Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Wet collectieve warmte: wat verandert er als je op een warmtenet zit

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 21 november 2026 · 14 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

De Wet collectieve warmte is in januari 2026 in het Staatsblad verschenen, maar het grootste deel werkt nog niet. Op 21 november 2026 is er geen datum vastgesteld; het kabinet mikt op 1 januari 2027 en noemde die datum in juli 2026 zelf hoogst onzeker.

Tot die tijd geldt de Warmtewet. Je tarief blijft daarna nog een aantal jaren aan de gasprijs gekoppeld; een kostengebaseerd tarief komt pas in een volgende fase.

Wat wel vastligt: de gemeente gaat bepalen welk warmtebedrijf in een gebied levert, en dat bedrijf moet in de regel voor meer dan de helft in publieke handen zijn.

Voor de bewoner staan er nieuwe rechten in de wet: een aanbod met een tariefbandbreedte voor de eerste drie jaar, een rekening op gemeten verbruik en compensatie bij een ernstige storing.

In 2026 is het vastrecht voor verwarming en warm water ten hoogste € 615,66 per jaar en de warmte ten hoogste € 40,97 per gigajoule. De ACM stelt de bedragen voor 2027 in december vast.

Iemand stelt het bedieningspaneel van een cv-ketel in
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

Wie op een warmtenet zit, heeft geen eigen ketel, kan niet van leverancier wisselen en betaalt een prijs die tot nu toe meebeweegt met de gasprijs. Ook als de warmte uit restwarmte of biomassa komt, stijgt je rekening dus mee wanneer gas duurder wordt.

De Wet collectieve warmte moet dat systeem omgooien. De wet regelt wie een warmtenet mag aanleggen en exploiteren, hoe het tarief tot stand komt en welke rechten je als afnemer hebt. Het probleem voor wie er nu over leest: de wet staat er, maar bijna niets ervan is al van toepassing. Dit artikel zet uiteen wat er straks verandert, wat er nu geldt en wat je in de tussentijd kunt doen.

Hoe ontstaat het?

De wet is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen en staat in Staatsblad 2026, 10. Sinds 14 februari 2026 werken alleen drie onderdelen die de bewoner niet direct raken, zoals de rekenmethode van de ACM voor de waarde van een warmtenet. De rest treedt in werking samen met het Besluit collectieve warmte. Dat besluit lag in 2026 bij beide Kamers. De Eerste Kamer stelde er op 20 oktober 2026 nog vragen over, en daarna moet de Raad van State er nog advies over geven.

Het nieuwe stelsel draait om de warmtekavel. Het college van burgemeester en wethouders legt de grenzen van zo'n gebied vast en wijst er één warmtebedrijf voor aan. Dat bedrijf legt het net aan, beheert het en levert de warmte. Een aangewezen bedrijf moet in de regel een publiek meerderheidsbelang hebben: Rijk, provincie, gemeente of een ander openbaar lichaam houden samen meer dan de helft van de aandelen, of hebben de doorslaggevende zeggenschap. Een warmtegemeenschap van bewoners kan ook worden aangewezen. Gedurende tien jaar na de inwerkingtreding mag de gemeente een ander bedrijf aanwijzen als zich geen publiek bedrijf of warmtegemeenschap meldt.

Het tarief verandert in fasen. In de eerste fase stelt de ACM net als nu elk jaar maximumtarieven vast, op basis van een gecorrigeerde gasprijs of van de kosten. Pas in een latere fase worden de maxima gebaseerd op wat het warmtebedrijf zelf aan kosten maakt, met een redelijk rendement. Volgens de ACM duurt het nog enkele jaren voordat de koppeling met de gasprijs verdwijnt, en die kostengebaseerde fase begint pas als de Tweede Kamer ermee instemt.

Voor kleinere netten, tot 1.500 afnemers, en voor een vereniging van eigenaars of een verhuurder die zelf warmte levert aan de eigen bewoners, gelden lichtere regels. Een VvE of verhuurder moet de levering melden bij de gemeente. Buiten een warmtekavel is zij dan dertig jaar vrijgesteld; binnen een kavel kan de gemeente een ontheffing eisen.

Hoe herken je het?

Of de wet jou raakt, zie je aan drie dingen.

