Ook: Kortsluiting · sluiting · kortsluitstroom · kortgesloten
In het kort
In andere talen
- Engels
- Short circuit
- Duits
- Kurzschluss
- Frans
- Court-circuit
- Spaans
- Cortocircuito
- Portugees
- Curto-circuito
- Italiaans
- Cortocircuito
Er staat meer over kortsluiting
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Je hangt een schilderij op, de boor schiet door het stucwerk en er klinkt een droge knal. Het licht is uit. Op de boorkop zit een zwart putje. Je hebt een leiding geraakt, de boor heeft twee draden met elkaar verbonden, en in de meterkast is een schakelaar omlaag gegaan voordat je kon schrikken. Dat is een kortsluiting, en het is ook de beveiliging die doet waarvoor zij is gemaakt.
In een elektrische installatie loopt de stroom van de fasedraad door een apparaat naar de nuldraad. Het apparaat is de rem. Een lamp laat weinig stroom door, een waterkoker veel, en de bedrading is berekend op wat de apparaten samen vragen. Bij een kortsluiting valt die rem weg. Twee draden raken elkaar zonder dat er een apparaat tussen zit: fase en nul, fase en aarde, of twee fasen. De enige weerstand die overblijft is die van het koper zelf, en die is zeer klein.
Het gevolg volgt uit een eenvoudige rekensom. Stroom is spanning gedeeld door weerstand. Bij 230 volt en een waterkoker van tweeduizend watt loopt er een ampère of negen. Bij 230 volt en alleen een paar meter draad lopen er honderden tot duizenden ampères. De warmte die in de draad ontstaat, neemt toe met het kwadraat van de stroom. Een draad die bij zestien ampère handwarm wordt, gloeit bij een kortsluiting binnen een seconde. Op de plek waar de draden elkaar raken ontstaat een vonk of een vlamboog die metaal verdampt. Vandaar de knal en het zwarte putje.
Tussen jou en een brand staat de beveiliging. Elke groep heeft in de meterkast een installatieautomaat of, in oudere huizen, een smeltveiligheid. De automaat heeft een magnetisch deel dat bij een grote stroomstoot in enkele duizendsten van een seconde uitschakelt. In een stop smelt een dun draadje door. Daarna is de groep spanningsloos en is het gevaar geweken, tot iemand de schakelaar weer omhoog zet.
En daar gaat het in de praktijk mis. Een kortsluiting is geen storing van de beveiliging. De automaat die uitvalt, meldt een fout. Wie hem blijft inschakelen, een zwaardere stop indraait of de beveiliging overbrugt, haalt de enige rem weg die er nog was.
Het woord wordt ruimer gebruikt dan het bedoelt. Valt een groep uit als de oven, de waterkoker en de vaatwasser tegelijk aanstaan, dan is dat overbelasting: te veel stroom, zonder fout in de bedrading. Valt de aardlekschakelaar uit, dan lekt er stroom weg naar de aarde, vaak via vocht of een defect apparaat. Kortsluiting herken je aan de plotselingheid: een knal of flits, en een automaat die bij opnieuw inschakelen direct weer uitvalt.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.