Wat je ruikt als je thuiskomt, is meetbaar

Mensen produceren doorlopend kooldioxide. In een goed geventileerde ruimte wordt dat afgevoerd en blijft het niveau dicht bij dat van buitenlucht, momenteel ongeveer 420 deeltjes per miljoen. In een gesloten ruimte met mensen erin loopt het op, en het loopt sneller op naarmate er meer mensen zijn en de ruimte kleiner is.

CO2 zelf is bij die concentraties niet schadelijk. Wat het wél is, is een uitstekende maat voor hoeveel van de lucht die je inademt al eerder is uitgeademd. En dat correleert met alles waar je wél last van hebt: geur, vocht, benauwdheid, concentratieverlies, en de opeenhoping van stoffen die uit meubels, verf en schoonmaakmiddelen komen.

De richtwaarden zijn eenvoudig te onthouden. Onder de 800 deeltjes per miljoen is goed. Tussen 800 en 1.200 is acceptabel maar het kan beter. Boven de 1.200 wordt er te weinig geventileerd, en boven de 1.500 merken de meeste mensen het aan hun hoofd. In slaapkamers met de deur dicht loopt het bij twee personen zonder toevoer in een nacht regelmatig op tot boven de 2.000.

Een CO2-meter kost tegenwoordig weinig, en anders dan bij een vochtmeter is het getal hier wél direct betekenisvol: er is geen referentiemeting nodig en geen correctie voor temperatuur. Let bij aanschaf op één ding: kies een meter met een echte CO2-sensor en niet met een geschatte waarde die uit vluchtige stoffen wordt afgeleid, want die laatste reageert op de kookpan en de schoonmaakspray en niet op ventilatie.

Wat je ermee doet, is interessanter dan wat je ermee meet. Zet hem eerst een week in de slaapkamer. Dat is bijna altijd de ruimte met de slechtste waarden en het is de ruimte waar je het langst verblijft. Kijk naar het patroon over de nacht: hoe snel loopt het op, en wat gebeurt er als je de deur op een kier zet of het rooster opent. Het verschil is doorgaans groot en direct zichtbaar, en het maakt van een discussie over of er wel of niet geventileerd moet worden een kwestie van aflezen.

Zet hem daarna in de woonkamer op een avond met bezoek. Dat is het moment waarop een woning het meest wordt belast en waarop de meeste mensen instinctief een raam openzetten. De meting laat zien of dat nodig was en hoe lang het effect duurt.

Voor huurders is de meter om een andere reden waardevol. Een klacht over benauwde lucht is subjectief en wordt als zodanig behandeld. Een reeks metingen over twee weken, met tijdstip en ruimte erbij, is dat niet. Het verandert het gesprek met de verhuurder van een gevoel in een gegeven, en dat geldt evenzeer voor het gesprek in een VvE over een collectieve ventilatie-installatie.

Er is één misverstand dat de meter zelf veroorzaakt. Een hoge waarde betekent niet dat de lucht ongezond is, het betekent dat er weinig wordt ververst. Mensen schrikken van een waarde van 1.400 en denken aan een acuut probleem. Het is geen acuut probleem; het is een aanwijzing dat de ventilatie structureel tekortschiet, en dat is op de lange termijn belangrijker dan op die ene avond.

En wat de meter níet meet: vocht, fijnstof, koolmonoxide en radon. Voor koolmonoxide bestaat een aparte melder, en die hoort in elke woning met een verbrandingstoestel te hangen. Dat is geen comfortkwestie maar een veiligheidskwestie, en de twee apparaten vervangen elkaar niet.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: het CO2-verloop over een nacht in een slaapkamer, met en zonder deur op een kier.

Aanvullend beeld: de richtwaarden op een schaal, van buitenlucht tot boven de tweeduizend.

Een meter met een echte sensor naast een die de waarde uit vluchtige stoffen afleidt.

Een meetreeks over twee weken met tijdstip en ruimte, als dossier voor verhuurder of VvE.

Veelgestelde vragen

Wat zegt CO2 eigenlijk? Hoeveel van de lucht die je inademt al eerder is uitgeademd.

Is het schadelijk? Bij deze concentraties niet; het correleert wel met geur, vocht en benauwdheid.

Welke richtwaarden gelden? Onder 800 goed, tot 1.200 acceptabel, en boven 1.200 te weinig ventilatie.

Waarom begin ik in de slaapkamer? Dat is bijna altijd de ruimte met de slechtste waarden en waar je het langst bent.

Waar let ik op bij aanschaf? Op een echte CO2-sensor en niet op een waarde die uit vluchtige stoffen wordt afgeleid.

Wat levert het een huurder op? Metingen maken van een subjectieve klacht een gegeven.

Wat meet het apparaat niet? Vocht, fijnstof, koolmonoxide en radon.