Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Waakvlam

Onderwerp Energie

Ook: Waakvlam · waakvlammetje · waakvlambrander · ontstekingsvlam · spaarvlam

In het kort

Een waakvlam is een klein, permanent brandend gasvlammetje in een gastoestel, dat de grote brander aansteekt zodra er warmte wordt gevraagd. Je vindt hem in oudere geisers, gaskachels, gashaarden, gasboilers en cv-ketels. Hij brandt dag en nacht, verbruikt dus voortdurend gas, en is een open vlam waar brandbare damp op kan reageren. Nieuwe toestellen hebben er vrijwel nooit een.

In andere talen

Engels
Pilot light
Duits
Zündflamme
Frans
Veilleuse
Spaans
Llama piloto
Italiaans
Fiamma pilota

Er staat meer over waakvlam

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Achter het kijkglaasje van een oude geiser brandt een vlammetje van een paar centimeter. Draai de warme kraan open en er gaat met een zachte plof een rij blauwe vlammen aan. Draai de kraan dicht en de grote vlammen zijn weg; het kleine vlammetje blijft. Dat is de waakvlam, en hij brandt al jaren zonder dat iemand eraan denkt.

De waakvlam is een oplossing uit de tijd dat gastoestellen nog geen elektriciteit nodig hadden. Een geiser of een gaskachel moest werken zonder stopcontact. Om de hoofdbrander aan te steken, had je dus een vlam nodig die er al was. Die vlam moest klein zijn om weinig gas te gebruiken, en betrouwbaar genoeg om nooit uit te gaan zonder dat het toestel dat merkte.

Dat tweede is het belangrijke deel. Een waakvlam die uitgaat terwijl het gas blijft stromen, vult de ruimte met onverbrand gas. Daarom zit er bij elke waakvlam een beveiliging. In vrijwel alle Nederlandse toestellen is dat een thermokoppel: een metalen staafje dat in de vlam steekt en een klein elektrisch spanninkje maakt zolang het heet is. Dat spanninkje houdt een klep in de gasleiding open. Gaat de vlam uit, dan koelt het staafje af, valt de spanning weg en sluit de klep. Dan stroomt er geen gas meer, ook niet naar de waakvlam zelf.

Daarom moet je bij het aansteken van een waakvlam een knop ingedrukt houden. Met die knop houd je de klep met de hand open, zodat er gas naar de waakvlam stroomt. Pas als het thermokoppel warm genoeg is om de klep zelf open te houden, laat je los. Laat je te vroeg los, dan gaat het vlammetje meteen weer uit.

Een waakvlam is in de huidige woningvoorraad op zijn retour. Moderne cv-ketels steken de brander elektronisch aan. Nieuwe woningen worden in de regel niet meer op het gasnet aangesloten. En een open geiser of een oude gaskachel wordt bij vervanging vrijwel altijd een toestel zonder waakvlam, of een toestel dat helemaal geen gas gebruikt. Toch staan er nog veel toestellen met een waakvlam in Nederlandse woningen: in keukens, badkamers van oudere huurwoningen, woonkamers met een gashaard, en op zolders met een oude ketel.

Twee dingen maken de waakvlam meer dan een technisch detail. Hij brandt altijd, dus hij kost altijd gas, ook in de zomer en ook als je met vakantie bent. En hij is een open vlam op een vaste plek in huis, vaak laag bij de vloer. Dat laatste is bij klussen met verf, lijm en oplosmiddelen een reëel brandgevaar, omdat de damp van die producten zwaarder is dan lucht en over de vloer naar die vlam kan kruipen.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.