Begrippen

V

• VOSPremium · ook: VOS, vluchtige organische stoffen; internationaal VOC

  VOS zijn organische stoffen die bij kamertemperatuur verdampen en zo in de binnenlucht terechtkomen. De verfgeur is weg na een paar dagen, en daarmee lijkt de kous af. De afgifte van VOS piekt in de eerste dagen maar loopt daarna maanden door, en juist die staart ruik je niet meer. Nieuwe verf, lijm, kit, gietvloeren, plaatmateriaal en meubels geven allemaal stoffen af, en het is de optelsom die het binnenmilieu bepaalt. In een woning die goed is dichtgekit en nageïsoleerd, blijft die optelsom bovendien langer hangen: hoe luchtdichter het huis, hoe belangrijker de ventilatie. Ventileren na een verbouwing is dus geen weekendkarwei maar een periode van weken tot maanden — met open ventilatieroosters en, in de eerste weken, ruimer luchten.

• VacuumisolatiepaneelPremium · ook: VIP, vacuumisolatiepaneel, vacuumpaneel

  Een vacuumisolatiepaneel bestaat uit een poreuze kern in een luchtdichte folie waaruit de lucht is gezogen. Zonder lucht is er vrijwel geen warmtegeleiding, waardoor de isolatiewaarde vijf tot tien keer beter is dan van conventionele isolatie. Dat betekent dat twee centimeter VIP ongeveer evenveel isoleert als twintig centimeter minerale wol. Het is daarmee de oplossing voor situaties waarin er werkelijk geen ruimte is.

• VacuümglasPremium · ook: Vacuümglas, vacuumglas, vacuümisolatieglas, VIG

  Vacuümglas is isolatieglas waarbij tussen twee glasbladen een vacuüm zit in plaats van een gasvulling. Het bestaansrecht zit in één getal. Vacuümglas haalt een isolatiewaarde in de orde van triple glas in een totale dikte van rond een centimeter. Gewoon isolatieglas heeft een spouw van vijftien tot twintig millimeter nodig om te isoleren; in een vacuüm is er geen gas dat warmte kan geleiden, dus volstaat een spouw van een fractie van een millimeter. Dat maakt het de enige route waar de sponning van het bestaande kozijn de beperking is: monumenten, oude houten kozijnen met stopverf, en gevels waarvan het beeld behouden moet blijven. Waar wél ruimte is voor een dik pakket, is gewoon isolatieglas aanzienlijk goedkoper.

• VakwerkPremium · ook: Vakwerk, vakwerkligger, spant, truss

  Vakwerk is een constructie die is opgebouwd uit driehoeken van staven, waarbij elke staaf alleen op trek of op druk wordt belast en niet op buiging. Daardoor is een vakwerk bij gelijk gewicht veel sterker dan een massieve ligger. Het principe zit in dakspanten, in bruggen, in kranen en in vrijwel elke grote overspanning.

• VakwerkbouwPremium · ook: Vakwerkbouw, vakwerkhuis, houtskeletbouw in historische zin

  Vakwerkbouw is een bouwwijze waarbij een houten skelet de constructie draagt en de vakken ertussen worden gevuld met vlechtwerk en leem, met baksteen of met een ander materiaal. In Nederland komt het vooral voor in Zuid-Limburg en in delen van de Achterhoek. De panden zijn vrijwel altijd monument of beeldbepalend, en het onderhoud vraagt materialen die passen bij de bouwwijze.

• VakwerkspantPremium · ook: Vakwerkspant, spant, spijkerplaatspant, dakspant, kapspant, ligger

  Een vakwerkspant is een geprefabriceerd dakspant van houten staven in een driehoekig raamwerk, verbonden met spijkerplaten. Wie er iets uit zaagt, sloopt de constructie. In een vakwerkspant is elke staaf berekend en draagt elke diagonaal een deel van de belasting; er zit geen enkel onderdeel in dat gemist kan worden. Dat is precies wat er misgaat wanneer iemand op zolder ruimte wil maken en die "lastige schuine balkjes" wegzaagt. Het dak zakt daar niet meteen van in — het gaat mis bij de eerste zware sneeuwval of de eerste najaarsstorm.

• ValbeveiligingPremium · ook: Valbeveiliging, valbescherming, dakrandbeveiliging, veiligheidsharnas, ankerpunt.

  Valbeveiliging is het geheel van voorzieningen dat voorkomt dat iemand van hoogte valt, of dat de gevolgen van een val beperkt. Vallen van hoogte is in de bouw de belangrijkste oorzaak van dodelijke ongevallen, en dat geldt ook voor particulieren die zelf op een dak of op een ladder klimmen. De regel is eenvoudig: collectieve bescherming gaat voor persoonlijke.

• ValgevaarPremium · ook: Valgevaar, valrisico, gevaar voor vallen van hoogte, risico op een val

  Valgevaar is het risico dat iemand van een hoogte of door een opening valt en daarbij letsel oploopt. In en om een woning speelt het bij werk op daken, ladders en steigers, maar ook in het dagelijks gebruik: bij trappen, balkons, galerijen, ramen en vloeren met een hoogteverschil.

• ValpreventiePremium · ook: Valpreventie, valpreventie in huis, valveiligheid, veilig wonen op leeftijd

  Valpreventie is het geheel van bouwkundige maatregelen dat voorkomt dat bewoners in en om de woning vallen: goede trappen met leuningen, vloerafscheidingen op hoogte, vlakke en stroeve vloeren, weggewerkte drempels, voldoende licht en steunpunten in badkamer en toilet. Het gaat om iedereen, maar vooral om ouderen en mensen die minder vast op de benen staan.

• ValraamPremium · ook: Valraam, kiepraam, valramen

  Een valraam is een raam dat aan de onderzijde is scharnierend en dat aan de bovenzijde naar binnen valt. Het is de klassieke voorloper van de kiepstand van het draai-kiepraam en het is vooral geschikt voor ventilatie zonder tocht, omdat de lucht langs het plafond binnenkomt.

• VandalismePremium · ook: Vandalisme, vernieling, moedwillige beschadiging, baldadigheid

  Vandalisme is het moedwillig beschadigen of vernielen van andermans eigendom, zonder dat er iets wordt weggenomen. Bij een woning of een complex gaat het om ingegooide ruiten, graffiti, vernielde brievenbussen, kapotte verlichting en beschadigde deuren.

