Hoe hoog moet een balkonhek of borstwering zijn, en mag er een bloembak op?

Waarom dat zo is

Een afscheiding langs een hoogteverschil moet twee dingen doen: voorkomen dat iemand eroverheen valt en voorkomen dat een kind erop klimt of erdoorheen glipt. De bouwregels vertalen dat in een minimale hoogte, gemeten vanaf de vloer tot de bovenkant, een maximale opening en een verbod op opstapmogelijkheden in de onderste zeventig centimeter. Voor nieuwe woningen is de hoogte een meter, en een meter twintig waar de vloer meer dan dertien meter boven het aansluitende terrein ligt, omdat op die hoogte de gevolgen van een val groter zijn en de angst voor de hoogte mensen laat leunen. De hoogte wordt gemeten vanaf de afgewerkte vloer; een verhoogde vloer op het balkon, tegels op tegeldragers of een vlonder, verlaagt de afscheiding met dezelfde maat en dat wordt vaak vergeten.

Voor bestaande gebouwen geldt het niveau van de bouwtijd en het niveau voor bestaande bouw, dat lager ligt; een borstwering van negentig centimeter uit 1970 is dus toegestaan maar voldoet niet aan wat nu voor nieuwbouw wordt geëist, en bij een renovatie waarbij de balkons worden aangepakt, is het verhogen van de afscheiding een logische stap. De eigenaar, bij een appartementengebouw de vereniging, heeft een zorgplicht voor de veiligheid van het gebouw en kan bij een ongeval worden aangesproken als een afscheiding gebrekkig of te laag was terwijl dat bekend was; een borstwering die voldoet aan het bestaande niveau is niet gebrekkig, een borstwering die is verlaagd door een nieuwe vloer of waarop opstapmogelijkheden zijn gemaakt wel.

De opstapmogelijkheid is de kern van de vraag over de bloembak. Een bloembak op de borstwering verhoogt hem niet maar maakt hem lager: een kind klimt op de bak en staat op de rand. Een bloembak, een bank of een klimrek voor de afscheiding binnen zeventig centimeter van de vloer is een opstap; horizontale spijlen in een hekwerk zijn dat ook, wat de reden is dat balkonhekken verticale spijlen hebben. Een bloembak aan de buitenzijde van de borstwering gehangen is geen opstap maar een vallend voorwerp bij storm en een belasting van de afscheiding waarvoor die niet is gemaakt; de meeste verenigingen verbieden hem in het huishoudelijk reglement. Een plantenbak binnen op het balkon op afstand van de rand, of een bak die lager is dan de vloer van het balkon in een verlaagde nis, is de oplossing.

De afscheiding zelf moet stevig zijn: zij moet een horizontale belasting van leunende mensen kunnen opnemen zonder te vervormen of los te raken, en bij een hekwerk zijn de bevestigingen in de vloer of de borstwering de zwakke plek, zeker bij roest. Een balkonhek dat wiebelt of waarvan de voetplaten roesten, is een gebrek dat de vereniging moet herstellen; bij oudere galerijflats hoort de bevestiging van de hekken bij het onderzoek naar de galerij- en balkonvloeren.

Wat je nu kunt doen

Meet de hoogte van de borstwering vanaf de vloer waarop je staat, inclusief tegels of een vlonder die erop liggen; noteer ook de hoogte van de vloer boven de grond.

Kijk naar opstapmogelijkheden binnen zeventig centimeter: bloembakken, banken, kisten, horizontale spijlen, een verhoogde vloer; haal weg wat een kind op de rand brengt.

Vraag de vereniging wat het huishoudelijk reglement zegt over bloembakken, klimrekken en zonneschermen aan de afscheiding en meld de bak van de buren als die een opstap of een risico vormt.

Overweeg bij kleine kinderen een tijdelijke verhoging aan de binnenzijde: een net of een doorzichtig paneel op een frame dat aan de bestaande afscheiding is bevestigd zonder er zelf een opstap van te maken, met toestemming van de vereniging.

Zet planten in bakken die op de vloer staan op afstand van de rand, en niet op of aan de borstwering.

Agendeer bij de vereniging het verhogen van de afscheidingen tot een meter of een meter twintig bij een volgende renovatie van de balkons, en de controle van de bevestiging van de hekken.