Ook: Beschaduwing · schaduwwerking · schaduwval · belemmering van zoninstraling · zonbelemmering
In het kort
In andere talen
- Engels
- Shading
- Duits
- Verschattung
- Frans
- Ombrage
- Spaans
- Sombreado
- Portugees
- Sombreamento
- Italiaans
- Ombreggiamento
Er staat meer over beschaduwing
Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.
Abonnement bekijkenInloggen
Uitgebreid
Schaduw is in een woning nooit neutraal. Op het dak met zonnepanelen is elke schaduw verlies. Voor het raam op het zuiden is schaduw in januari een gemiste gratis kachel en in juli het verschil tussen een leefbare en een onleefbare kamer. Beschaduwing is het vakwoord voor dat ene verschijnsel met twee gezichten, en wie een dak, een gevel of een tuin inricht, heeft met beide te maken.
Het begint bij de baan van de zon. In Nederland staat de zon midden op de dag in december ongeveer vijftien graden boven de horizon en eind juni ruim zestig graden. Dat verschil bepaalt alles. Een obstakel van drie meter hoog werpt op een winterse middag een schaduw van een meter of elf. Hetzelfde obstakel geeft in juni een schaduw van nog geen twee meter. Wat je in de zomer tijdens een bezichtiging of een dakinspectie ziet, zegt dus weinig over de winter.
Bij zonnepanelen weegt schaduw zwaarder dan je op het oog zou denken. De cellen in een paneel en de panelen in een reeks zijn achter elkaar geschakeld. De stroom door zo'n keten is zo groot als de zwakste schakel doorlaat. Valt de schaduw van een schoorsteen of een ontluchtingspijp over een hoekje van één paneel, dan zakt de opbrengst van het hele paneel en zonder voorzieningen van de hele reeks. Een smalle, scherpe schaduw doet daardoor meer kwaad dan een lichte sluier over het hele dak.
Bij ramen gaat het om warmte en licht. Een woning die goed is geïsoleerd, haalt in het stookseizoen een merkbaar deel van haar warmte uit de zon door het glas. Een rij bomen of een hoge buurman op het zuiden neemt daar een deel van weg, op het moment dat de zon toch al laag staat. In de zomer is het omgekeerde het probleem. Dan komt er door grote ramen meer warmte binnen dan de woning kwijt kan, en is beschaduwing aan de buitenkant de maatregel die het meeste doet: een overstek, een luifel, buitenzonwering of een loofboom op de goede plek.
Beschaduwing ontwerp je dus. Je vermijdt haar op de ene plek en maakt haar op de andere. De kunst is schaduw op het glas in de zomer en zon op het glas in de winter, en zo min mogelijk schaduw op de panelen in elk seizoen. De hoge zomerzon en de lage winterzon maken dat mogelijk: een overstek boven een zuidraam houdt de zomerzon tegen en laat de winterzon eronderdoor.
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.