• Vast raamPremium · ook: Vast raam, vaste beglazing, vast glas, blindraam

  Een vast raam kan niet worden geopend; het glas zit rechtstreeks in het kozijn zonder draaiend deel. Het is de goedkoopste en meest isolerende raamvorm, en het levert geen ventilatie en geen vluchtweg.

• Vaste trapPremium · ook: Vaste trap, reguliere trap, volwaardige trap

  Een vaste trap is een trap die voldoet aan de eisen die gelden voor de verbinding tussen verblijfsgebieden, met een minimale breedte, een maximale optrede en een minimale aantrede. Bij het verbouwen van een zolder tot verblijfsruimte is de vaste trap het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten en dat de meeste ruimte kost.

• VeiligheidsbeslagPremium · ook: Veiligheidsbeslag, inbraakwerend beslag, SKG-beslag, kerntrekbeveiliging

  Veiligheidsbeslag is deur- en raambeslag dat de cilinder en het slot beschermt tegen afbreken, uittrekken en doorboren. Het beslag beschermt de cilinder; zonder een cilinder van dezelfde klasse levert het weinig op.

• VeiligheidsbrilPremium · ook: Veiligheidsbril, oogbescherming, spatbril, ruimzichtbril

  Een veiligheidsbril beschermt de ogen tegen wegvliegende deeltjes, stof, spatten en straling tijdens het werken. Oogletsel in de bouw ontstaat vrijwel altijd bij werk dat kort duurt: even boren, even slijpen, even een spijker eruit trekken. Juist daarom wordt de bril dan niet opgezet, en juist daarom valt dat letsel in die momenten.

• VeiligheidsglasPremium · ook: en gelaagd glas of VSG

  Veiligheidsglas is glas dat bij breuk geen scherpe, snijdende stukken oplevert. Gehard glas valt uiteen in stompe korrels; gelaagd glas blijft aan een tussenlaag hangen. Op bepaalde plaatsen in een woning is het wettelijk verplicht.

• VellingkantPremium · ook: Vellingkant, velling, gebroken kant, afgeschuinde kant, facet, chamfer

  Een vellingkant is een schuin afgesneden of afgeronde hoek langs de rand van een onderdeel. Het is een detail van een paar millimeter dat drie problemen tegelijk oplost, en dat om die reden overal terugkomt. Verf wordt op een scherpe hoek te dun en laat daar het eerst los; een scherpe hoek beschadigt bij het minste stootje; en twee onderdelen die precies tegen elkaar aan komen, laten elke maatafwijking zien — een velling maakt van die naad een bewuste lijn.

• VensterbankPremium · ook: Binnenvensterbank, raamblad

  De vensterbank is de horizontale plaat aan de binnenzijde onder een raam, die de neg afdekt en die de overgang maakt tussen kozijn en binnenwand. Zij is afwerking en geen constructie, maar zij bepaalt wel of condens zich verzamelt en of de warmte van een radiator eronder de ruimte in kan.

• VensterdorpelPremium · ook: Raamdorpel, vensterdorpel

  De vensterdorpel is het horizontale element onder een venster, aan de buitenzijde de waterslag en aan de binnenzijde de vensterbank. De term wordt gebruikt voor het onderste deel van het kozijn zelf en voor het element daaronder; welke van de twee wordt bedoeld, blijkt uit de context. Het element zelf is eenvoudig; de aansluitingen aan de zijkanten bepalen of het werkt. De dorpel steekt aan beide zijden uit tot in het metselwerk, zodat het water niet langs de uiteinden de gevel in loopt.

• VensterluikPremium · ook: Vensterluik, raamluik, luik, blind

  Een vensterluik is een scharnierend paneel aan de buitenzijde van een raam dat je kunt sluiten. Het beschermt tegen weer, licht, warmte en inbraak, en het bepaalt in oude en beschermde panden voor een groot deel het gevelbeeld.

• VentilatiePremium · ook: Luchtverversing, beluchting

  Ventilatie is het continu vervangen van binnenlucht door buitenlucht. Zij voert vocht, koolstofdioxide, geuren en stoffen uit materialen af, en zij is daarmee de belangrijkste voorziening voor een gezond binnenklimaat.

• VentilatiecapaciteitPremium · ook: Ventilatiecapaciteit, ventilatievoorziening, capaciteit

  De ventilatiecapaciteit is de hoeveelheid lucht die een ventilatievoorziening moet kunnen leveren per ruimte, volgens de bouwregelgeving. Het is een eis aan wat het systeem moet kunnen, niet aan wat er continu stroomt. Een vraaggestuurd systeem mag terugregelen, mits de capaciteit beschikbaar blijft.

• VentilatieroosterPremium · ook: Suskast, rooster, klepraamrooster

  Een ventilatierooster is een opening met een regelbare klep in een kozijn, een raam of een gevel, waardoor verse lucht de woning binnenkomt. Het is de toevoerkant van een ventilatiesysteem. Zonder werkende roosters kan een mechanisch afvoersysteem geen lucht aanvoeren, en dan trekt de woning lucht via kieren, kruipruimte en kanalen.

• VentilatiespouwPremium · ook: Ventilatiespouw, geventileerde spouw, luchtspouw, ventilerende luchtlaag, achterventilatie

  Een ventilatiespouw is een doorlopende luchtlaag achter de buitenste laag van een gevel of dak, met openingen onder en boven, waardoor buitenlucht kan stromen. Die luchtstroom voert regenwater en vocht af dat door de buitenlaag heen komt of van binnenuit in de constructie belandt.

• VerandaPremium · ook: Veranda, overkapping, terrasoverkapping, porch

  Een veranda is een overdekte buitenruimte tegen de woning, open aan een of meer zijden. Zij verlengt het buitenseizoen zonder een verblijfsruimte te zijn: er is geen isolatie, geen verwarming en geen bouwregel voor verblijfsruimten. Dat maakt haar aanzienlijk goedkoper dan een serre en vaak vergunningvrij.

