Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Zonnepanelen vervangen of afvoeren aan het eind van hun levensduur

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 21 november 2026 · 14 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

Een zonnepaneel gaat ongeveer 25 jaar mee, en fabrikanten garanderen meestal dat het na die 25 jaar nog 80 procent van zijn vermogen levert. Een paneel dat het nog goed doet, laat je liggen: volgens Milieu Centraal weegt de extra opbrengst van een nieuw paneel niet op tegen de uitstoot en vervuiling bij het maken ervan.

De omvormer gaat gemiddeld zo'n twaalf jaar mee en vervang je los van de panelen, voor € 600 tot € 1.800.

Oude panelen zijn elektronica-afval en moeten apart worden ingezameld. Wie nieuwe panelen levert, moet oude panelen van hetzelfde soort gratis innemen. Een los paneel lever je in bij de milieustraat.

Moeten de panelen tijdelijk van het dak voor een dakrenovatie, reken dan op € 45 tot € 110 per paneel voor demonteren en terugplaatsen.

Een woning met zonnepanelen en een zonneboiler op het dak
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

De eerste generatie zonnepanelen op Nederlandse daken wordt nu afgedankt. Bij veel latere installaties is de omvormer al een keer vervangen, en komt de vraag op wat er met de panelen zelf moet. Soms is er een duidelijke aanleiding: de opbrengst zakt, er is een paneel gebarsten na hagel, het dak moet worden vernieuwd of de schuur waar ze op liggen gaat eraf. Soms is het een verkoper aan de deur die zegt dat nieuwe panelen twee keer zoveel opleveren.

Aan het eind van de levensduur komen drie beslissingen samen. Wanneer een paneel echt op is, en wanneer alleen de omvormer. Of je vervangt, laat liggen of verplaatst. En wat je met de oude panelen doet, en wie ze moet innemen.

Het gaat over panelen op het dak van een woning of een bijgebouw, met de omvormer en het montagesysteem. Onderhoud en het opsporen van een teruglopende opbrengst hebben hun eigen pagina's; daarnaar verwijzen we waar het nodig is.

Hoe ontstaat het?

Een zonnepaneel slijt niet zoals een dakpan. Er bewegen geen delen, en de cellen leveren elk jaar een fractie minder dan het jaar ervoor. Die achteruitgang is geleidelijk en klein. Daarom kan een fabrikant beloven dat een paneel na 25 jaar nog ongeveer 80 procent van zijn oorspronkelijke vermogen haalt. Na die 25 jaar houdt het paneel niet op; het levert gewoon wat minder.

Wat wel plotseling kan gebeuren, is schade. Glas dat barst door hagel of een vallende tak. Vocht dat tussen de lagen kruipt en het paneel aan de binnenkant laat verkleuren. Een cel die heet wordt omdat ze stuk is, wat je soms ziet als een bruine vlek. En de verbindingen: de stekkers tussen de panelen zijn een bekend zwak punt, zeker als er stekkers van verschillende merken in elkaar zijn gedrukt.

De omvormer is het deel dat het eerst opgeeft. Hij zit vol elektronica die warm wordt, en gaat gemiddeld zo'n twaalf jaar mee, soms korter. Een installatie van 25 jaar heeft dus meestal één keer een nieuwe omvormer nodig, en vaak blijkt een vermeend paneelprobleem een omvormerprobleem. Vervang je hem, dan is dat het moment om na te denken over een type dat later een thuisbatterij kan aansturen. Een hybride omvormer die panelen en batterij samen regelt, vervangt de bestaande omvormer; dat loont vooral als die toch al aan vervanging toe is.

Eén paneel vervangen in een bestaande reeks is lastiger dan het klinkt. Panelen van nu zijn groter en leveren meer vermogen dan die van tien jaar geleden. Het oude type is vaak niet meer te koop, en een ander paneel in dezelfde reeks moet elektrisch passen bij de rest. De installateur zoekt dan een paneel met vergelijkbare waarden en dezelfde stekkers, of hij legt de nieuwe panelen op een eigen reeks.

Wat er met een afgedankt paneel gebeurt, is minder mooi dan het woord recycling doet denken. De panelen worden in Nederland apart ingezameld en verwerkt, en het grootste deel van het materiaal wordt teruggewonnen: het aluminium van de lijst, het glas, het zilver in de cellen en de elektronica uit de omvormer. Maar de laagjes in een paneel zijn stevig verlijmd. In de praktijk worden ze vaak tot korrels gehakseld, en veel van dat materiaal krijgt een andere bestemming, bijvoorbeeld als bodemverharder. Van oude panelen nieuwe panelen maken kan nog niet. Dat is de reden dat langer laten liggen voor het milieu beter is dan vroeg vervangen.

