Drie dingen worden door elkaar gehaald. De keuring stelt vast of de lift veilig is en levert een certificaat op. Het onderhoud houdt hem veilig, via een contract. Een geldig certificaat zegt dus niets over de kwaliteit van het onderhoud, en andersom. Modernisering is weer iets anders: een lift uit 1975 kan technisch functioneren en tegelijk niet voldoen aan wat we nu veilig noemen. Het klassieke punt is het ontbreken van een kooideur — wie tijdens de rit tegen de schachtwand leunt, kan bekneld raken. De besturing veroudert het eerst, en de alarmering valt het vaakst stilletjes weg: een knop die uitkomt op een opgezegde lijn is geen alarmering.
Waar gaat het over?
Over de duurste voorziening in een wooncomplex na de schil, en over drie dingen die vaak door elkaar worden gehaald: de keuring, het onderhoud en de modernisering.
De keuring stelt vast of de lift veilig is. Die wordt uitgevoerd door een aangewezen keuringsinstantie, periodiek, en levert een certificaat op.
Het onderhoud houdt hem veilig. Dat is een contract met een onderhoudsbedrijf, met periodieke beurten en storingsafhandeling. Een geldig keuringscertificaat zegt dus niets over de vraag of er goed wordt onderhouden, en andersom.
En modernisering is iets anders dan reparatie. Een lift uit 1975 kan technisch nog jaren functioneren en tegelijk niet meer voldoen aan wat we nu veilig noemen: geen deuren aan de kooizijde, geen nauwkeurig stoppen op vloerniveau, geen alarm dat bij iemand uitkomt.
Hoe ontstaat het?
Een lift bestaat uit een aandrijving, een besturing, een kooi met deuren, schachtdeuren en een reeks veiligheidsvoorzieningen. Elk van die onderdelen heeft een eigen levensduur, en die lopen ver uiteen.
De besturing is doorgaans het eerst verouderd. Bij oude relaisbesturingen is de storingsgevoeligheid hoog en de onderdelenvoorziening slecht; op enig moment is een besturing niet meer leverbaar en is elke storing een zoektocht.
De kooideuren zijn het klassieke moderniseringspunt. Oude liften hebben vaak geen deur aan de kooizijde, alleen een schachtdeur. Wie tijdens de rit tegen de schachtwand leunt, kan bekneld raken. Dat is de meest genoemde bevinding bij een risicobeoordeling van bestaande liften.
De nauwkeurigheid van stoppen raakt de toegankelijkheid. Een lift die enkele centimeters naast vloerniveau stopt, is een struikelrand voor iedereen en een blokkade voor een rollator of rolstoel.
En de alarmering is het onderdeel dat het vaakst stilletjes is weggevallen. Een alarmknop die overgaat op een telefoonlijn die is opgezegd, of op een abonnement dat niet is verlengd, is geen alarmering. Dat blijkt pas als er iemand in staat.
Hoe herken je het?
Zoek het keuringscertificaat en kijk naar de datum. Er hoort een geldig certificaat te zijn, afgegeven door een aangewezen keuringsinstantie.
Vraag het onderhoudslogboek op. Wat is er de afgelopen twee jaar gedaan, hoeveel storingsbezoeken waren er en waarvoor? Een oplopend aantal storingen is het duidelijkste moderniseringssignaal.
Test de alarmering. Druk op de knop en kijk of er iemand antwoordt, en of die weet welk adres het is. Doe dat ook buiten kantooruren.
Kijk of er een kooideur is. Ontbreekt die, dan is dat een bekend risicopunt en hoort het in de afweging.
Let op het stoppen. Een lift die structureel naast vloerniveau stopt, vraagt om afstelling of om een nieuwe besturing.
Vraag naar de leverbaarheid van onderdelen. Zegt de onderhoudspartij dat er onderdelen worden gezocht of hergebruikt, dan is het einde van de levensduur in zicht, ongeacht wat het MJOP zegt.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Zelf. Het certificaat opzoeken en de datum controleren. De alarmering testen, ook in het weekend. Het logboek opvragen en de storingen tellen. En vragen of de onderdelen nog leverbaar zijn.