• VerankeringPremium · ook: Verankering, ankering, bevestiging, vastzetten

  Verankering is het constructief verbinden van een onderdeel aan een dragende ondergrond, zodat de krachten die erop werken veilig worden overgebracht. Het gaat om een keten van drie schakels: het bevestigde onderdeel, het anker en de ondergrond. De keten is zo sterk als de zwakste schakel, en dat is bijna nooit het anker. Het is de ondergrond — de halfsteens muur, de aangetaste steen, de spouwisolatie waar de plug in draait, het stucwerk dat voor beton werd aangezien.

• VerblendsteenPremium · ook: Verblendsteen, gevelsteen, verblender, sierbaksteen

  Een verblendsteen is een baksteen die is bedoeld voor het zichtbare gevelvlak: strak van vorm, gelijkmatig van kleur en vorstbestand. Het onderscheid met een gewone metselsteen zit in het uiterlijk en in de vorstbestandheid, niet noodzakelijk in de sterkte.

• VerblijfsruimtePremium · ook: Woonruimte in het spraakgebruik

  Een verblijfsruimte is een ruimte waar mensen langere tijd verblijven: wonen, slapen, werken, eten. Aan zo'n ruimte stelt het Bbl eisen aan hoogte, daglicht, ventilatie en oppervlakte. Een berging, gang, badkamer of toilet is geen verblijfsruimte.

• Verborgen gebrekPremium · ook: Verborgen gebreken (meervoud), niet-zichtbaar gebrek.

  Een verborgen gebrek is een gebrek dat bij oplevering of aankoop niet zichtbaar was en ook bij zorgvuldig onderzoek niet ontdekt kon worden. Het onderscheid met een zichtbaar gebrek bepaalt wie ervoor aansprakelijk is en hoe lang.

• VerdeelsleutelPremium · ook: Verdeelsleutel, kostenverdeelsleutel, verdelingsmaatstaf, aandeel in de gemeenschappelijke kosten

  Een verdeelsleutel is de rekenregel die bepaalt welk deel van gemeenschappelijke kosten iedere deelnemer betaalt. In een VvE volgt de sleutel meestal uit de breukdelen in de splitsingsakte. Bij huurwoningen verdeelt de verhuurder de servicekosten ermee over de huurders.

• VerdelerPremium · ook: Verdeler, verdeelunit, collector

  Een verdeler is het punt waar een aanvoerleiding wordt opgesplitst in meerdere groepen, en waar de retourleidingen weer samenkomen. Bij vloerverwarming zit op elke groep een regelklep en een debietmeter. Het is het punt waar de installatie wordt ingeregeld, en daarmee de plek die bepaalt of alle ruimten evenredig warm worden.

• VerdichtenPremium · ook: Verdichten, verdichting, aantrillen, aanstampen, afrijden, walsen

  Verdichten is het samenpersen van losse grond, zand of puin zodat de korrels dichter op elkaar komen te liggen en er minder lucht en water tussen zit. Een verdichte laag zakt later niet meer na en kan de belasting van bestrating, een vloer of een fundering dragen.

• VerdiepingshoogtePremium · ook: Verdiepingshoogte, bouwlaaghoogte, laaghoogte.

  De verdiepingshoogte is de maat van de bovenkant van de ene vloer tot de bovenkant van de vloer daarboven. Daar zit alles in: de ruimte waarin je staat, het plafond, de vloerconstructie en de afwerklaag. Wat je binnen de kamer overhoudt, is altijd minder.

• Verduurzaamd houtPremium · ook: Verduurzaamd hout, geimpregneerd hout, behandeld hout, tuinhout

  Verduurzaamd hout is hout waarin onder druk een houtverduurzamingsmiddel is gebracht, zodat het bestand is tegen schimmels en insecten. Het is de standaard voor tuinhout: schuttingen, vlonderbalken, palen en tuinhuizen. Dat het is behandeld, betekent niet dat het onbeperkt meegaat: de bescherming zit alleen zo diep als het middel is doorgedrongen, en dat is bij de meeste houtsoorten enkele millimeters.

• VerduurzamenPremium · ook: Verduurzamen, verduurzaming, energetisch renoveren, energetisch verbeteren.

  Verduurzamen is het stapsgewijs verbeteren van een woning of gebouw, zodat er minder energie nodig is, het wooncomfort stijgt en de woning langer meegaat. Isoleren, ventileren, installaties vervangen en zelf opwekken horen er alle vier bij. De volgorde waarin je ze aanpakt, bepaalt het resultaat meer dan het budget.

• VerfPremium · ook: Lak voor de glanzende afwerklaag op hout en metaal, muurverf voor wanden en plafonds, grondverf voor de hechtlaag.

  Verf is een vloeibare laag die na drogen een beschermende en decoratieve huid vormt. Buiten is bescherming de hoofdzaak: een verflaag houdt water uit het hout en uv-licht van het oppervlak.

• Verfbak · ook: Verfbak, verfbakje, rolbak, verfrolbak, schilderbak

  Een verfbak is een ondiepe bak waarin je verf giet om er een roller mee te vullen. Het schuine deel of het losse rooster gebruik je om de roller af te strijken, zodat de verf gelijkmatig in de vacht zit en de roller niet overvol is.

• VerfbestekPremium · ook: Schilderbestek, verfadvies, onderhoudsbestek schilderwerk.

  Een verfbestek beschrijft precies welk schilderwerk wordt uitgevoerd: welke onderdelen, welke voorbehandeling, welk verfsysteem en hoeveel lagen. Het maakt offertes van verschillende schilders vergelijkbaar en is bij groter onderhoud onmisbaar.

• VerfkrabberPremium · ook: Krabber, schraper, trekmes

  Een verfkrabber verwijdert oude verflagen mechanisch, met een scherpe stalen kling die je naar je toe trekt. Het is eenvoudig gereedschap, maar bij oude verf komt er een veiligheidsvraag bij die de meeste mensen niet kennen.

• VerfrollerPremium · ook: Verfroller, roller, verfrol, vachtroller

  Een verfroller is een cilindrische vacht op een draaiende beugel, waarmee je verf snel en gelijkmatig op een groot vlak brengt. De poollengte — de lengte van de vezels — bepaalt vrijwel alles. Kort voor een glad resultaat op een glad vlak, lang om verf in een ruwe structuur te krijgen. Wie die keuze verkeerd maakt, krijgt of een gestructureerd vlak dat glad had moeten zijn, of een glad vlak met onbedekte plekken in de structuur.