Hoe herken je het?

Of je panelen of je omvormer op zijn, lees je eerst af aan de opbrengst.

Vergelijk de opbrengst per maand met dezelfde maand in eerdere jaren. Een jaar met weinig zon geeft een lager getal zonder dat er iets mis is, dus kijk naar het patroon over een paar jaar. Milieu Centraal adviseert de panelen en de omvormer te laten nakijken als de opbrengst met meer dan tien procent terugloopt, of plotseling zakt.

Kijk naar de omvormer. Brandt het groene lampje niet, staat er een foutmelding in het display of in de app, of slaat hij overdag af en toe uit, dan zit het probleem daar meestal en niet in de panelen.

Kijk vanaf de grond of met een verrekijker naar de panelen. Gebarsten glas, een paneel dat bol staat, bruine of melkwitte vlekken, en lijsten die loskomen zijn redenen om een installateur te laten kijken. Ga daarvoor niet zelf het dak op.

Zoek de papieren erbij. Op het garantiebewijs staat hoe lang de productgarantie loopt en wat de vermogensgarantie belooft. Een paneel dat binnen die termijn ver onder de beloofde waarde zakt, is een zaak voor de garantiegever.

Kijk naar het dak eronder. Moet de dakbedekking of het pannendak binnen een paar jaar worden vernieuwd, dan moeten de panelen er hoe dan ook af. Dan is het verstandig om de vraag naar vervangen nu te stellen, en niet twee keer te betalen voor demontage.

Wat kost het?

Voor alleen het weghalen van panelen zonder ze terug te leggen of te vervangen hebben we geen eigen bandbreedte. Voor alleen weghalen betaal je minder dan voor demonteren en herplaatsen, omdat het terugplaatsen wegvalt; een steiger of hoogwerker komt er wel bij.

Aan het inleveren zelf hoef je niets te betalen. Wat geld kost, is het werk op het dak en het vervoer naar beneden.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Omvormer vervangenper stuk€ 600 - € 1.800Omvormer, beugel, montage, instellen en koppelen aan de app
Demonteren en herplaatsen bij dakvervangingper paneel€ 45 - € 110Afnemen, opslaan, terugplaatsen, opnieuw aansluiten en testen
Los paneel van 400 tot 460 wattpiekper stuk€ 90 - € 190Alleen het paneel; vermogen, rendement en garantie bepalen de prijs
Panelen plaatsen op een schuin pannendakper paneel€ 50 - € 110Pannen lichten, haken stellen, rails monteren, panelen leggen, bekabelen
Installatie van acht panelen op een schuin dakper installatie€ 3.400 - € 5.200Panelen, montagesysteem, omvormer, bekabeling, aansluiting en melding
Reiniging en controle van de installatieper beurt€ 100 - € 300Schoonmaken, nalopen van panelen, stekkers en omvormer
Hoogwerker of steigerper dag€ 250 - € 700Bij een dak boven twee bouwlagen of zonder opstelplaats voor een ladder
Oude panelen laten innemen of inleverenper paneel€ 0Bij levering van nieuwe panelen door de leverancier, of zelf bij de milieustraat

Alternatieven en wat die kosten

Een oud paneel dat nog werkt, kan elders nog jaren stroom leveren. Milieu Centraal raadt aan panelen die je eerder van het dak moet halen een nieuwe bestemming te geven op een plek waar anders geen panelen zouden komen. Laat tweedehands panelen wel eerst keuren, en laat een installateur kabels en omvormer erop afstemmen.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Panelen laten liggen, alleen de omvormer vervangen€ 600 - € 1.800Als de omvormer storingen geeft en de panelen er goed uitzienAls meerdere panelen zichtbaar beschadigd zijn
Reinigen en laten controleren€ 100 - € 300Bij een geleidelijke daling, vuil, mos of vogelpoep op platte panelenBij een plotselinge daling of een foutmelding van de omvormer
Een paar beschadigde panelen vervangen€ 90 - € 190 per paneel, plus € 50 - € 110 per paneel aan arbeidBij schade aan enkele panelen in een verder gezonde installatieAls er geen paneel te vinden is dat elektrisch bij de rest past
De hele installatie vervangen€ 3.400 - € 5.200 voor acht panelenAls de panelen ouder zijn dan 25 jaar en de opbrengst ver is gezakt, of als het dak toch wordt vernieuwdAls de panelen nog goed werken; dan is vroeg vervangen geld en grondstof weggooien
Panelen een tweede leven geven op een schuur of bijgebouwDemontage en montage, geen eigen bandbreedteAls je een schuur sloopt of een dak vernieuwt en de panelen nog goed zijnAls de panelen beschadigd zijn of bij een keuring worden afgekeurd
Niets doen€ 0Als de opbrengst langzaam daalt en er geen schade isBij gebarsten glas, brandlucht of een omvormer die herhaaldelijk een isolatiefout meldt

