Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.
Wat gebruik je waarvoor?
Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.
Stappenplan
Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.
Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.
Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.
Werkomschrijving
Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.
Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.
Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.
Gebrek
Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.
Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.
Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.
Het korte antwoord
Een doorgeslagen smeltpatroon in een oude groepenkast vervangen door een nieuw patroon van precies dezelfde waarde, of een uitgeschakelde automaat terugzetten.
Eenvoudig, tien minuten, € 1 tot € 5 per patroon.
Zoek eerst waarom hij doorsloeg. Een nieuw patroon op een groep met een defect apparaat slaat binnen een seconde opnieuw door.
Nooit een zwaarder patroon, nooit de passchroef eruit en nooit iets van metaal in de houder in plaats van een patroon. Dat haalt de beveiliging van je bedrading weg.
De zekering vóór de meter is van de netbeheerder en zit achter een zegel. Daar kom je niet aan.
- Moeilijkheid
- Eenvoudig
- Tijd
- Tien minuten, plus de tijd om het apparaat te vinden dat de stop liet doorslaan
- Kosten
- € 1 tot € 5 per smeltpatroon, € 5 tot € 20 voor een set in de gangbare waardenbespaart Het voorrijden van een installateur voor een handgreep van een minuut tegenover uitbestedenprijspeil augustus 2026
Waar gaat het over?
Je zet de waterkoker aan terwijl de oven al loopt, en in de keuken en de woonkamer gaat het licht uit. In een woning met een moderne groepenkast zet je dan een schakelaar terug. In een oudere kast zitten porseleinen houders met een schroefkap, en daarin een smeltpatroon: een buisje met een dun draadje dat doorsmelt als er te veel stroom door de groep loopt. Zo'n patroon is na het doorslaan op en moet vervangen worden.
Aan de voorkant van elk patroon zit een gekleurd dopje dat je door een glaasje in de schroefkap ziet. Slaat het patroon door, dan valt dat dopje los. Zo weet je welke het is. In de houder zit onderin een passchroef. Die laat alleen een patroon toe dat niet zwaarder is dan de groep aankan.
Een patroon vervangen raakt de installatie niet: je schroeft een kap los en zet een gelijk onderdeel terug. Dit stappenplan gaat over dat handgreep en over wat je vooraf en achteraf controleert. Het gaat niet over de hoofdzekering bij de meter, niet over werk achter de afdekplaat van de groepenkast en niet over het uitbreiden van een groep.
Een kast met smeltpatronen is meestal van voor 1975, en heeft vaak geen aardlekschakelaar. Dat is een reden om de installatie te laten beoordelen, ook als alles het nu doet.
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De materiaalhoeveelheden hieronder rekenen meteen mee, en op de prijsgidsen en werkomschrijvingen staan je maten er al in.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat heb je nodig?
Veiligheid en voorbereiding
Leg een zaklamp in of bij de meterkast, en zorg dat je die in het donker kunt vinden. Je hebt hem nodig precies op het moment dat het licht uit is.
Zet het apparaat uit dat je net inschakelde, en trek op de getroffen groep alle stekkers uit die je kunt vinden. Zonder die stap heb je over een minuut een tweede doorgeslagen patroon.
Werk met droge handen en sta op een droge vloer. Staat er water in de meterkast of is de kast nat, ga er dan niet aan zitten en bel de netbeheerder of een installateur.
Ruik en kijk voordat je iets aanraakt. Een brandlucht, een zwarte of bruine plek op de houder, een gebarsten porseleinen kap of een warme kast betekent stoppen. Zet de hoofdschakelaar uit als je dat veilig kunt, en bel een installateur.
Werk alleen aan de houders achter de meter, in je eigen groepenkast. De hoofdzekering vóór de meter is van de netbeheerder. Netbeheerders staan een erkend installateur toe die zekering te verwijderen, en ook die verbreekt het zegel pas na een eigen veiligheidsprocedure en zet daarna dezelfde waarde terug.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat geldt sinds 1 januari 2024, vraagt in artikel 3.105 en 3.106 dat de elektrische voorziening van een bestaand gebouw veilig is en voldoet aan NEN 1010. Die artikelen stellen eisen aan de installatie, niet aan wie een patroon indraait. Een patroon van dezelfde waarde houdt de installatie zoals hij was; een zwaarder patroon of een overbrugging niet.
Stap voor stap
Veelgemaakte fouten
Wanneer schakel je een vakman in?
- Als het patroon direct weer doorslaat terwijl er niets op de groep is aangesloten.
- Als je een brandlucht ruikt, een verkleurde of gebarsten houder ziet, of als de kast of een stopcontact warm is.
- Als de hoofdzekering bij de meter is doorgeslagen of als het hele huis zonder stroom zit terwijl de groepen goed zijn. Kijk eerst of de buren ook zonder stroom zitten; dan ligt het aan het net en meld je het bij de netbeheerder.
- Als er in je kast geen aardlekschakelaar zit. Dan beschermt niets in je installatie je tegen een schok, en dat is een reden om de kast te laten vernieuwen.
- Als dezelfde groep steeds uitvalt omdat er te veel op zit. Een installateur kan de belasting verdelen of een groep bijplaatsen.
- Woon je in een huurwoning, meld een stop die steeds doorslaat of een houder die beschadigd is dan bij de verhuurder. Laat de reparatie aan de verhuurder over.
Veelgestelde vragen
Ervaringen van anderen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.