Wat een cv-installatie doet als je hem een jaar niet gebruikt

Het eerste risico is vorst. Water dat bevriest zet uit, en een leiding of een radiator die openscheurt, ontdooit daarna en loopt leeg. In een leegstaande woning wordt dat pas ontdekt als er iemand komt kijken, en tegen die tijd is de schade aanzienlijk. Dit is de meest voorkomende en de duurste vorm van leegstandsschade.

De beste bescherming is niet de installatie leeg laten lopen maar hem laten draaien op een lage temperatuur. Vijf tot tien graden is genoeg om vorst te voorkomen en het houdt de woning bovendien droog. De meeste thermostaten hebben daarvoor een vorstbeveiligingsstand. Dat kost weinig gas en het is verreweg de eenvoudigste route.

Wil of kun je dat niet, dan is aftappen de andere route, en dan moet het volledig gebeuren. Half afgetapte leidingen zijn gevaarlijker dan volle, omdat het restwater zich verzamelt op de laagste punten en daar bevriest. Volledig aftappen betekent ook de radiatoren, de boiler en de leidingen in onverwarmde ruimten, en het is werk voor een installateur.

Het tweede risico is corrosie, en dat speelt juist bij stilstand. Een cv-installatie die draait, houdt het water in beweging en de zuurstof die erin zit is na verloop van tijd verbruikt. Een installatie die stilstaat, laat het slib bezinken en geeft corrosie de tijd. Bij een leeggelopen installatie is het erger, want dan komt er lucht bij het staal en dat is de snelste manier om roest te maken.

Het derde is de tapwaterinstallatie. Stilstaand water in leidingen en in een boiler is de omstandigheid waarin legionella zich vermeerdert, met name bij lauwe temperaturen. Bij een woning die weken heeft stilgestaan hoort daarom een spoelronde voordat er weer wordt gedoucht: alle tappunten enkele minuten volledig open, warm en koud, en bij voorkeur eerst het boilervat op hoge temperatuur brengen. Sta niet in de nevel terwijl je dat doet, en laat de douchekop in de afvoer hangen.

Het vierde is de ventilatie, en dat is het risico dat de woning zelf treft. Een dichte woning zonder ventilatie verzamelt vocht dat uit de constructie komt en dat nergens heen kan. In een leegstaande woning zonder bewoners is de vochtproductie laag, maar er is ook geen enkele afvoer. Laat de mechanische ventilatie op de laagste stand doorlopen en de roosters open; dat kost een paar euro per maand en het scheelt schimmel op de koudste plekken.

En het vijfde, dat vooral bij verbouwingen speelt: een afgesloten afvoer die droogvalt. Het waterslot in een sifon verdampt in enkele weken, waarna er rioollucht de woning in komt. Bij een ongebruikte badkamer of een afgekoppelde wasmachineaansluiting is dat de verklaring voor een stank waarvan niemand de bron kan vinden. Een scheutje water — of bij langere leegstand een scheutje olie erbovenop, dat niet verdampt — lost het op.

Twee praktische aantekeningen tot slot. Bij verzekeringen geldt vaak een leegstandsclausule: na een bepaalde periode zonder bewoning verandert de dekking, en waterschade wordt dan beperkt of uitgesloten. Meld leegstand dus bij de verzekeraar in plaats van het te laten lopen.

En zet de hoofdwaterkraan dicht als de woning langer dan een paar weken leegstaat. Dat is de enige maatregel die het verschil maakt tussen een lekkage en een overstroming, hij kost niets, en hij wordt vrijwel altijd vergeten.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de vijf risico's bij leegstand, met per risico de maatregel.

Aanvullend beeld: een half afgetapte leiding met restwater op het laagste punt.

Een spoelronde na leegstand, met de douchekop in de afvoer.

Een leegstandsclausule in een polis, met de dekking die na een periode verandert.

Veelgestelde vragen

Wat is het grootste risico? Vorst; een gescheurde leiding ontdooit en loopt leeg zonder dat iemand het ziet.

Wat is de beste bescherming? De installatie laten draaien op vijf tot tien graden.

Waarom is half aftappen gevaarlijk? Het restwater verzamelt zich op de laagste punten en bevriest daar.

Wat gebeurt er met corrosie? Stilstand laat slib bezinken en geeft corrosie de tijd, en lucht in het systeem versnelt dat.

Wat doe ik met het tapwater? Een spoelronde vóór het weer douchen, met het vat eerst op hoge temperatuur.

Wat doe ik met de ventilatie? Laagste stand laten doorlopen en de roosters open houden.

Wat meld ik bij de verzekeraar? De leegstand, want veel polissen kennen een leegstandsclausule.