Kan ik een kleine windturbine bij mijn woning plaatsen, en levert dat iets op?

Waarom dat zo is

Een windturbine haalt zijn vermogen uit de wind die door de rotor stroomt, en dat vermogen groeit met de derde macht van de windsnelheid: twee keer zoveel wind is acht keer zoveel vermogen. Daardoor telt de plek meer dan de turbine. Op een dak of in een tuin in de bebouwde omgeving staat de wind laag en wordt hij gebroken door huizen en bomen, waardoor hij niet alleen zwak is maar ook turbulent, met snelle wisselingen in richting en kracht waar een kleine rotor niet op kan inspelen. Op tien meter hoogte in een dorp is de gemiddelde windsnelheid vaak drie tot vier meter per seconde; een kleine turbine begint te leveren bij drie en haalt zijn opgegeven vermogen pas bij tien tot twaalf, en dat komt in een woonwijk zelden voor. Het gevolg is een opbrengst van honderden kilowattuur per jaar voor een turbine van een tot twee kilowatt op een dak, tegen duizend tot tweeduizend voor dezelfde turbine op een vrije mast in een open, winderig gebied. Zonnepanelen leveren in Nederland ongeveer negenhonderd kilowattuur per kilowattpiek per jaar, en een paneel kost een fractie van een turbine.

De regels volgen uit de hinder. Een turbine maakt geluid, zoevend en bij een dakturbine met trillingen door de constructie; hij geeft slagschaduw als de zon erachter staat; hij kan bij storm of een defect wieken verliezen; en hij verandert het aanzicht. Daarom is een windturbine een bouwwerk dat niet onder de regels voor vergunningvrij bouwen valt, ook niet als hij klein is, en beoordeelt de gemeente hem aan het omgevingsplan, de welstand en het geluid op de erfgrens. In woonwijken wijzen gemeenten hem meestal af of staan zij hem alleen toe onder strenge voorwaarden; in het buitengebied hebben veel gemeenten een regeling voor kleine windturbines bij agrarische erven en soms bij woningen, met een maximale ashoogte van vijftien tot twintig meter en eisen aan afstand tot buren en wegen. Een dakturbine op een woning vraagt bovendien een constructieve toets van het dak en een bevestiging die de trillingen niet in de woning brengt.

De rekensom is daarmee voor de meeste woningen ongunstig: een kleine turbine kost geïnstalleerd € 3.000 tot € 15.000 afhankelijk van vermogen en mast, levert in de bebouwde omgeving een paar honderd kilowattuur per jaar, wat bij de huidige stroomprijs € 30 tot € 100 per jaar is, en vraagt onderhoud aan een draaiende machine op hoogte. Op een vrij erf met een goede mast en veel wind komt de opbrengst op duizend tot drieduizend kilowattuur, en dan kan de terugverdientijd binnen de levensduur van vijftien tot twintig jaar komen, met de winterproductie als aanvulling op zonnepanelen die dan weinig doen. Wie windstroom wil zonder eigen mast, kan een aandeel nemen in een windcoöperatie die een grote turbine exploiteert; het rendement per euro is daar een veelvoud van dat van een dakturbine.

Wat je nu kunt doen

Vraag de gemeente via het Omgevingsloket of een kleine windturbine op jouw perceel is toegestaan en onder welke voorwaarden; in een woonwijk is het antwoord meestal nee en dan is de rest van de rekensom niet meer nodig.

Kijk naar de windkaart voor jouw locatie op de hoogte die de turbine zou krijgen; onder vijf meter per seconde gemiddeld is een kleine turbine een dure windwijzer.

Reken de opbrengst uit met de vermogenskromme van de turbine en de windsnelheid op jouw plek, en vergelijk hem met dezelfde investering in extra zonnepanelen, een thuisbatterij of isolatie; laat je niet leiden door het opgegeven vermogen, dat pas bij harde wind wordt gehaald.

Vraag bij interesse voor windstroom naar een windcoöperatie in de regio die aandelen uitgeeft; dat levert per euro meer op en vraagt geen vergunning.

Overweeg bij een vrij erf in een winderig gebied een gecertificeerde turbine op een mast van minstens tien meter, met een geluidsrapport, een constructieberekening van de fundering en een vergunningaanvraag; en vraag referenties van geplaatste turbines met gemeten opbrengsten.

Zet een dakturbine niet op de woning zonder constructeur en zonder toestemming; de trillingen en het geluid in huis zijn de klacht die het vaakst terugkomt.