• Verfspuit · ook: Verfspuit, verfspuitpistool, spuitpistool, verfspuitmachine

  Een verfspuit brengt verf als een fijne nevel op het oppervlak in plaats van met een kwast of roller. Daarmee krijg je een gelijkmatige laag zonder streken, ook op profielen en roosterwerk. De winst zit in de afwerking en op grote vlakken in de snelheid.

• VerfsysteemPremium · ook: Verfsysteem, verfopbouw, laagopbouw, schildersysteem, coatingsysteem

  Een verfsysteem is de complete opbouw van verflagen op een ondergrond: de voorbehandeling, de grondlaag, een of meer tussenlagen en de aflaag. De lagen zijn op elkaar afgestemd en horen als geheel gekozen en aangebracht te worden. Het systeem bepaalt hoe lang het schilderwerk meegaat, niet de aflaag alleen.

• VerglazenPremium · ook: Verglazen, sinteren, vitrificeren

  Verglazen is het proces waarbij klei bij zeer hoge temperatuur zo ver wordt gebakken dat de poriën sluiten en het materiaal glasachtig en vrijwel niet meer wateropnemend wordt. Het verschil met glazuren is fundamenteel: bij glazuren wordt een laag aangebracht, bij verglazen verandert het materiaal zelf. Een verglaasde steen is door en door dicht.

• Vergunningvrij bouwenPremium · ook: Vergunningsvrij bouwen, bouwvergunningvrij.

  Vergunningvrij bouwen betekent dat je voor een bouwwerk geen toestemming van de gemeente hoeft te vragen. Het betekent niet dat er geen regels gelden: het Besluit bouwwerken leefomgeving en het omgevingsplan blijven onverkort van toepassing.

• VerhardingsgraadPremium · ook: Verhardingsgraad, verstening, versteningsgraad

  De verhardingsgraad is het aandeel van een perceel, tuin of gebied dat is bedekt met een ondoorlatende laag: bestrating, beton, asfalt, bebouwing. Een hoge verhardingsgraad betekent dat regenwater niet kan infiltreren en dat de omgeving in de zomer heter wordt. Bij Nederlandse tuinen is die graad de afgelopen decennia sterk gestegen.

• Verhoogd rendementsketelPremium · ook: Verhoogd rendementsketel, VR-ketel, verbeterd rendement

  Een VR-ketel is een cv-ketel met een verbeterd rendement ten opzichte van de oude conventionele ketels, maar zonder condensatie van de rookgassen. Het rendement ligt daardoor merkbaar lager dan bij een HR-ketel. VR-ketels zijn tussen ongeveer 1980 en 2000 veel geplaatst; wie er nog een heeft, verbrandt structureel meer gas dan nodig.

• VerkavelingPremium · ook: Verkaveling, kavelindeling, perceelsindeling

  Verkaveling is het opdelen van een stuk grond in afzonderlijke kavels, met daarbij de ligging van wegen, groen en aansluitingen. De verkaveling bepaalt hoe groot je perceel is, waar de grenzen liggen en waar het bouwvlak zit waarbinnen je huis mag staan.

• Verkoopregulerende bepalingPremium · ook: Verkoopregulerende bepaling, verkoopregulerend beding, verkoopbeperkende bepaling.

  Een verkoopregulerende bepaling is een afspraak in de koopakte of in de erfpachtvoorwaarden die beperkt wat je met een gekochte woning mag doen. Meestal gaat het om zelf wonen, niet verhuren of niet met winst doorverkopen binnen een aantal jaren. Overtreden kost geld, want er hangt vrijwel altijd een boete aan.

• Verlaagd plafondPremium · ook: Verlaagd plafond, afgehangen plafond, vals plafond, tweede plafond.

  Een verlaagd plafond is een tweede plafond dat op enige afstand onder het bestaande plafond of onder de vloerconstructie hangt. De ruimte ertussen is de plenum, en daarin verdwijnen leidingen, kanalen en bedrading. Het nieuwe plafond kan vlak, dicht en strak zijn zonder dat de constructie erboven wordt aangepast.

• VerlengsnoerPremium · ook: Verlengsnoer, verlengkabel, verloopsnoer, haspel, kabelhaspel, stekkerdoos, contactdoosblok

  Een verlengsnoer is een flexibel snoer met een stekker aan de ene en een contactdoos aan de andere kant, om een apparaat verder van een stopcontact te kunnen gebruiken. Het is het meest onderschatte elektrische product in huis. Er zitten twee reële risico's aan die vrijwel niemand kent: een opgerolde haspel kan bij vol vermogen oververhitten en in brand vliegen, en een stekkerdoos op een stekkerdoos — het doorlussen — leidt tot een belasting waar niets in de keten op is berekend. Beide zijn vaste posten in brandonderzoek.

• VerletPremium · ook: Verlet, verletdag, verlettijd, stagnatie.

  Verlet is de tijd waarin op een bouwplaats niet gewerkt kan worden door omstandigheden buiten de schuld van de aannemer, meestal het weer. Zulke dagen tellen niet mee als werkdag. Daardoor schuift de opleverdatum op, zonder dat de aannemer daarvoor aansprakelijk is.

• VerlichtingsarmatuurPremium · ook: Verlichtingsarmatuur, armatuur, lichtarmatuur, lamp, luminaire

  Een verlichtingsarmatuur is de behuizing die de lichtbron draagt, voedt en het licht richt. De rolverdeling wordt bij aanschaf omgedraaid, met teleurstelling tot gevolg. De lamp bepaalt hoeveel licht er is en welke kleur; het armatuur bepaalt waar dat licht terechtkomt. Een sterke lamp in een armatuur dat het licht de verkeerde kant op stuurt, geeft een donkere kamer en een felle plek in je ogen. En bij armaturen met een vaste led is er geen lamp om te vervangen: gaat de led of de driver stuk, dan gaat het hele armatuur eruit.

• Vernietigbaar besluitPremium · ook: Aanvechtbaar besluit

  Een vernietigbaar besluit is een besluit van de vergadering van eigenaars dat geldig is totdat de rechter het op verzoek van een belanghebbende vernietigt. Grond daarvoor is doorgaans een procedurefout of strijd met de redelijkheid en billijkheid. Voor het gebouw is dit relevant omdat een aangevochten onderhoudsbesluit het werk kan stilleggen, soms nadat de aannemer al is gecontracteerd.

