Vergunningcheck voor een klus
26 punten · gecontroleerd op 4 september 2026
Om vóór de start vast te stellen of je iets nodig hebt van de gemeente, van de vereniging van eigenaars of van de buren, en zo ja wat.
De vraag is niet alleen of er een omgevingsvergunning nodig is. Er zijn vier sporen die naast elkaar lopen: de gemeente, de splitsingsakte bij een appartement, het burenrecht, en de bouwtechnische eisen die ook bij vergunningvrij werk gewoon gelden.
Die vier door elkaar halen is de meest gemaakte fout. Vergunningvrij betekent niet regelvrij.
Wanneer loop je hem na?
Zodra het plan er is, en vóór de eerste offerteaanvraag.
Opnieuw wanneer het plan verandert, want een halve meter meer diepte kan een vergunningplicht opleveren.
En bij twijfel altijd: een vergunningcheck bij de gemeente kost niets en een handhavingsbesluit achteraf wel.
De checklist zelf
0 van 26 afgevinkt op dit apparaat
Wat je vaststelt
Vinkjes en aantekeningen staan op dit apparaat, niet in je account. Log in als je de lijst ook op je laptop wilt terugvinden.
Wat doe je bij een afwijking?
Doe de vergunningcheck bij het Omgevingsloket en bewaar de uitkomst met datum. Dat is geen bewijs waar je rechten aan ontleent, maar het laat zien dat je het hebt nagegaan.
Bel de gemeente bij twijfel over de maten. Een gesprek van tien minuten met een medewerker van vergunningen voorkomt de meeste problemen, en de meeste gemeenten doen dat gewoon.
Ga bij een appartement eerst naar de akte en dan pas naar de gemeente. Een vergunningvrije verbouwing die de akte verbiedt, mag nog steeds niet.
Regel het ecologisch onderzoek op tijd. Onderzoek naar vleermuizen loopt over meerdere seizoenen en is niet in een week te doen; werk dat zonder onderzoek start, kan worden stilgelegd.
Laat asbest inventariseren vóór de sloop. Een sloopmelding en een inventarisatie zijn twee verschillende dingen en je hebt er vaak twee nodig.
Informeer de buren vóór de start, ook wanneer je niets van ze nodig hebt. Dat is geen juridische stap maar het scheelt de meeste conflicten.
Regels en regelgeving
Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. De omgevingsvergunning wordt aangevraagd via het Omgevingsloket; het bestemmingsplan heet nu omgevingsplan, met een overgangsperiode waarin oude plannen doorwerken.
Vergunningvrij bouwen is geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving. De regels gaan onder meer over het achtererfgebied, de hoogte, de diepte en het percentage bebouwing.
Bij een monument en in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden die vergunningvrije mogelijkheden grotendeels niet.
Ook bij vergunningvrij bouwen gelden de bouwtechnische eisen onverkort: constructieve veiligheid, brandveiligheid, isolatie, ventilatie en daglicht.
De soortenbescherming is sinds 1 januari 2024 opgenomen in de Omgevingswet. Het verstoren van verblijfplaatsen van vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen is verboden; bij gevel- en dakwerk is onderzoek vaak nodig.
Voor sloopwerk boven een bepaalde hoeveelheid afval of met asbest geldt een sloopmelding bij de gemeente, met een asbestinventarisatie erbij.
Bij een appartement geldt naast de publieke regelgeving het privaatrechtelijke spoor van de splitsingsakte en het modelreglement. Die twee staan los van elkaar.
Zie voor meer informatie
- Vergunningvrij bouwen in het achtererfgebiedKennisbank
- Omgevingsplan lezenKennisbank
- Vleermuizen en spouwisolatieKennisbank
- Asbest herkennen in een gebouwKennisbank
- Buren informeren bij een verbouwingChecklist
- Wat kost een doorbraak in een dragende muur?Prijsgids
- Wat kost het verbouwen van een garage tot woonruimte?Prijsgids
- Wat kosten een vergunning en de leges?Prijsgids
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.