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: elke maand de opbrengst noteren of in de app bekijken, en vergelijken met dezelfde maand in eerdere jaren.

Zelf doen: de omvormer stofvrij houden en de ruimte eromheen vrij. Dat helpt hem langer mee te gaan.

Zelf doen: het fabriekswachtwoord van de omvormer veranderen als hij met internet is verbonden. Dat wachtwoord is vaak voor alle omvormers van een type hetzelfde.

Zelf doen: bij de milieustraat navragen of je een los paneel kunt inleveren, en het daar brengen als het al van het dak is.

Zelf doen: de garantiepapieren, het opleverrapport en de gegevens van panelen en stekkers bij elkaar leggen voor de installateur.

Niet zelf doen: panelen van het dak halen of stekkers tussen panelen loskoppelen. Op de kabels staat gelijkspanning zolang er licht op de panelen valt.

Niet zelf doen: zelf een nieuw paneel in een bestaande reeks zetten of stekkers van verschillende merken op elkaar aansluiten.

Wat je vooral niet doet: oude panelen bij het grof vuil zetten, in een bouwcontainer gooien of laten meenemen door iemand die ze niet naar een erkende inzameling brengt.

Regels en regelgeving

Zonnepanelen vallen onder de regels voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Afgedankte panelen worden apart ingezameld en horen niet bij het restafval, het grof vuil of in een bouwcontainer met gemengd afval.

Wie je een nieuw apparaat levert, moet een afgedankt apparaat van een gelijkwaardig type dat jij aanbiedt gratis innemen, en moet je daar vóór de koop duidelijk op wijzen (artikel 4 Regeling afgedankte elektrische en elektronische apparatuur). Bij zonnepanelen is dat de installateur of leverancier die de nieuwe panelen levert. Spreek in de offerte af dat de oude panelen worden meegenomen.

De gemeente moet ten minste één plek hebben waar je afgedankte elektronica uit je huishouden gratis kunt achterlaten (artikel 3). Dat is meestal de milieustraat. Vraag vooraf of die panelen aanneemt en hoeveel tegelijk, want gemeenten regelen de praktische kant verschillend.

De kosten van inzameling en verwerking draagt de producent, voor panelen die op of na 13 augustus 2012 in de handel zijn gebracht (artikel 13). De inzameling en recycling van panelen loopt via Stichting OPEN.

Nieuwe panelen en een nieuwe omvormer horen bij de elektrische installatie, die moet voldoen aan NEN 1010 (artikel 3.106 Besluit bouwwerken leefomgeving). Of je voor nieuwe panelen op hetzelfde dak een vergunning nodig hebt, hangt af van dezelfde regels als bij de eerste plaatsing; bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht vraag je het de gemeente.

Koop je een woning met panelen waarop nog garantie zit, laat dan je naam op het garantiebewijs zetten, en geef aan de netbeheerder en je energieleverancier door dat jij nu de eigenaar bent. Huur je, dan zijn de panelen van de verhuurder, en beslist die over vervangen en afvoeren. Liggen de panelen op een gemeenschappelijk dak van een appartementengebouw, dan hangt het van de afspraken in de vereniging af wie ze bezit en wie het vervangen betaalt.

Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
houd de opbrengst bij en vervang de omvormer als die het begeeft. Vervang de panelen pas als ze echt op zijn of als het dak toch wordt vernieuwd, en laat in de offerte vastleggen dat de oude panelen worden meegenomen.
huurder
de panelen zijn van de verhuurder. Meld het als de omvormer een storing geeft of als je schade ziet. Vervangen en afvoeren regelt de verhuurder.
koper
vraag naar het bouwjaar van de panelen en de omvormer, de opbrengst van de afgelopen jaren en de garantiepapieren. Een omvormer van twaalf jaar oud is een post die je binnenkort betaalt.
vve
VvE-lidpanelen op een gemeenschappelijk dak horen in het onderhoudsplan, met een post voor de omvormer en een moment waarop panelen en dakbedekking samen worden bekeken. Laat het bestuur vastleggen wie de panelen bezit.
zelfbouwer
kies bij een nieuw dak een bevestiging die het mogelijk maakt panelen los te nemen zonder de dakbedekking te beschadigen, en bewaar de gegevens van panelen en stekkers. Wie over twintig jaar een paneel moet vervangen, heeft daar veel aan.
klusser
het bijhouden van de opbrengst, het afstoffen van de omvormer en het wegbrengen van een los paneel dat al beneden ligt, doe je zelf. Panelen van het dak halen of loskoppelen niet.

Checklist

  • 1. Hoe oud zijn de panelen, en hoe oud is de omvormer?
  • 2. Is de opbrengst over een paar jaar met meer dan tien procent gedaald, of plotseling gezakt?
  • 3. Geeft de omvormer foutmeldingen, of brandt het groene lampje niet?
  • 4. Zie ik gebarsten glas, verkleuring of loskomende lijsten?
  • 5. Loopt er nog product- of vermogensgarantie, en op wiens naam staat die?
  • 6. Moet het dak onder de panelen binnen een paar jaar worden vernieuwd?
  • 7. Is alleen de omvormer aan vervanging toe, of echt de panelen?
  • 8. Staat in de offerte dat de installateur de oude panelen gratis meeneemt?
  • 9. Kunnen werkende panelen een tweede leven krijgen op een schuur of bijgebouw?
  • 10. Gaan losse panelen naar de milieustraat en niet naar het grof vuil?

Veelgestelde vragen

Hoe lang gaan zonnepanelen mee?

Ongeveer 25 jaar, en vaak langer. Fabrikanten garanderen meestal dat een paneel na 25 jaar nog 80 procent van zijn oorspronkelijke vermogen levert. De omvormer gaat gemiddeld zo'n twaalf jaar mee en vervang je los.

Moet ik mijn oude zonnepanelen vervangen door nieuwe die meer opleveren?

Niet zolang ze goed werken. Volgens Milieu Centraal weegt de extra opbrengst van nieuwe panelen niet op tegen de uitstoot en vervuiling bij het maken ervan. Laat ze de hele levensduur liggen en vervang alleen wat kapot is.

Waar lever ik oude zonnepanelen in?

Laat je nieuwe panelen leggen, dan moet de leverancier de oude van een gelijkwaardig type gratis innemen. Een los paneel breng je naar de milieustraat van je gemeente. Vraag daar vooraf of ze panelen aannemen en hoeveel tegelijk.

Kost het inleveren van zonnepanelen geld?

Het inleveren zelf niet. De producent betaalt de inzameling en verwerking. Wat wel geld kost, is het werk om de panelen van het dak te halen, bijvoorbeeld € 45 tot € 110 per paneel voor demonteren en terugplaatsen bij een dakvervanging.

Mag ik zonnepanelen bij het grof vuil zetten?

Nee. Zonnepanelen zijn elektronica-afval en worden apart ingezameld. Ook in een bouwcontainer met gemengd afval horen ze niet.

Worden zonnepanelen echt gerecycled?

Grotendeels. Het aluminium, het glas, het zilver en de elektronica worden teruggewonnen. Maar van oude panelen kunnen nog geen nieuwe worden gemaakt, en veel materiaal krijgt een andere bestemming, bijvoorbeeld als bodemverharder.

Mijn panelen leveren minder op. Is het de omvormer of zijn het de panelen?

Meestal de omvormer, zeker als hij ouder is dan tien jaar of foutmeldingen geeft. Laat de installatie nakijken bij een daling van meer dan tien procent. Een nieuwe omvormer kost € 600 tot € 1.800, nieuwe panelen veel meer.

Wat je nu kunt doen

  1. Zonnepanelen onderhouden en controleren

    Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.

    Open het stappenplan
  2. Wat kosten zonnepanelen?

    Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.

  3. Offerte voor zonnepanelen controleren

    Zo loop je na of je niets overslaat.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.