• Verontreinigde grondPremium · ook: Verontreinigde grond, vervuilde grond, verontreinigde bodem, bodemverontreiniging.

  Verontreinigde grond is bodem waarin stoffen zitten in een hogere concentratie dan van nature voorkomt, zoals olie, zware metalen, teer, bestrijdingsmiddelen of asbest. Of dat een probleem is, hangt af van de stof, de hoeveelheid en het gebruik van het terrein. Grond die onder een schuur prima kan blijven liggen, mag niet in een moestuin.

• VerschilzettingPremium · ook: Verschilzetting, differentiële zetting, ongelijke zakking, zettingsverschil

  Verschilzetting is het verschil in zakking tussen delen van een gebouw of tussen naburige panden. Niet de zakking zelf veroorzaakt schade, maar het verschil: een gebouw dat gelijkmatig tien centimeter zakt, blijft heel; een gebouw waarvan de ene hoek twee centimeter meer zakt dan de andere, scheurt.

• VerstekPremium · ook: Verstek, verstekverbinding, versteknaad, verstekzaagsnede, onglet

  Een verstek is een schuine zaagsnede waarmee twee delen samen een hoek vormen. Bij plinten en lijstwerk is er een regel die het verschil maakt tussen naden die dicht blijven en naden die openspringen, en hij staat op geen enkele zaagmachine. Buitenhoeken verstek je, binnenhoeken kop je. Een binnenhoek in verstek gaat open zodra het hout krimpt of zodra de hoek niet precies negentig graden is — en dat laatste is hij in een bestaand huis vrijwel nooit. Een gekopt profiel schuift over het andere heen en blijft dicht.

• Verstekbak · ook: Verstekbak, verstekbakje, zaagbak, verstekzaagbak

  Een verstekbak is een open bak met gleuven in de zijwanden die je zaag onder een vaste hoek geleiden. Je legt een plint of een lijst erin, steekt de zaag in de juiste gleuf en zaagt. De bak zorgt ervoor dat de hoek klopt en dat het zaagblad recht blijft staan.

• VerstekhaakPremium · ook: Verstekhaak, verstekwinkelhaak

  Een verstekhaak is een aftekengereedschap met een vaste hoek van vijfenveertig en negentig graden, gebruikt om verstekken en haakse lijnen af te tekenen op hout. Het is eenvoudig gereedschap waarmee de nauwkeurigheid van timmerwerk begint: een verkeerd afgetekende lijn levert een verkeerde zaagsnede op, hoe goed de zaag ook is.

• Verstekzaag · ook: Verstekzaag, verstekzaagmachine, kapzaag, afkortzaag met verstekfunctie

  Een verstekzaag zaagt lijstwerk en latten onder een instelbare hoek af. Het werkstuk ligt tegen een aanslag en het zaagblad komt van boven omlaag. Doordat de hoek op de machine wordt ingesteld en niet op het oog, sluiten twee delen in een hoek precies op elkaar aan.

• VerstoppingPremium · ook: Verstopping, verstopte afvoer, blokkade, opstopping

  Een verstopping is een blokkade in een afvoer waardoor water niet of traag wegloopt. Voordat er een ontstopper of een loodgieter aan te pas komt, is er één waarneming die het hele vervolg bepaalt. Loopt er één afvoer traag, dan zit het probleem bij dat toestel; lopen er meerdere tegelijk traag, dan zit het verderop in de standleiding of in het riool. Dat onderscheid kost niets om vast te stellen — laat een kraan lopen en kijk wat er elders gebeurt — en het scheelt een middag zoeken op de verkeerde plaats.

• VertandingPremium · ook: Vertanding, tanding, invertanding, invoegen, aanhechting

  Vertanding is het uitsparen of laten uitsteken van stenen zodat een aansluitende muur er later in kan worden gemetseld. Het is de voorziening die bepaalt of een aanbouw één geheel wordt met het bestaande werk of ernaast blijft staan. Een nieuwe muur die zonder vertanding of ankers tegen een bestaande wordt gezet, krijgt een scheur op de naad — niet misschien, maar zodra de twee delen ongelijk zetten. En dat gebeurt vrijwel altijd, omdat nieuw werk anders zakt dan bestaand werk.

• VertrekhoogtePremium · ook: Vertrekhoogte, plafondhoogte, vrije hoogte, stahoogte

  De vertrekhoogte is de vrije hoogte van een ruimte, gemeten van de bovenkant van de afgewerkte vloer tot de onderkant van het afgewerkte plafond. Zij bepaalt of een ruimte als verblijfsruimte mag worden gebruikt. Voor bestaande bouw geldt een lagere ondergrens dan voor nieuwbouw, en dat verschil is bij zolderverbouwingen doorslaggevend.

• Vervangende machtigingPremium · ook: Vervangende machtiging, machtiging van de kantonrechter, rechterlijke machtiging.

  Een vervangende machtiging is toestemming die de kantonrechter geeft in plaats van degene die haar weigert. Je gebruikt haar vooral in een VvE en in de huurrelatie, wanneer een vergadering of een verhuurder zonder redelijke grond nee zegt tegen een aanpassing.

• Vervangende nieuwbouwPremium · ook: Vervangende nieuwbouw, sloop-nieuwbouw, sloop en herbouw

  Vervangende nieuwbouw is het slopen van een bestaand gebouw en het bouwen van een nieuw gebouw op dezelfde plek. Het gaat om een nieuw bouwwerk op een perceel waar al iets stond. Wat je terug mag bouwen, staat niet vast op wat er stond, maar op wat het omgevingsplan toestaat.

• VerzamelplaatsPremium · ook: Verzamelplaats, verzamelpunt, ontruimingsverzamelplaats

  Een verzamelplaats is de vooraf afgesproken plek buiten waar aanwezigen samenkomen na een ontruiming. De keuze valt bijna altijd op de plek waar iedereen toch al staat, en dat is precies de verkeerde. De ruimte direct voor het gebouw is de plek waar de brandweer moet komen te staan. Een groep bewoners op de oprit of aan de voorzijde blokkeert de opstelplaats en de aanrijroute, en staat bovendien vaak benedenwinds in de rookpluim of onder de gevel waar glas naar beneden kan komen. Een bruikbare verzamelplaats ligt op afstand, uit de wind, buiten het bereik van vallend glas, en op een plek die iedereen zonder nadenken kan vinden — een lantaarnpaal, een speeltuintje, de overkant van de straat bij een herkenbaar punt.

