Geluidsoverlast tussen appartementen: wie gaat erover

Eerst de vraag die alles bepaalt: welk geluid is het?

Contactgeluid ontstaat door aanraking van de constructie: lopen, stoelen schuiven, iets laten vallen. Het plant zich voort door de vloer en de wanden, en het is het geluid dat na het verwijderen van vloerbedekking ineens onverdraaglijk wordt.

Luchtgeluid gaat door de lucht en door de constructie heen: praten, muziek, televisie.

En installatiegeluid komt van leidingen, liften, ventilatie en warmtepompen.

Die drie hebben verschillende oorzaken en verschillende oplossingen. Een klacht die niet met dat onderscheid begint, komt zelden ergens.

Dan de drie stelsels.

Het bouwbesluit — nu het Besluit bouwwerken leefomgeving — stelt eisen aan de geluidwering tussen woningen. Die eisen gelden voor nieuwbouw en, in aangepaste vorm, bij verbouw. Voor bestaande bouw geldt een lagere ondergrens. Een gebouw uit 1965 voldoet aan de eisen van 1965, en dat is aanzienlijk minder dan wat er nu zou worden gebouwd. Dat is geen gebrek in juridische zin, hoe hinderlijk het ook is.

Het reglement van de VvE. De modelreglementen bevatten doorgaans een bepaling over vloerafwerking: harde vloeren zijn niet toegestaan, of alleen met een aantoonbare geluidsisolerende opbouw die aan een genoemde waarde voldoet. Dit is in de praktijk het meest bruikbare instrument — het is concreet, het is te meten, en de VvE kan het handhaven.

Zoek die bepaling op voordat je iets doet. Staat er een prestatie-eis in, dan is de vraag niet of iemand een harde vloer mag leggen maar of zijn opbouw die waarde haalt, en dat is met een meting vast te stellen.

Het huishoudelijk reglement. Daarin staan de leefregels: tijden, muziek, klussen. Minder hard dan het reglement, wel nuttig als gedeelde norm.

En het burenrecht. Onrechtmatige hinder kan onrechtmatig zijn, ook als er formeel aan alles is voldaan. Dat is een civiele route en het is de langste.

De volgorde die werkt:

Praat eerst. Een groot deel van de klachten komt voort uit onwetendheid: mensen weten niet dat hun vloer hoorbaar is. Dit klinkt naïef en het lost meer op dan alle procedures samen.

Stel vast wat het is. Loop naar boven terwijl er beneden iemand luistert. Vijf minuten samen vaststellen wat er te horen is, verandert het gesprek van verwijt naar probleem.

Zoek de bepaling op en leg die naast de situatie. Een vloer die niet aan de reglementaire eis voldoet, is een concreet punt voor het bestuur.

Schakel de VvE in als het om de reglementaire eis gaat. Het bestuur kan aanspreken en, als het moet, handhaving vorderen.

Laat meten als het erop aankomt. Een akoestisch bureau kan de contactgeluidisolatie bepalen. Dat kost geld en het beëindigt de discussie.

Wat je zelf kunt doen aan de ontvangende kant is beperkt maar niet nul: een verlaagd plafond met een ontkoppelde ophanging helpt tegen luchtgeluid en veel minder tegen contactgeluid. De effectieve maatregel zit vrijwel altijd aan de bronkant, op de vloer erboven — en dat is precies waarom dit een gesprek is en geen klus.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de drie soorten geluid met hun weg door de constructie, en per soort waar de oplossing zit.

Aanvullend beeld: de bepaling over vloerafwerking in een modelreglement, met de genoemde waarde.

Een ontkoppeld verlaagd plafond, dat luchtgeluid dempt en contactgeluid nauwelijks.

Twee bewoners die samen vaststellen wat er te horen is, boven en beneden tegelijk.

Veelgestelde vragen

Welke soorten geluid zijn er? Contactgeluid door aanraking van de constructie, luchtgeluid, en installatiegeluid van leidingen en toestellen.

Waarom is de bouwjaareis belangrijk? Omdat bestaande bouw aan een lagere ondergrens voldoet dan nieuwbouw, hoe hinderlijk het ook is.

Wat is het bruikbaarste instrument? Het reglement van de VvE, met zijn bepaling over vloerafwerking.

Wat vraag ik dan precies? Niet of iemand een harde vloer mag leggen, maar of zijn opbouw de genoemde waarde haalt.

Waarmee begin ik? Met praten; veel bewoners weten niet dat hun vloer hoorbaar is.

Wat doe ik daarna? Samen vaststellen wat er te horen is, en de bepaling opzoeken en naast de situatie leggen.

Helpt een verlaagd plafond? Tegen luchtgeluid wel, tegen contactgeluid veel minder; de effectieve maatregel zit aan de bronkant.