Wat kost beschoeiing?

Deze prijsgids gaat over beschoeiing langs een tuin, erf of terrein dat aan water grenst: een sloot, een vaart, een singel, een plas of een vijver. Aan bod komen het verwijderen van de oude beschoeiing, de palen, de damwandplanken of schotten, de deksloof, het gronddoek, het aanvullen achter de kering, de trekankers en het herstel van de tuin, in de uitvoeringen geïmpregneerd hout, hardhout, kunststof recyclaat, composiet, staal en beton, plus de natuurvriendelijke oever als alternatief.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per strekkende meter en per project, geen offertes. De spreiding komt uit de kerende hoogte, de grondslag, de bereikbaarheid en het materiaal.

Wat er niet in zit: kademuren en damwanden voor een bouwkuip of een parkeerkelder, beschoeiing langs een waterkering of dijk waar altijd een watervergunning en een constructieve berekening bij horen, en steigers, vlonders en botenhuizen. Die laatste worden hier alleen genoemd waar ze op de beschoeiing aansluiten. Ook het baggeren van de sloot zelf staat er alleen in als bijkomende post.

De kerende hoogte. Tot ongeveer zestig centimeter hoogteverschil tussen tuin en waterlijn volstaat een beschoeiing van planken tegen palen. Daarboven komt er grondmechanisch veel meer bij kijken: zwaardere palen die dieper de bodem in gaan, een dubbele gording en trekankers om de anderhalve tot twee meter. Van zestig naar honderd centimeter is een prijsstijging van vijftig tot tachtig procent per strekkende meter.

De grondslag. In zandgrond worden palen ingespoten en dat gaat snel. In veen en slappe klei moet dieper worden gegaan, soms met een trilblok, en is de vuistregel dat de paal drie keer de kerende hoogte de grond in moet, met een minimum van anderhalve meter. In veen met puin of oude fundering eronder loopt het uit en dat merk je pas op de dag zelf.

De bereikbaarheid. Een voortuin aan een sloot met een oprit ernaast is de goedkoopste situatie. Een achtertuin waar alles door de woning of over de buren moet, kost een halve tot een hele dag extra aan sjouwen. Een oever die alleen over het water te bereiken is, vraagt een ponton en dat is € 400 tot € 1.500 per dag.

Het materiaal. Geïmpregneerd grenen is het goedkoopst en gaat tien tot twintig jaar mee; hardhout kost zestig tot honderd procent meer en gaat dertig tot veertig jaar mee; kunststof recyclaat zit daartussen in prijs en boven in levensduur; staal en beton zijn het duurst in aanschaf en het langst mee.

De lengte van het werk. Onder de acht meter tellen voorrijden, machinehuur en opstart zo zwaar dat de prijs per strekkende meter een derde hoger ligt. Boven de veertig meter zakt hij, omdat de kraan er toch al staat en de ploeg in ritme komt.

De hoeken en de aansluitingen. Elke hoek, elke aansluiting op de beschoeiing van de buren, elke duiker en elke steigerpaal is maatwerk van een half uur tot een halve dag. Een rechte oever van vijftien meter is goedkoper dan een oever van tien meter met twee hoeken en een duiker.

De staat van de oever. Is er al grond in het water gezakt, dan moet er eerst worden gebaggerd en aangevuld voordat de nieuwe beschoeiing zin heeft, en dat is € 15 tot € 45 per strekkende meter plus het zand. Wie op tijd vervangt, betaalt die post niet.

De regels van het waterschap. De legger schrijft soms een profiel, een maximale plaats van de beschoeiing of een natuurvriendelijke oever voor. Dat verandert het ontwerp en soms de prijs, en het is de reden om vóór de offerte te weten wat er mag.

Vraag om de kerende hoogte waarmee is gerekend en om de paallengte en de hart-op-hartafstand van de palen die daarbij hoort. Twee offertes met dezelfde prijs per meter kunnen palen van anderhalve en van tweeënhalve meter bevatten.