• Verzekerde waardePremium · ook: Verzekerde waarde, verzekerd bedrag

  De verzekerde waarde is het bedrag waarvoor een woning of een inboedel is verzekerd. Bij een opstalverzekering is dat de herbouwwaarde: wat het kost om de woning in dezelfde staat opnieuw te bouwen. Is het verzekerde bedrag te laag, dan geldt onderverzekering en wordt een schade slechts naar evenredigheid vergoed. Dat is het risico dat mensen het vaakst onderschatten.

• VerzekeringPremium · ook: Verzekering, polis, verzekeringsovereenkomst, dekking

  Een verzekering is een overeenkomst waarbij je tegen betaling van een premie een risico overdraagt aan een verzekeraar. Gebeurt het verzekerde voorval, dan vergoedt de verzekeraar de schade volgens de polisvoorwaarden. Rond de woning gaat het vooral om schade aan het huis, aan de inboedel en om schade die je aan anderen toebrengt.

• VerzepingPremium · ook: Verzeping, verzepen, verzeepte verf

  Verzeping is het afbreken van een verflaag door de alkali uit een vochtige ondergrond. Verf op oliebasis, zoals alkydverf, kan er niet tegen. De verflaag wordt zacht en kleverig, verkleurt bruinig en laat los. Het gebeurt op vers of vochtig stucwerk, beton en kalkgebonden ondergronden, en soms op zink.

• VerzinkboorPremium · ook: Verzinkboor, verzinkfrees, soevereinboor, kegelverzinker, ontbramer

  Een verzinkboor is een conisch snijgereedschap dat de bovenzijde van een boorgat trechtervormig verruimt, zodat een schroefkop gelijk met of onder het oppervlak komt te liggen. Het is een klein gereedschap met een groot effect op het eindbeeld. Een platverzonken schroefkop die net iets uitsteekt, is bij elk zichtwerk het detail dat het geheel goedkoop laat lijken — en het kost twee seconden om het goed te doen.

• VerzinkenPremium · ook: Verzinken, thermisch verzinken, vuurverzinken, dompelverzinken, galvaniseren

  Verzinken is het aanbrengen van een laag zink op staal om het tegen roest te beschermen. Bij thermisch verzinken gaat het staal in een bad met vloeibaar zink. De laag beschermt niet alleen als afdekking maar ook actief: waar een kras zit, offert het zink zich op in plaats van het staal.

• VerzuimPremium · ook: Verzuim, in verzuim zijn

  Verzuim is de juridische toestand waarin een partij verkeert die tekortschiet en die niet meer tijdig kan nakomen. Het is de drempel die moet worden gepasseerd voordat je schadevergoeding kunt vorderen of de overeenkomst kunt ontbinden. Zonder verzuim geen schadevergoeding; dat is de reden dat de ingebrekestelling zo'n centrale plaats heeft in bouwgeschillen.

• VezelbetonPremium · ook: Vezelbeton, vezelversterkt beton, staalvezelbeton, kunststofvezelbeton

  Vezelbeton is beton waaraan staal- of kunststofvezels zijn toegevoegd die door de hele massa zijn verdeeld. De vezels vangen krimpscheuren op en kunnen bij hogere doseringen een deel van de wapening vervangen.

• VezelcementplaatPremium · ook: Vezelcementplaat, vezelcement, gevelplaat van vezelcement

  Een vezelcementplaat bestaat uit cement met cellulose- en kunststofvezels, geperst tot een sterke, onbrandbare en weerbestendige plaat. Zij wordt gebruikt als gevelbekleding en als dakbeschot, en zij bevat kwarts dat bij zagen een gezondheidsrisico geeft.

• VidePremium · ook: Vide, vide-opening, luchtruim, dubbele hoogte, atrium

  Een vide is een opening in een verdiepingsvloer die twee verdiepingen tot één ruimte maakt. Het levert ruimtelijkheid en daglicht op — en het brengt drie dingen mee die bij het ontwerp vaak worden vergeten: warme lucht stijgt en blijft boven hangen, geluid gaat overal heen, en rook doet precies hetzelfde als warme lucht. Dat laatste maakt een vide bouwkundig een verbinding tussen brandcompartimenten, en dat is bij gestapelde bouw en bij grotere woningen een reëel punt.

• VijlPremium · ook: Vijl, lijmvijl, bankvijl, zoetvijl

  Een vijl is een staaf gehard staal met gekapte tanden, waarmee je door heen en weer te halen materiaal wegneemt van metaal, kunststof of hard hout. De vijl snijdt maar in één richting — vooruit, van je af. Dat is de belangrijkste eigenschap van het gereedschap en tegelijk de eigenschap die het vaakst wordt genegeerd: terugtrekken met druk maakt de tanden bot zonder iets weg te nemen.

• VinylbehangPremium · ook: Vinylbehang, vinyl wandbekleding, wasbaar behang, afneembaar behang

  Vinylbehang is behang met een kunststof toplaag, wat het vochtbestendig en afneembaar maakt. Precies die eigenschap is ook het risico, en het staat op geen enkele verpakking. De vinyllaag is grotendeels dampdicht: hij houdt vocht dat vanuit de kamer de wand in wil niet alleen buiten, maar houdt vocht dat in de wand zit ook binnen. Op een koude buitenmuur, in een badkamer of op een muur die nog moet uitdrogen, komt het vocht dan achter het behang tot stilstand — en daar groeit schimmel, jaren voordat je iets aan de voorkant ziet. Wasbaar is niet hetzelfde als geschikt voor een vochtige ruimte.

• VinyltegelPremium · ook: Vinyltegel, pvc-tegel, vinylstrook, LVT (luxury vinyl tile), designvloer

  Een vinyltegel is een tegel of strook van pvc met een decorlaag en een slijtlaag, die op een vloer wordt gelijmd, geklikt of los gelegd. De eigenschap waar alles op neerkomt is de slijtlaag: de dikte daarvan bepaalt hoe lang de vloer meegaat, en die staat in millimeters op de verpakking. Alles daarboven — het decor, de structuur, de klik — is presentatie.