Je meterkast. Staat er een warmtemeter met een stand in gigajoule en geen gasmeter, dan krijg je warmte van buiten de woning. Staat er niets en betaal je de warmte via de servicekosten, dan heb je waarschijnlijk blokverwarming en is de vereniging of de verhuurder de leverancier.

Je contract en je rekening. Op de nota staat wie levert: een warmtebedrijf, de VvE of de verhuurder. Dat bepaalt welke regels straks voor jou gelden, die van het aangewezen warmtebedrijf of die van hoofdstuk 4 voor verenigingen en verhuurders.

De plannen van je gemeente. Gemeenten kunnen onder de nieuwe wet warmtekavels vaststellen en maken dat bekend in de Staatscourant. Woon je in een wijk waar de gemeente een warmtenet wil aanleggen, dan zie je dat terug in het warmteprogramma of de transitievisie warmte.

Wat je nu nog niet ziet, is een aanwijzing van een warmtebedrijf. Zolang de wet niet in werking is, wijst geen gemeente een kavel toe en blijft je huidige leverancier gewoon leveren.

Wat kost het?

De ACM-bedragen zijn maxima voor 2026, inclusief btw, uit het tarievenbesluit van 5 december 2025. De ACM verwachtte in oktober 2026 dat een huishouden met 25 gigajoule per jaar in 2027 ongeveer een kwart meer gaat betalen voor de warmte zelf, omdat het tarief aan de gasprijs hangt. De definitieve bedragen voor 2027 volgen in december 2026. De overige bedragen zijn indicatief.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Vastrecht verwarming en warm tapwaterper jaarten hoogste € 615,66 in 2026 (ACM)Maximum; je leverancier mag lager zitten
Warmteper gigajouleten hoogste € 40,97 in 2026 (ACM)Variabel tarief, gekoppeld aan de gasprijs
Meettariefper jaarten hoogste € 33,73 in 2026 (ACM)Huur en uitlezen van de warmtemeter
Afleverset huren, verwarming en tapwaterper jaarten hoogste € 178,51 in 2026 (ACM)Standaardset; een eigen set kost niets aan huur
Aansluitbijdrage nieuwe aansluitingper woningten hoogste € 5.296,30 in 2026 (ACM)Aansluiting tot 100 kW en 25 meter leiding
Aansluiting op een warmtenet, totaalper woning€ 3.500 - € 9.000Aansluitbijdrage, afleverset, doorvoer, aanpassing binnenleidingen
Waterzijdig inregelenper woning€ 400 - € 1.100Doorstroming per radiator instellen, meetrapport
Radiator vervangen door een lagetemperatuurmodelper stuk€ 400 - € 900Radiator, ventiel, aansluiten, ontluchten

Alternatieven en wat die kosten

Afsluiten van een bestaand net om zelf te gaan verwarmen is zelden de goedkope route. Je betaalt een afsluitbijdrage, een eigen installatie en vaak verzwaring van je elektriciteitsaansluiting. Reken het door voordat je opzegt.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Blijven en de nota naast het ACM-maximum leggen€ 0Altijd; je ziet direct of je leverancier boven het maximum rekentAls je de nota niet krijgt of niet kunt lezen; vraag dan eerst een specificatie
Je afgifte op lagere temperaturen voorbereiden: inregelen en radiatoren€ 400 - € 1.100 voor inregelen, € 400 - € 900 per radiatorBij een net dat zijn aanvoertemperatuur gaat verlagen, of als kamers nu al slecht warm wordenAls het net op hoge temperatuur blijft en je woning goed warm wordt
Bij een nieuw aanbod de tariefbandbreedte voor drie jaar vergelijken met een eigen warmtepompAansluiting € 3.500 - € 9.000 tegenover een lucht-waterwarmtepomp van € 9.000 - € 18.000Als je nog niet bent aangesloten en de gemeente een kavel aanwijstAls je al op het net zit; dan is afsluiten duur en niet altijd mogelijk
Afwachten tot de wet in werking is€ 0 voorafAls je tevreden bent over levering en tariefAls je nu een aanbod krijgt met een lange looptijd; lees dan eerst wat je tekent

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: je nota vergelijken met de maximumtarieven van de ACM voor dat jaar. Let op het vastrecht, het meettarief en de huur van de afleverset: voor elk van die drie geldt een eigen maximum.

