Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Kortsluiting

Onderwerp Energie

Ook: Kortsluiting · sluiting · kortsluitstroom · kortgesloten

In het kort

Kortsluiting is een onbedoelde, rechtstreekse verbinding tussen twee draden waar spanning tussen staat. De stroom gaat dan niet meer door een apparaat dat hem begrenst en loopt in een fractie van een seconde op tot honderden ampères of meer. Zonder beveiliging worden draden gloeiend heet. De automaat of stop in de meterkast is er om dat te onderbreken.

In andere talen

Engels
Short circuit
Duits
Kurzschluss
Frans
Court-circuit
Spaans
Cortocircuito
Portugees
Curto-circuito
Italiaans
Cortocircuito

Er staat meer over kortsluiting

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Je hangt een schilderij op, de boor schiet door het stucwerk en er klinkt een droge knal. Het licht is uit. Op de boorkop zit een zwart putje. Je hebt een leiding geraakt, de boor heeft twee draden met elkaar verbonden, en in de meterkast is een schakelaar omlaag gegaan voordat je kon schrikken. Dat is een kortsluiting, en het is ook de beveiliging die doet waarvoor zij is gemaakt.

In een elektrische installatie loopt de stroom van de fasedraad door een apparaat naar de nuldraad. Het apparaat is de rem. Een lamp laat weinig stroom door, een waterkoker veel, en de bedrading is berekend op wat de apparaten samen vragen. Bij een kortsluiting valt die rem weg. Twee draden raken elkaar zonder dat er een apparaat tussen zit: fase en nul, fase en aarde, of twee fasen. De enige weerstand die overblijft is die van het koper zelf, en die is zeer klein.

Het gevolg volgt uit een eenvoudige rekensom. Stroom is spanning gedeeld door weerstand. Bij 230 volt en een waterkoker van tweeduizend watt loopt er een ampère of negen. Bij 230 volt en alleen een paar meter draad lopen er honderden tot duizenden ampères. De warmte die in de draad ontstaat, neemt toe met het kwadraat van de stroom. Een draad die bij zestien ampère handwarm wordt, gloeit bij een kortsluiting binnen een seconde. Op de plek waar de draden elkaar raken ontstaat een vonk of een vlamboog die metaal verdampt. Vandaar de knal en het zwarte putje.

Tussen jou en een brand staat de beveiliging. Elke groep heeft in de meterkast een installatieautomaat of, in oudere huizen, een smeltveiligheid. De automaat heeft een magnetisch deel dat bij een grote stroomstoot in enkele duizendsten van een seconde uitschakelt. In een stop smelt een dun draadje door. Daarna is de groep spanningsloos en is het gevaar geweken, tot iemand de schakelaar weer omhoog zet.

En daar gaat het in de praktijk mis. Een kortsluiting is geen storing van de beveiliging. De automaat die uitvalt, meldt een fout. Wie hem blijft inschakelen, een zwaardere stop indraait of de beveiliging overbrugt, haalt de enige rem weg die er nog was.

Het woord wordt ruimer gebruikt dan het bedoelt. Valt een groep uit als de oven, de waterkoker en de vaatwasser tegelijk aanstaan, dan is dat overbelasting: te veel stroom, zonder fout in de bedrading. Valt de aardlekschakelaar uit, dan lekt er stroom weg naar de aarde, vaak via vocht of een defect apparaat. Kortsluiting herken je aan de plotselingheid: een knal of flits, en een automaat die bij opnieuw inschakelen direct weer uitvalt.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.