• VisgraatPremium · ook: Visgraat, visgraatpatroon, visgraatvloer, chevron, Hongaarse punt

  Visgraat is een legpatroon waarbij rechthoekige delen haaks op elkaar worden gelegd. Het is het meest gevraagde vloerpatroon van de laatste jaren, en er zitten drie dingen aan die het van een gewone plankenvloer onderscheiden: het snijverlies is aanzienlijk hoger, de legtijd is een veelvoud, en de ondergrond moet vlakker zijn dan bij welk ander patroon ook — want elk plankje raakt zijn buren op vier punten in plaats van twee.

• VisgraatverbandPremium · ook: Visgraatverband, visgraat, visgraatpatroon, herringbone

  Visgraatverband is een legpatroon waarbij rechte planken of tegels onder een rechte hoek verspringend tegen elkaar liggen. Wie het legt zoals een gewone vloer, gaat de mist in. Een visgraatvloer wordt niet vanaf de wand gelegd maar vanaf een uitgezette middenlijn, want geen enkele wand in een woning is werkelijk recht en het patroon vergroot elke afwijking zichtbaar uit. Een halve graad scheefstand loopt over acht meter uit tot een spleet die je van de deur af ziet. De eerste rij bepaalt de hele vloer, en die rij hoort op een uitgezette lijn te liggen, niet tegen het stucwerk.

• VlakheidPremium · ook: Vlakheid, vlakheidsafwijking, oneffenheid, hobbeligheid

  Vlakheid is de mate waarin een oppervlak afwijkt van een denkbeeldig plat vlak. Een vlakke vloer heeft geen bulten en kuilen; een vlakke wand geen golven. Vlakheid zegt niets over de vraag of het vlak ook waterpas ligt. Je meet vlakheid met een lange rei en een meetwig, of met een laser.

• VlakheidsklassePremium · ook: Vlakheidsklasse, vlakheidseis, vlakheidstolerantie

  Een vlakheidsklasse is de afgesproken maat voor hoe recht een vloer, wand of plafond moet liggen. De klasse zegt hoeveel millimeter het oppervlak mag afwijken, gemeten met een rei van een vaste lengte. Hoe strenger de klasse, hoe minder speling. Zonder klasse in het contract is vlak een mening.

• Vlakschaaf · ook: Vlakschaaf, handschaaf, vlakbankschaaf

  Een vlakschaaf is een handschaaf waarmee je hout vlak en op maat brengt. Een beitel steekt onder een instelbare hoek door de zool en snijdt bij elke haal een dunne krul van het oppervlak. Hoe verder de beitel uitsteekt, hoe dikker de krul en hoe grover het werk.

• VlakschuurmachinePremium · ook: Vlakschuurmachine, schuurmachine, vibratieschuurmachine, schwingschleifer

  Een vlakschuurmachine is een elektrische schuurmachine met een rechthoekige zool die met hoge frequentie in kleine cirkeltjes trilt. Hij is voor vlakke oppervlakken en voor de fijnere schuurstappen gemaakt, en niet om materiaal weg te nemen. Wie hem gebruikt om een dikke verflaag of een oneffen vlak weg te schuren, staat er uren mee en krijgt een matig resultaat — dat is werk voor een bandschuurmachine of een excentrische machine.

• VlampuntPremium · ook: Vlampunt, ontvlammingspunt, flashpoint

  Het vlampunt is de laagste temperatuur waarbij een vloeistof genoeg damp afgeeft om te kunnen ontvlammen. Het getal wordt gelezen als een eigenschap van de vloeistof, en het is er een van de damp. Een vloeistof brandt niet; het is de damp erboven die vlam vat. Daarmee zegt het vlampunt precies één ding dat er in een schuur of een werkplaats toe doet: staat er bij de temperatuur van dit moment al een ontvlambaar mengsel boven de vloeistof? Bij aceton en benzine is dat ook bij vorst het geval; bij terpentine pas bij duidelijk hogere temperaturen.

• VlasisolatiePremium · ook: Vlasisolatie, vlaswol, lijnvezelisolatie

  Vlasisolatie bestaat uit de korte vezels die overblijven bij de vlasteelt voor linnen, verwerkt tot dekens of platen. Het isoleert vergelijkbaar met glaswol, is dampopen en komt uit een reststroom van een gewas dat ook in Nederland groeit.

• VlaswolPremium · ook: Vlaswol, vlasisolatie, lijnvezelisolatie

  Vlaswol is isolatiemateriaal van vlasvezels, een restproduct van de vlasteelt voor linnen. Het wordt tot matten of vlokken verwerkt met een bindmiddel. Het is een biobased materiaal met een isolatiewaarde vergelijkbaar met minerale wol, en met een lage milieu-impact doordat het van een gewas komt dat in Noordwest-Europa wordt geteeld.

• VleermuisPremium · ook: Vleermuis, meervoud vleermuizen

  Een vleermuis is een beschermd, vliegend zoogdier dat in Nederland vaak in gebouwen woont: in de spouw, achter gevelbekleding, onder dakpannen en achter boeiboorden. Omdat alle vleermuizen wettelijk beschermd zijn, moet je bij isoleren, renoveren en slopen vooraf onderzoeken of ze aanwezig zijn en maatregelen nemen voordat je begint.

• VlieringPremium · ook: Vliering, vlieringzolder, bergzolder, dakruimte

  Een vliering is de lage, onbenutte ruimte onder het dak, gebruikt als bergruimte. Het is de ruimte waar bij vrijwel elke woning drie dingen tegelijk spelen die niemand controleert: de vloer is niet berekend op wat erop staat, de isolatie zit er vaak verkeerd of half, en er hangt een rookmelder die er niet hangt. Van die drie is de vloerbelasting de meest onderschatte: een vlieringvloer is in veel woningen alleen bedoeld als plafond van de verdieping eronder.

• VliesbehangPremium · ook: Vliesbehang, non-woven behang, vlies

  Vliesbehang bestaat uit een drager van geperste textiel- en cellulosevezels waarop de bedrukking is aangebracht, en het wordt drooggeplakt: de lijm gaat op de wand, niet op het behang. Dat maakt het aanzienlijk eenvoudiger te verwerken dan papierbehang. Er is geen weektijd, het krimpt niet tijdens het drogen, en het is bij verwijdering doorgaans in hele banen droog van de wand te trekken.

