Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Trekschakelaar

Onderwerp Energie

Ook: Trekschakelaar · koordschakelaar · trekkoordschakelaar · plafondtrekschakelaar · treksnoerschakelaar

In het kort

Een trekschakelaar is een schakelaar die je bedient door aan een koord te trekken. Elke ruk aan het koord zet de schakelaar om, van aan naar uit of omgekeerd. Omdat het mechanisme hoog of buiten bereik kan zitten en je alleen het koord aanraakt, wordt hij gebruikt op plekken waar een gewone wandschakelaar onhandig of minder gewenst is, zoals in de badkamer, de bijkeuken en de berging.

In andere talen

Engels
Pull-cord switch
Duits
Zugschalter
Frans
Interrupteur à tirette
Italiaans
Interruttore a tirante

Er staat meer over trekschakelaar

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Wie in een woning uit de jaren vijftig tot tachtig de badkamer binnenloopt, vindt vaak geen schakelaar naast de deur maar een koordje dat van het plafond hangt. Een ruk en het licht gaat aan, nog een ruk en het gaat uit. Dat is een trekschakelaar. Hij is eenvoudig, goedkoop en hij doet al tientallen jaren zijn werk.

Het idee erachter is afstand. Het schakelende deel zit hoog tegen het plafond of de wand, ver van water en van natte handen. Wat je aanraakt, is een koord van kunststof dat geen stroom geleidt. Zo kun je in een vochtige ruimte het licht bedienen zonder een behuizing met spanning erachter aan te raken.

In nieuwe woningen zie je de trekschakelaar minder. Daar zit de lichtschakelaar voor de badkamer vaak buiten de ruimte, naast de deur in de gang, of het licht gaat aan op een bewegingsmelder. Ook spatwaterdichte wandschakelaars zijn gangbaar geworden. Toch blijft de trekschakelaar bestaan, omdat hij in een bestaande woning zonder hak- en breekwerk een schakelpunt toevoegt waar dat lastig is.

Je komt hem ook tegen op plekken die niets met vocht te maken hebben. In een fitting van een hanglamp in de berging of op zolder, waar geen wandschakelaar is. In een plafondventilator of een lamp met meerdere standen, waar elke ruk een volgende stand geeft. En in werkplaatsen en schuren, waar een koord aan een balk makkelijker te vinden is dan een schakelaar in het donker.

Er zitten twee vragen achter elke trekschakelaar die je tegenkomt. De eerste is of hij nog goed werkt: koord, mechanisme en behuizing slijten, en in een vochtige ruimte roest het binnenwerk. De tweede is of hij goed is aangesloten. Een enkelpolige schakelaar onderbreekt één draad. Zit die in de verkeerde draad, dan staat de lamp ook in de stand uit onder spanning. Dat merk je pas als je de lamp vervangt.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.