Ook: Creosoot · creosootolie · koolteercreosoot · gecreosoteerd hout · creosoteren
In het kort
In andere talen
- Engels
- Creosote
- Duits
- Kreosot
- Frans
- Créosote
- Spaans
- Creosota
- Portugees
- Creosoto
- Italiaans
- Creosoto
Er staat meer over creosoot
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Een stapel oude spoorbielzen langs de weg, te koop voor weinig geld. Zwaar, donker, haast onverwoestbaar, en een mooie rand voor een border of een trap in de tuin. Op een warme dag ruik je ze al van een afstand: een scherpe teergeur, en een glanzend laagje dat uit het hout lijkt te zweten. Dat is creosoot, en het is de reden dat die bielzen er na vijftig jaar in de grond nog staan. Het is ook de reden dat ze niet in een tuin horen.
Creosoot is een destillaat van steenkoolteer, een mengsel van honderden stoffen waaronder veel polycyclische aromatische koolwaterstoffen, kortweg PAK's. Het is giftig voor schimmels en insecten die hout aantasten, en dat maakte het meer dan een eeuw lang het middel bij uitstek in de houtverduurzaming, voor hout dat in de grond of in het water staat: spoorbielzen, telegraafpalen, palen voor elektriciteitsleidingen, beschoeiingen, steigerwerk in havens, hekpalen op boerenland.
Het werd niet met een kwast opgebracht maar in een fabriek in het hout geperst. Het hout ging in een grote ketel, de lucht werd eruit gezogen, en daarna werd hete creosoot onder druk in de houtvezels gedrukt. Daardoor zit het middel tot diep in het hout, en niet uitsluitend aan de buitenkant. Dat verklaart de lange levensduur, en het verklaart ook dat het hout er na decennia nog steeds van verzadigd is.
De keerzijde is bekend. Creosoot is in de Europese indeling van gevaarlijke stoffen aangemerkt als kankerverwekkend, en het blijft lang in het milieu. Het geeft bij aanraking huidirritatie, en het spoelt uit naar bodem en water. Daarom is het gebruik in de loop van de jaren sterk beperkt. Nieuw behandeld hout mag in de Europese Unie alleen nog voor spoorbielzen en voor palen van elektriciteits- en telecommunicatieleidingen op de markt komen, en dan alleen in lidstaten die daarvoor op een lijst staan. Voor particulieren is het middel zelf niet te koop.
Wat er nog wel is, is het oude hout. Gecreosoteerde bielzen, palen en beschoeiingen zijn in de vorige eeuw in grote hoeveelheden gebruikt, en een deel daarvan is via de tweedehandsmarkt in tuinen, bij vijvers en langs paden terechtgekomen. Voor een eigenaar gaat de vraag dus zelden over het kopen van creosoot, maar over wat je doet met hout dat er al ligt of dat je wordt aangeboden. Het korte antwoord: niet in de tuin waar kinderen spelen, niet binnenshuis, niet bij de moestuin, niet zagen of schuren zonder bescherming, en nooit verbranden. Op Europees niveau wordt bovendien gewerkt aan een strengere regel die het hergebruik van gecreosoteerd hout grotendeels verbiedt.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Onderwerpen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.