Zelf doen: nagaan wie de afleverset bezit. Staat er een huurpost op je nota, dan is de set van het warmtebedrijf. Dat bepaalt straks wie een storing betaalt en of je recht hebt op compensatie.

Zelf doen: in het warmteprogramma of de transitievisie warmte van je gemeente opzoeken wat er voor jouw wijk staat.

Zelf doen: een aanbod met een lange looptijd of een opzegvergoeding niet onder tijdsdruk tekenen. Na de inwerkingtreding mag zo'n vergoeding alleen nog bij een vast contract voor bepaalde tijd.

Niet zelf doen: de afleverset openmaken of de meter verzetten. Dat is werk van het warmtebedrijf, en een beschadigde verzegeling kan je een schatting van het verbruik opleveren.

Wat je vooral niet doet: opzeggen in de verwachting dat je per 2027 een lager tarief krijgt. De wet verlaagt het tarief niet vanzelf, en de koppeling met de gasprijs blijft de eerste jaren bestaan.

Regels en regelgeving

Nu, op 21 november 2026, geldt de Warmtewet. Daarin stelt de ACM één keer per jaar, in december, de maximumtarieven vast volgens het principe dat een warmteklant niet meer betaalt dan een gemiddeld huishouden met gas.

De Wet collectieve warmte (Staatsblad 2026, 10) vervangt de Warmtewet. Het kabinet wilde de wet op 1 januari 2027 in werking laten treden en schreef op 1 juli 2026 aan de Tweede Kamer dat dat hoogst onzeker wordt als het Besluit collectieve warmte pas na het zomerreces naar de Raad van State gaat. De ACM noemt in haar planning de eerste helft van 2027. Alles hieronder is dus nog geen geldend recht. Het is de tekst van de wet zoals die er ligt, met een ingangsdatum die nog bij koninklijk besluit moet worden vastgesteld.

Bij een aanbod voor een nieuwe aansluiting moet het warmtebedrijf je vooraf vertellen welke temperatuur het levert, welke tarieven gelden, waaraan je binneninstallatie moet voldoen en wanneer de levering begint. Gaat het om een net dat nog moet worden aangelegd, dan staat in het aanbod een minimaal en maximaal tarief voor de eerste drie jaar, en hoger mag het bedrijf in die jaren niet gaan.

Sluit de gemeente gas in je gebied uit via het omgevingsplan en wijst zij daar een warmtenet aan, dan krijg je een aanbod om aan te sluiten. Zeg je binnen de gestelde termijn niets, dan geldt het aanbod als stilzwijgend aanvaard. Het warmtebedrijf moet je dat laten weten, en daarna heb je veertien dagen om de overeenkomst kosteloos en zonder reden te ontbinden. Wie aanvaardt, kan de eerste drie jaar na de start van de levering niet opzeggen, behalve bij verkoop of sloop.

In de leveringsovereenkomst belooft het bedrijf dat je verblijfsruimten bij min tien buiten twintig graden halen, mits je binneninstallatie voldoet aan de kenmerken die het bedrijf vooraf opgeeft. De kosten moeten zijn gebaseerd op gemeten verbruik, met een warmtemeter waar dat technisch en financieel kan en anders met verdelers of een navolgbare verdeelsleutel. Een opzegvergoeding mag alleen bij een contract voor bepaalde tijd met een vaste prijs. Het bedrijf mag een opzegging weigeren als afsluiten technisch niet kan of een andere afnemer er blijvend nadeel van heeft.

Gepland onderhoud waarbij de warmte uitvalt, meldt het bedrijf minstens drie dagen vooraf. Bij een ernstige storing aan het net, de aansluiting of een afleverset van het bedrijf krijg je compensatie; de hoogte wordt nog bij ministeriële regeling vastgesteld. Als gebouweigenaar moet je het bedrijf toegang geven voor onderhoud aan het net en de afleversets in je gebouw.

Voor bestaande leveranciers blijft de Warmtewet na de inwerkingtreding tijdelijk gelden, tot de gemeente een warmtebedrijf heeft aangewezen en ten hoogste een jaar.

Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
Woningeigenaar op een warmtenettot de inwerkingtreding verandert er niets aan je contract. Leg je jaarnota naast het ACM-maximum van dat jaar en bewaar hem; bij een geschil is de nota je eerste bewijs.
koper
vraag bij een woning op een warmtenet naar de leverancier, de looptijd van het contract, de stand van de afleverset en of de gemeente een warmtekavel heeft of plant. Die gegevens bepalen je woonlasten meer dan het label.
huurder
lever je warmte via de verhuurder of via servicekosten, dan blijft een geschil over de kosten een zaak voor de Huurcommissie. Vraag de afrekening met de verdeelsleutel op.
vve
VvE-lidlevert de vereniging zelf warmte aan de leden, dan komt er een meldplicht bij de gemeente. Zet dat op de agenda zodra de inwerkingtredingsdatum bekend is, en controleer of de bemetering op orde is.
zelfbouwer
bouw je in een wijk waar de gemeente een warmtenet plant, vraag dan vooraf de kenmerken die het warmtebedrijf aan je binneninstallatie stelt. Een vloerverwarming die op die temperatuur is ontworpen, voorkomt latere aanpassingen.
klusser
aan de afleverset en de warmtemeter werk je niet. Die zijn van het warmtebedrijf. Wat je wel zelf kunt doen, is radiatorkranen en thermostaatknoppen controleren en de radiatoren ontluchten.

Checklist

  • 1. Weet ik wie mijn warmte levert: een warmtebedrijf, de VvE of de verhuurder?
  • 2. Heb ik de laatste jaarnota met vastrecht, meettarief en huur van de afleverset apart?
  • 3. Liggen die posten onder de maxima van de ACM voor dat jaar?
  • 4. Is de afleverset van mij of van het warmtebedrijf?
  • 5. Heeft mijn gemeente een warmtekavel of een warmtenet gepland in mijn wijk?
  • 6. Staat er in mijn contract een vaste looptijd of een opzegvergoeding?
  • 7. Krijg ik een aanbod: staat er een tariefbandbreedte voor de eerste drie jaar in?
  • 8. Voldoet mijn binneninstallatie aan de kenmerken die het warmtebedrijf opgeeft?
  • 9. Levert de VvE zelf warmte, en is de bemetering per woning geregeld?
  • 10. Heb ik de inwerkingtredingsdatum van de wet nagekeken bij de Rijksoverheid of de ACM?

Veelgestelde vragen

Wordt stadsverwarming goedkoper door de Wet collectieve warmte?

Niet vanzelf. De eerste jaren stelt de ACM de maximumtarieven nog vast op basis van een gecorrigeerde gasprijs. Pas in een latere fase worden ze gebaseerd op de kosten van het warmtebedrijf, en kostengebaseerd betekent bij een duur net met weinig aansluitingen niet per se lager.

Wanneer gaat de Wet collectieve warmte in?

Dat staat op 21 november 2026 nog niet vast. Het kabinet mikte op 1 januari 2027, maar noemde die datum in juli 2026 hoogst onzeker. De ACM gaat in haar planning uit van de eerste helft van 2027. Tot de inwerkingtreding geldt de Warmtewet.

Kan ik straks weigeren om op een warmtenet te worden aangesloten?

Ja. Bij een aanbod in een gebied waar de gemeente gas uitsluit, kun je binnen de gestelde termijn laten weten dat je niet wilt. Zeg je niets, dan geldt het aanbod als aanvaard, maar heb je nog veertien dagen om kosteloos te ontbinden. Weigeren betekent wel dat je zelf voor warmte zonder gas moet zorgen.

Mag het warmtebedrijf mijn tarief zomaar verhogen?

Het bedrijf mag niet boven het maximum van de ACM uitkomen en moet een voorgenomen tariefwijziging tijdig aankondigen. Bij een aanbod op een nieuw aan te leggen net geldt bovendien de bandbreedte uit het aanbod voor de eerste drie jaar van de levering.

Wat krijg ik als de warmte uitvalt?

Nu regelt de Warmtewet een compensatie bij een langere storing. Onder de nieuwe wet krijg je compensatie bij een ernstige storing waarvan de oorzaak bij het net, de aansluiting, de warmtebron of een afleverset van het bedrijf ligt. De bedragen worden bij ministeriële regeling vastgesteld.

Moet onze VvE iets doen als wij zelf warmte leveren met een collectieve ketel?

Ja, zodra de wet in werking is: de vereniging meldt de levering bij de gemeente. Buiten een warmtekavel volgt dan een vrijstelling voor dertig jaar. De regels over meten en over de nota gelden ook voor de vereniging.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.