Vraag de houtsoort met de duurzaamheidsklasse en het keurmerk, of bij kunststof en composiet de wanddikte en de garantietermijn, of bij staal de staaldikte en de zinklaag.

Vraag of trekankers in de prijs zitten, hoeveel het er zijn en op welke afstand, en wat de meerprijs is als de kerende hoogte tegenvalt.

Vraag of gronddoek en aanvulzand zijn inbegrepen en hoeveel kuub zand is begroot; dat is de post die het vaakst stilletjes ontbreekt.

Vraag hoe het materieel ter plaatse komt: met een kraan door de tuin, met rijplaten, of vanaf het water met een ponton, en welke dagprijs daarbij hoort.

Vraag wie de melding of de vergunning bij het waterschap verzorgt en of de leges in de prijs zitten.

Vraag wat er gebeurt met de oude beschoeiing en met eventuele bagger, en of de stort- en afvoerkosten zijn inbegrepen.

Vraag naar het herstel van de tuin: gras, borders, bestrating en de aansluiting op een steiger of een schutting, met een omschrijving van wat er wordt teruggebracht.

Vraag de garantie op materiaal en op uitvoering afzonderlijk, met termijn, en vraag naar twee oevers die het bedrijf tien jaar of langer geleden heeft gedaan.

Werken in en langs oppervlaktewater valt onder de waterschapsverordening, de regels die het waterschap sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 in plaats van de keur hanteert. Voor het plaatsen of vervangen van beschoeiing geldt afhankelijk van het waterschap een zorgplicht, een meldplicht of een vergunningplicht. Bepalend zijn de plaats ten opzichte van het leggerprofiel, de hoogte van de kering en de vraag of het water een primaire of regionale functie heeft. Ligt de oever in of naast een waterkering of een dijk, dan is een vergunning altijd nodig en hoort er een constructieve onderbouwing bij.

De legger van het waterschap legt vast welk profiel het water moet houden en wie het onderhoud draagt. Als aanliggende eigenaar heb je vaak een onderhoudsplicht voor de halve of de hele sloot, en die wordt in het najaar bij de schouw gecontroleerd. Een beschoeiing die het profiel versmalt, kan bij de schouw worden afgekeurd. Vraag daarom vóór de offerte het leggergegeven en de vergunningplicht op; de meeste waterschappen doen dat kosteloos en binnen een paar dagen.

Onder het Besluit bouwwerken leefomgeving is beschoeiing een bouwwerk geen gebouw zijnde. Voor de bouwactiviteit is doorgaans geen vergunning nodig, maar het omgevingsplan van de gemeente kan wel regels stellen aan de hoogte, aan het materiaal en aan het bouwen op de erfgrens, en in een beschermd gezicht of bij een monumentale tuin gelden aanvullende eisen. Bij gemeentelijk water is de gemeente het loket in plaats van het waterschap.

Het burenrecht in het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een kering op de erfgrens mandelig kan zijn en dat de kosten dan worden gedeeld. Loopt de erfgrens door het water, dan is de beschoeiing van de aanliggende eigenaar aan wiens zijde hij staat. Leg een gezamenlijke opdracht en de kostenverdeling schriftelijk vast, ook als het met de huidige buren goed gaat.

Voor de natuur geldt de zorgplicht uit de Omgevingswet, die de Wet natuurbescherming heeft opgevolgd. Het broedseizoen loopt globaal van half maart tot half juli en in die periode mag je een oever met nesten niet verstoren. Ook beschermde soorten in de oever, zoals de rugstreeppad of bepaalde vissen en waterplanten, kunnen om een ecologische toets vragen. Voor hout geldt dat gecertificeerde herkomst met een keurmerk voor duurzaam bosbeheer bij hardhout de norm is; vraag het certificaatnummer op de factuur. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het na bij je waterschap of gemeente.