Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Stappenplan · 10 stappen

Schakelaar en lichtpunt vervangen

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 9 september 2026 · gecontroleerd op 14 augustus 2026

Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.

Wat gebruik je waarvoor?

Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.

Stappenplan

Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.

Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.

Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.

Werkomschrijving

Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.

Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.

Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.

Gebrek

Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.

Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.

Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.

Het korte antwoord

Moeilijkheid
Gemiddeld - alleen met spanningsloos werken
Tijd
20 tot 45 minuten
Kosten
€ 6 tot € 45bespaart € 60 tot € 110 tegenover uitbestedenprijspeil augustus 2026

Een schakelaar die knerpt, een plafondlamp die je wilt vervangen, of een lichtpunt dat je wilt uitbreiden met een dimmer. Kleine klussen met een groot veiligheidsbelang: je werkt aan de vaste installatie.

De regel is dezelfde als bij elk elektrawerk: eerst uitschakelen, dan meten, dan pas werken. En bij een lichtpunt komt er iets bij wat mensen verrast: er zitten vaak meer draden in de plafonddoos dan je nodig hebt, en die hebben allemaal een functie.

Wat je oplevert: een correct aangesloten schakelaar of lichtpunt, met de aarde aangesloten waar die aanwezig is.

Je eigen maten

Vul in hoe groot het bij jou is. De materiaalhoeveelheden hieronder rekenen meteen mee, en op de prijsgidsen en werkomschrijvingen staan je maten er al in.

Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.

Naden, plinten, goten, dakranden.

Ramen, deuren, radiatoren, punten.

Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.

Veiligheid en voorbereiding

Schakel de installatieautomaat van de betreffende groep uit, niet alleen de aardlekschakelaar. Plak er een briefje op.

Controleer met een tweepolige spanningstester dat er geen spanning meer staat, op alle aders. Test de tester voor en na op een punt dat wél spanning voert. Een contactloze spanningszoeker is een hulpmiddel, geen bewijs.

Werk met een accu-werklamp; je hebt de plafondverlichting net uitgeschakeld.

Fotografeer de bestaande aansluiting voordat je iets losmaakt. Bij een plafonddoos zitten vaak doorverbindingen naar andere lichtpunten; haal je die eruit, dan doet de rest het ook niet meer.

Ken de kleuren: bruin is fase, blauw is nul, geelgroen is aarde. Bij een geschakeld lichtpunt kom je ook een zwarte of grijze schakeldraad tegen. In installaties van voor ongeveer 1970 is de codering niet altijd consequent; laat die dan controleren.

Wanneer schakel je een vakman in?

  • Als er geen aarde aanwezig is en je die wilt aanleggen.
  • Bij oude, brosse bedrading die breekt zodra je hem beweegt.
  • Bij het aanleggen van een nieuw lichtpunt of een nieuwe groep.
  • Bij een wisselschakeling of hotelschakeling die je niet kunt herleiden.
  • Bij werk in een badkamer of buiten, waar zone-eisen gelden.