Hoeveel van je zonnestroom gebruik je zelf
Gecontroleerd op 4 september 2026
Het korte antwoord
Een huishouden zonder thuisbatterij en zonder sturing gebruikt in de praktijk 25 tot 35 procent van de opgewekte stroom op het moment dat hij wordt opgewekt. De rest gaat het net op.
Dat aandeel heet zelfverbruik en het is met het verdwijnen van de salderingsregeling per 1 januari 2027 het getal dat de opbrengst bepaalt. Een kilowattuur die je zelf gebruikt, bespaart je het volle leveringstarief; een kilowattuur die je teruglevert, levert de terugleververgoeding op, en dat verschil is een veelvoud.
Reken het als volgt: neem je jaarlijkse opwek in kilowattuur, trek daar de teruglevering van af die op je jaarafrekening staat, en deel de uitkomst door de opwek. Dat is je zelfverbruikspercentage.
Wie zijn wasmachine, vaatwasser, boiler en laadpaal naar de middaguren verschuift, tilt dat aandeel naar 40 tot 55 procent zonder één euro te investeren. Dat is de goedkoopste maatregel die er in dit hele onderwerp bestaat.
Wat je nodig hebt om te rekenen
De jaaropbrengst van je installatie in kilowattuur. Die staat in je omvormerportaal of op je monitoringsapp; heb je die niet, dan is de vuistregel 850 tot 950 kilowattuur per kilowattpiek per jaar bij een zuidopstelling.
De terugleverde kilowattuur per jaar. Die staat op je jaarafrekening van de energieleverancier, als aparte post.
Je totale jaarverbruik in kilowattuur, ook van de jaarafrekening.
Het leveringstarief per kilowattuur dat je betaalt, inclusief energiebelasting en btw.
De terugleververgoeding per kilowattuur die je leverancier geeft. Die staat in je contract en verschilt sterk per leverancier.
Wil je vooruitkijken naar de situatie na 2027: het verwachte verschil tussen die twee tarieven, in een bandbreedte en niet als één getal.
Zo reken je het uit
Onderdeel
Waarde
Opmerking
Zelfverbruik zonder sturing
25 – 35 %
Huishouden zonder batterij, panelen op zuid
Zelfverbruik met verschoven apparaten
40 – 55 %
Was, vaat, boiler en laden overdag
Zelfverbruik met thuisbatterij
60 – 80 %
Afhankelijk van de capaciteit en de sturing
Zelfverbruik bij thuiswerken
+ 5 – 10 %
Boven op de bovenstaande waarden
Zelfverbruik met warmtepomp
+ 5 – 15 %
Alleen in het stookseizoen, en dan schijnt de zon het minst
Opwek per kilowattpiek
850 – 950 kWh/jaar
Zuid, hellingshoek 30 tot 35 graden
De rekenregel. Zelfverbruik in kilowattuur is de opwek min de teruglevering. Het percentage is dat getal gedeeld door de opwek, maal honderd.
De waarde in euro's per jaar is: het zelfverbruik maal het leveringstarief, plus de teruglevering maal de terugleververgoeding.
Rekenvoorbeeld. Een installatie van 4,3 kilowattpiek, tien panelen van 430 wattpiek op het zuidwesten.
- opwek: 4,3 × 900 = 3.870 kWh per jaar
- teruglevering volgens de jaarafrekening: 2.710 kWh
- zelfverbruik: 3.870 − 2.710 = 1.160 kWh
- zelfverbruikspercentage: 1.160 / 3.870 = 30 procent
Bij een leveringstarief van € 0,30 en een terugleververgoeding van € 0,05 per kilowattuur levert dat op: 1.160 × 0,30 = € 348, plus 2.710 × 0,05 = € 136. Samen € 484 per jaar.
Verschuif je was, vaat en boiler naar de middag en stijgt het zelfverbruik naar 45 procent, dan wordt het: 1.742 × 0,30 = € 523, plus 2.128 × 0,05 = € 106. Samen € 629 per jaar — € 145 meer, zonder investering.
Prijspeil augustus 2026. De gebruikte tarieven zijn een rekenvoorbeeld en geen marktprijs; vul je eigen contract in.
| Onderdeel | Waarde | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfverbruik zonder sturing | 25 – 35 % | Huishouden zonder batterij, panelen op zuid |
| Zelfverbruik met verschoven apparaten | 40 – 55 % | Was, vaat, boiler en laden overdag |
| Zelfverbruik met thuisbatterij | 60 – 80 % | Afhankelijk van de capaciteit en de sturing |
| Zelfverbruik bij thuiswerken | + 5 – 10 % | Boven op de bovenstaande waarden |
| Zelfverbruik met warmtepomp | + 5 – 15 % | Alleen in het stookseizoen, en dan schijnt de zon het minst |
| Opwek per kilowattpiek | 850 – 950 kWh/jaar | Zuid, hellingshoek 30 tot 35 graden |
Waar het misgaat
Het zelfverbruikspercentage verwarren met het aandeel van je verbruik dat door de zon wordt gedekt. Dat zijn twee verschillende getallen: het eerste kijkt naar wat je van je opwek gebruikt, het tweede naar wat je van je verbruik zelf opwekt. Bij een grote installatie is het eerste laag en het tweede hoog.
Rekenen met de opwek van de omvormer en de teruglevering van de meter zonder te controleren of ze over dezelfde periode gaan. De omvormer telt vanaf de installatiedatum, de jaarafrekening vanaf de meterstandopname.
De opbrengst van een grotere installatie doorrekenen alsof het zelfverbruik gelijk blijft. Het daalt: meer panelen leveren op dezelfde momenten, en die momenten zijn al gedekt.
Een thuisbatterij doorrekenen op het volle verschil tussen leveringstarief en terugleververgoeding. Een batterij heeft een rendementsverlies van 10 tot 15 procent en een beperkt aantal laadcycli; dat hoort in de som.
Vergeten dat het zelfverbruik in de winter hoger ligt en in de zomer lager, terwijl de opwek precies omgekeerd loopt. Het jaargemiddelde verbergt dat.
Wat dit voor jou betekent
Zoek je zelfverbruikspercentage op voordat je een offerte voor uitbreiding of voor een thuisbatterij beoordeelt. Zonder dat getal is elke terugverdientijd in zo'n offerte een aanname.
Zit je onder de 30 procent, dan is verschuiven van verbruik de eerste stap en niet meer panelen. Een tijdklok op de boiler of de vaatwasser kost € 0 tot € 60 en verhoogt het aandeel meteen.
Overweeg je een warmtepomp of een elektrische auto, dan verandert je zelfverbruik ingrijpend. Reken de installatie dan door op de situatie ná die aanschaf en niet op die van vandaag.
En reken vanaf 2027 met twee tarieven in plaats van met één. Zolang salderen bestond, was zelfverbruik en teruglevering financieel gelijk; daarna niet meer, en dan is dit getal het belangrijkste van je hele installatie.
Zelfbouwer. Ontwerp de installatie op het verbruikspatroon en niet op het dakoppervlak. Met een warmtepomp en een elektrische auto ligt het eigen verbruik veel hoger dan bij een gemiddeld huishouden.
Vakman. Reken het eigen verbruik door voordat u een aantal panelen adviseert. Sinds de afbouw van de saldering bepaalt dat percentage de terugverdientijd sterker dan de opbrengst.
VvE-beheerder. Bij een collectieve installatie is de verdeling van de opgewekte stroom een besluit van de vergadering. Reken de varianten door voordat u het voorlegt.
Zie voor meer informatie
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.