling: kies bij een jonge ketel voor een servicecontract of losbesteld onderhoud, leg het geld dat je uitspaart opzij, en heroverweeg het contract als de ketel richting de twaalf jaar loopt. En vraag bij elk contract naar de uitsluitingen vóór de prijs, want dat is de volgorde waarin het verschil zichtbaar wordt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de drie contractvormen met hun dekking en hun prijsverhouding.

Aanvullend beeld: de drie duurste onderdelen naast de uitsluitingenlijst waarin ze vaak staan.

De rekensom bij een ketel van vijf jaar en bij een van vijftien.

Een warmtepompbeurt met koudemiddelcircuit, filters en regeling, tegenover het afnemen van een storingslijst.

Veelgestelde vragen

Welke contractvormen zijn er? Alleen de periodieke beurt, de beurt plus arbeid bij storingen, en all-in met onderdelen.

Wanneer komt all-in niet uit? Bij een jonge, goed onderhouden ketel met een kleine kans op storingen.

Wat is de leeftijdsgrens? Veel contracten dekken onderdelen niet meer boven een bepaalde ketelleeftijd.

Welke onderdelen staan vaak in de uitsluitingen? Het expansievat, de warmtewisselaar en de printplaat.

Wat is het werkelijke product? De reactietijd; zonder termijn koop je geen zekerheid.

Mag ik het onderhoud overslaan? Nee; bij een verbrandingstoestel is de controle op rookgasafvoer en verbranding een veiligheidskwestie.

Wat vraag ik bij een warmtepompcontract? Wat er precies wordt gecontroleerd, want er is geen rookgascontrole.