Wat zegt de CO2-waarde in mijn woonkamer?

Waarom dat zo is

CO2 in een woning komt vrijwel volledig van de mensen erin. Een volwassene ademt in rust vijftien tot twintig liter CO2 per uur uit; bij inspanning meer. Die CO2 komt in de kamerlucht en de enige weg naar buiten is ventilatie. Daarom is het getal geen meting van een gevaarlijke stof maar een verklikker: hoe hoger het staat, hoe minder verse lucht er per persoon binnenkomt.

Dat is te rekenen. Meet je binnen 1.000 ppm terwijl het buiten 420 is, dan is het verschil 580 ppm, en dat hoort bij ongeveer 25 tot 30 kubieke meter verse lucht per persoon per uur. Sta je op 1.800 ppm, dan is dat minder dan de helft. Een woonkamer waarin het getal in twee uur van 600 naar 1.500 klimt, ververst dus ongeveer half zo veel lucht als bij die vier mensen nodig is.

Van de CO2 zelf krijg je bij deze waarden geen klachten. Effecten op de ademhaling beginnen ver boven de 10.000 ppm, en zulke waarden komen in een woning niet voor. Wat je bij 1.200 tot 2.000 ppm merkt, is alles wat met slechte ventilatie meekomt: vocht, geurstoffen, uitdampingen uit meubels en schoonmaakmiddelen, en meer virusdeeltjes in de lucht. Onderzoek naar concentratie en hoofdpijn laat effecten zien vanaf ruwweg 1.000 tot 1.500 ppm, met een grote spreiding tussen mensen.

Er is voor woningen geen wettelijke CO2-grens. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt onder de Omgevingswet eisen aan de ventilatiecapaciteit van een verblijfsruimte, dus aan wat de voorziening moet kunnen leveren, niet aan wat jouw meter aanwijst. De bekende grenzen van 800 en 1.200 ppm komen uit de eisen voor scholen en kantoren, waar ze als kwaliteitsklassen worden gebruikt. Voor een woning zijn ze een goede vuistregel en geen norm.

Let ook op wat voor meter je hebt. Een echte CO2-meter werkt met een infraroodsensor en meet het gas rechtstreeks. Veel goedkope combimeters en luchtreinigers tonen een geschatte waarde die is afgeleid uit vluchtige stoffen; die springt omhoog van bakolie, deodorant en schoonmaakazijn en zakt niet als je het raam openzet. Test het: leg de meter tien minuten buiten op het balkon. Staat hij dan tussen 400 en 460, dan meet hij echt. Staat hij op 700 of 200, dan schat hij.

De plek van de meter maakt tot enkele honderden ppm verschil. Hang of zet hem op 1,1 tot 1,7 meter hoogte, niet naast je gezicht, niet in de trek van een rooster of raam, niet in de zon en niet in de vensterbank. Een meter met automatische kalibratie heeft bovendien af en toe een periode met echt frisse lucht nodig, anders schuift zijn nulpunt weg.

Wat je nu kunt doen

Kijk naar het verloop en niet naar de piek. Een korte uitschieter tijdens een verjaardag zegt weinig. Een woonkamer die elke avond boven 1.400 uitkomt en er pas 's ochtends weer onder zakt, zegt dat de basisventilatie te krap is.

Meet een nacht in de slaapkamer. Daar is de waarde meestal het hoogst, want je ligt er acht uur met de deur dicht. Een slaapkamer die om zeven uur 's ochtends op 1.800 tot 2.500 ppm staat, is de eerste plek om iets aan te doen.

Zet de roosters, het klepraam of de klepstand open en houd ze open, ook in de winter. Dat is de goedkoopste maatregel en verandert het beeld direct.

Gebruik spuiventilatie als het getal is opgelopen. Twee ramen tegenover elkaar tien tot vijftien minuten wijd open haalt een woonkamer van 1.800 terug naar onder 800, met veel minder warmteverlies dan een raam dat een uur op een kier staat.

Zet de mechanische ventilatie hoger bij bezoek en tijdens het koken, en laat de box onderhouden als hij jaren niet is nagelopen: € 150 tot € 400 voor reinigen en filters. Loopt de waarde ook op de hoogste stand door, laat het systeem dan inregelen en de ventielen meten voor € 250 tot € 600.

Overweeg vraaggestuurde ventilatie als je het niet handmatig wilt bijhouden. Een systeem dat op CO2 stuurt kost € 900 tot € 2.500 voor een eengezinswoning, afhankelijk van het aantal ruimtes en of er kanalen bij moeten.

Koop een meter met een infraroodsensor als je die nog niet hebt, € 60 tot € 200. Duurder betekent vooral een betere behuizing en logging.