Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Tijdschakelaar

Onderwerp Energie

Ook: Tijdschakelaar · schakelklok · tijdklok · timer · tijdschakelklok · programmeerbare stekker

In het kort

Een tijdschakelaar zet een elektrisch apparaat of verlichting op een ingestelde tijd aan en uit, of laat het na een druk op de knop een vaste tijd branden of draaien. Je vindt hem als losse stekker, als inbouwmodule in de groepenkast, als traplichtautomaat in een trappenhuis en als functie in een slimme stekker.

In andere talen

Engels
Timer switch
Duits
Zeitschaltuhr
Frans
Interrupteur horaire
Spaans
Interruptor horario
Portugees
Interruptor horário
Italiaans
Interruttore orario

Er staat meer over tijdschakelaar

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Een tijdschakelaar is een van de eenvoudigste stukjes techniek in huis en een van de nuttigste. Hij doet één ding: op een afgesproken moment stroom doorlaten of onderbreken. Daarmee kun je iets laten gebeuren zonder dat je erbij bent, en iets laten ophouden zonder dat je eraan hoeft te denken.

Dat eerste is de klassieke toepassing. De lamp in de woonkamer die 's avonds aangaat terwijl je op vakantie bent, zodat het huis bewoond lijkt. De boiler die opwarmt als de zon op de panelen staat. De tuinverlichting die om middernacht uitgaat. De circulatiepomp van het warm water die 's nachts stilstaat. Telkens neemt de schakelaar een handeling over die je anders zelf zou moeten doen, en vaak een handeling die je zou vergeten.

Het tweede, iets laten ophouden, is de toepassing in het trappenhuis en de badkamer. In een portiek of trappenhuis van een appartementengebouw zit vaak een traplichtautomaat: wie op een knop drukt, krijgt een paar minuten licht, daarna gaat het vanzelf uit. In een toilet of badkamer laat een nalooprelais de ventilator nog even doordraaien nadat het licht uit is. Ook dat zijn tijdschakelaars.

Er zijn grofweg drie generaties. De mechanische schakelklok heeft een draaischijf met pinnetjes of schuifjes per kwartier of halfuur; wat je indrukt, staat aan. De digitale schakelklok heeft een display, een weekprogramma en vaak een vakantiefunctie die de tijden een beetje laat variëren. En de slimme stekker of slimme schakelaar wordt via een app of een energiesysteem bediend en kan reageren op de zon, het stroomtarief of de opbrengst van zonnepanelen.

Waar je op moet letten, is vooral de belasting. Een tijdschakelaar schakelt de volle stroom van wat erachter hangt. Een losse schakelklok in het stopcontact kan een lamp of een boiler meestal prima aan, maar heeft een grens die op de behuizing staat, en die grens ligt lager voor motoren en voor sommige ledverlichting dan voor een gewone weerstand. Een kachel of ander verwarmingsapparaat op een tijdschakelaar is een apart verhaal: dat is een apparaat dat onbewaakt aangaat, en bij sommige kachels verbiedt de fabrikant dat uitdrukkelijk.

En een grens voor de klusser: een losse schakelklok in het stopcontact plaats je zelf. Een schakelklok in de groepenkast of een traplichtautomaat in een gemeenschappelijke ruimte is werk aan de vaste elektrische installatie, en dat laat je doen door een erkend installateur.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.