Zelf, als bestuur. De opzegdatum van het onderhoudscontract in de agenda zetten en de uitsluitingenlijst lezen voordat je verlengt.
Niet zelf. Alles wat in de schacht of de machinekamer gebeurt. En niet: een storing zelf verhelpen door de lift uit en weer aan te zetten als patroon; dat maskeert een defect dat gemeld hoort te worden.
Regels en regelgeving
Voor liften in woongebouwen geldt op grond van het Warenwetbesluit liften een periodieke keuring door een aangewezen keuringsinstantie, ten minste eens per achttien maanden. Keuring en onderhoud zijn twee verschillende dingen; beide zijn nodig.
Er bestaat geen wettelijke moderniseringsplicht voor bestaande liften. Wat er wel is, is een Europese norm waarmee de veiligheid van bestaande liften wordt beoordeeld en waarmee risico's worden geordend. Die beoordeling is vrijwillig, maar zij is bruikbaar als onderbouwing voor de vergadering en als verweer bij aansprakelijkheid.
De alarmering moet uitkomen bij een plek waar iemand kan reageren en die weet om welke lift het gaat. Een abonnement dat is opgezegd bij een overstap van telefonie is een reëel en veelvoorkomend probleem.
Bij nieuwbouw en ingrijpende verbouwing stelt de bouwregelgeving eisen aan de aanwezigheid van een lift bij bepaalde hoogtes, en aan de toegankelijkheid ervan.
De lift is in vrijwel elke splitsingsakte gemeenschappelijk; kosten lopen via de vereniging, ook voor eigenaren op de begane grond, tenzij de akte daar iets anders over bepaalt.
Wat betekent dit voor jou?
- vve
- VvE-lidScheid de drie sporen in de begroting: keuring als vaste post, onderhoud als contractpost, modernisering in het MJOP. Laat bij een lift ouder dan vijfentwintig jaar een risicobeoordeling doen; dat is de goedkoopste manier om te weten of je met reparaties bezig bent of met uitstel.
- huurder
- Een lift die stilstaat in een complex met veel ouderen is meer dan ongemak. Meld storingen schriftelijk en vraag naar de responstijd in het contract; die is vaak korter voor een opsluiting dan voor een gewone storing.
- woningeigenaar
- Woningeigenaar op de begane grondJe betaalt mee, ook als je de lift nooit gebruikt, tenzij de splitsingsakte een andere verdeling kent. Dat is een aktevraag en geen redelijkheidsvraag.
- koper
- Vraag naar het bouwjaar van de lift, het keuringscertificaat en of er een moderniseringspost in het MJOP staat. Een lift uit de bouwtijd zonder post is een bedrag dat nog komt.
- vakman
- Meld bij onderhoud wat je aantreft aan alarmering en aan onderdelenvoorziening. Dat zijn de twee punten die een bestuur zelf niet kan beoordelen.
- beheerder
- De lift is het bouwdeel met de zwaarste keuringsplicht en de grootste afhankelijkheid voor bewoners. Plan modernisering vóór de storingen toenemen, niet erna.
- beheerder
- VvE-beheerderZet de liftkeuring en het onderhoudscontract op de jaarkalender van elk complex, en bespreek modernisering als het onderhoudscontract begint te stijgen.
Checklist
- Is er een geldig keuringscertificaat, en van welke datum?
- Loopt er een onderhoudscontract, en wat is de responstijd bij een opsluiting?
- Geldt die responstijd ook buiten kantooruren en in het weekend?
- Komt de alarmering uit bij een bemande meldkamer, en is dat getest?
- Hoeveel storingsbezoeken waren er de afgelopen twee jaar?
- Is er een kooideur aanwezig?
- Stopt de lift nauwkeurig op vloerniveau?
- Zijn de onderdelen nog leverbaar, en staat modernisering in het MJOP?
Veelgestelde vragen
Is keuring verplicht?
Moet ik moderniseren?
Wat verouderd het eerst?
Waarom telt een kooideur?
Wat moet de alarmering doen?
Waarom stopt de lift naast de vloer?
Ik woon beneden, betaal ik mee?
Zie voor meer informatie
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.