Begrippen

U

• U-waardePremium · ook: Warmtedoorgangscoëfficiënt, in W/m²K

  De U-waarde geeft aan hoeveel warmte er per vierkante meter per graad temperatuurverschil door een bouwdeel gaat. Hoe lager, hoe beter het isoleert. Bij glas en kozijnen is het de gangbare maat; bij dichte bouwdelen wordt de Rc-waarde gebruikt.

• UAVPremium · ook: UAV

  De UAV is een set standaardvoorwaarden die de verhouding tussen opdrachtgever en aannemer regelt bij traditionele bouw, waarbij de opdrachtgever het ontwerp levert en de aannemer uitvoert. Zij regelt onder meer de rol van de directie, de wijze van oplevering, de omgang met meerwerk en de aansprakelijkheid na oplevering.

• UAV-GCPremium · ook: UAV-GC

  De UAV-GC is een set voorwaarden voor contracten waarbij de opdrachtnemer bouwt, en ontwerpt. De opdrachtgever formuleert de vraag; de opdrachtnemer bepaalt de oplossing. Dat verschuift het ontwerprisico naar de aannemer, en het verandert de rol van de opdrachtgever van sturend naar toetsend.

• UitkragingPremium · ook: Uitkraging, uitkragend deel, overstek, kraagconstructie, cantilever

  Een uitkraging is een bouwdeel dat aan één zijde is ingeklemd en aan de andere zijde vrij uitsteekt. Het is de constructievorm met de scherpste kanttekening: alle kracht komt op de inklemming. Bij een gewone ligger op twee steunpunten is de zwakste plek het midden; bij een uitkraging is die de plek waar hij vastzit — en dat is precies waar je niet kunt kijken. Een uitkragend balkon dat het begeeft, doet dat in één keer, en dat is de reden dat er voor bestaande balkons en galerijen onderzoeksplichten bestaan.

• UitvlakmortelPremium · ook: Uitvlakmortel, egalisatiemortel, raapmortel, uitvlaklaag

  Uitvlakmortel is een mortel waarmee je een oneffen wand of vloer vlak maakt voordat er een afwerking op komt. Het is de laag die niemand ziet en die bepaalt hoe alles erna eruitziet. Tegels, stucwerk en vloerbedekking volgen de ondergrond; wat je hier laat liggen, zie je daar terug.

• UitvoerderPremium · ook: Uitvoerder, hoofduitvoerder, bouwplaatsuitvoerder

  De uitvoerder is de leidinggevende van de aannemer op de bouwplaats. Hij verdeelt het werk, stuurt de ploegen en onderaannemers aan, bewaakt de dagelijkse planning en let op veiligheid en kwaliteit. Hij werkt voor de aannemer, niet voor de opdrachtgever.

• UitvraagPremium · ook: Uitvraag, offerteaanvraag, offerteuitvraag, aanvraag voor een prijsopgave

  Een uitvraag is de vraag die je aan een of meer bedrijven stelt om een prijs en een aanpak voor een klus aan te bieden. In de uitvraag staat wat er moet gebeuren, onder welke voorwaarden en waarop je de aanbiedingen beoordeelt. Hoe beter de uitvraag, hoe beter de offertes te vergelijken zijn.

• UitzetraamPremium · ook: Uitzetraam, valraam, klepraam, bovenlicht met uitzetter

  Een uitzetraam opent over een beperkte hoek met een uitzetter of een schaararm, doorgaans scharnierend aan de boven- of onderzijde. Het geeft ventilatie zonder een grote opening, en het telt zelden mee als vluchtmogelijkheid.

• UnderlaymentPremium · ook: Underlayment, ondervloerplaat, verlegplaat

  Underlayment is een dunne multiplexplaat, doorgaans twaalf tot achttien millimeter, met een tand-en-groefrand, bedoeld als vlakke ondergrond voor een vloerafwerking. Het is geen constructieve vloer maar een egaliserende laag op een bestaande houten of plaatvloer.

• Urban miningPremium · ook: Urban mining, stedelijke mijnbouw, gebouwde omgeving als grondstoffenbank.

  Urban mining is het benaderen van de bestaande gebouwde omgeving als een voorraad grondstoffen: wat er nu in gebouwen zit, komt bij sloop of renovatie vrij en kan opnieuw worden gebruikt. Het is de andere kant van circulair bouwen: niet ontwerpen voor de toekomst maar oogsten uit het verleden.

• UtiliteitsbouwPremium · ook: Utiliteitsbouw, u-bouw, niet-woningbouw, bedrijfsmatig vastgoed

  Utiliteitsbouw is alle bouw die niet voor wonen is bestemd. Bij het omzetten van een kantoor naar woningen wordt naar de indeling gekeken, en daar zit het probleem zelden. Bij transformatie loopt het vast op daglicht, geluidsisolatie tussen woningen en brandveiligheid — drie eisen die voor wonen aanzienlijk strenger zijn dan voor kantoor. Een kantoorvloer is diep, met ramen alleen aan de gevel; een woning heeft daglicht in de verblijfsruimten nodig. Woningen moeten onderling geluidwerend zijn en een kantoorvloer is dat niet. En elke woning wordt een eigen brandcompartiment. Die drie bepalen of een gebouw geschikt is, en de plattegrond is daaraan ondergeschikt.