• VliesgevelPremium · ook: Vliesgevel, gordijngevel, curtain wall, glasgevel, systeemgevel

  Een vliesgevel is een niet-dragende gevel die als een vlies vóór de draagconstructie hangt. De gevel draagt alleen zichzelf en de wind, en geeft die belasting via ankers door aan de vloeren of kolommen. Daardoor kan het gevelvlak volledig glas zijn — en juist dat maakt drie dingen kritisch die bij een gewone gevel nauwelijks spelen: de thermische onderbreking, de aansluiting bij de vloerrand waar brand langs de gevel kan overslaan, en de bereikbaarheid voor onderhoud.

• Vlizotrap · ook: Vlizotrap, vlizo, zoldertrap, vliezotrap, inklapbare zoldertrap, uitschuifbare vlieringtrap.

  Een vlizotrap is een inklapbare trap die in een luik in het plafond zit en die je met een stok of een handgreep naar beneden trekt. Hij geeft toegang tot een zolder of vliering en verdwijnt daarna weer in het plafond, zodat de ruimte eronder vrij blijft.

• Vloeibare dakbedekkingPremium · ook: Vloeibaar dakbedekkingssysteem, coatingsysteem, naadloze dakbedekking, vloeibare waterdichting

  Vloeibare dakbedekking is een waterdichte laag die vloeibaar wordt aangebracht met kwast, roller of spuit, en die op het dak uithardt tot een naadloos membraan. Meestal in twee lagen met een wapeningsvlies ertussen.

• Vloeibare dakcoatingPremium · ook: Vloeibare dakcoating, vloeibaar aangebrachte dakbedekking, vloeicoating, dakcoating

  Een vloeibare dakcoating wordt met een roller of kwast aangebracht en vormt na uitharding een naadloze waterkerende laag, doorgaans met een wapeningsvlies erin. Zij is bij uitstek geschikt voor complexe details en voor renovatie over een bestaande bedekking, en de ondergrond bepaalt het resultaat.

• VloerbedekkingPremium · ook: Vloerbedekking, vloerafwerking, bovenvloer, afwerkvloer

  Vloerbedekking is de zichtbare bovenlaag van een vloer, aangebracht op de constructieve vloer of op de dekvloer. Het is de meest zichtbare en tegelijk de meest onderschatte keuze in een woning. Het bepaalt het beeld en het comfort, maar het bepaalt ook of de buren je horen lopen, of de vloerverwarming zijn warmte kwijt kan, of de deuren nog opengaan, en of je in een appartement in strijd handelt met de splitsingsakte.

• VloerisolatiePremium · ook: Bodemisolatie (verwant, maar dat is isolatie van de kruipruimtebodem).

  Vloerisolatie brengt isolatiemateriaal aan tegen de onderzijde van de begane grondvloer, meestal vanuit de kruipruimte. Het beperkt warmteverlies naar de koude kruipruimte en maakt de vloer merkbaar warmer om op te lopen.

• VloerputPremium · ook: Vloerput, vloerafvoer, bodemafvoer, kolk

  Een vloerput is een afvoer in de vloer die water opvangt en naar de riolering leidt. Voor een put in een badkamer is de belangrijkste vraag het afschot; voor een put in een kelder, garage of souterrain is het iets heel anders. Een vloerput die lager ligt dan het straatriool is een uitgang, en een ingang. Loopt het riool vol bij een hevige bui, dan zoekt het water het laagste open punt in de omgeving — en dat is precies die put in jouw kelder. Het gevolg is rioolwater op de vloer, en dat is een aanzienlijk vervelender schadebeeld dan regenwater. Daarvoor bestaat de terugslagklep: een klep die water één kant op laat en de andere kant afsluit. Bij elke afvoer onder het straatpeil is dat geen extra maar het uitgangspunt.

• VloertegelPremium · ook: Vloertegel, tegel, keramische tegel, plavuis, vloerplavuis

  Een vloertegel is een keramische, natuurstenen of composiettegel die als vloerafwerking wordt verlijmd op een dragende ondergrond. De keuze wordt niet door het uiterlijk bepaald maar door drie technische eigenschappen: de slijtvastheid, de stroefheid en de wateropname. Wie een wandtegel op een vloer legt of een gladde tegel in een badkamer, heeft die drie niet bekeken — en dat is aan het resultaat te zien of te voelen.

• VloerverfPremium · ook: Vloerverf, betonverf, garagevloerverf, vloercoating

  Vloerverf is een slijtvaste afwerklaag voor betonnen, cementgebonden of houten vloeren, in een- of tweecomponentenuitvoering. Het resultaat wordt bepaald door de voorbereiding en door het vochtgehalte van de ondergrond, niet door de verf.

• VloerverwarmingPremium · ook: Vloerverwarmingssysteem, lage-temperatuurverwarming (ruimer begrip).

  Bij vloerverwarming lopen leidingen met warm water door de vloer, die daardoor als groot verwarmingsoppervlak werkt. Omdat het oppervlak groot is, volstaat een lage watertemperatuur. Dat maakt het geschikt in combinatie met een warmtepomp.

• VloerwasPremium · ook: Vloerwas, boenwas, bijenwas, hardwas, hardwasolie, onderhoudswas

  Vloerwas is een onderhoudslaag van was die op een vloer wordt aangebracht om hem te beschermen en glans te geven. De belangrijkste regel gaat over waar je het níét op zet, en die wordt vaak te laat geleerd. Was hoort niet op een gelakte vloer. De laag hecht slecht, maakt de vloer glad, en — het duurste gevolg — hij maakt de vloer voorlopig onbehandelbaar: een gelakte vloer die is gewaxt, kan niet meer worden overgelakt voordat de was er volledig af is, en dat is een moeizame, kostbare bewerking.

• VlonderPremium · ook: Vlonder, houten terras, vlonderterras, terrasvlonder, dek, vlondervloer

  Een vlonder is een terras van planken op een onderconstructie van balken, met ruimte eronder zodat de constructie kan drogen en ventileren. De planken zijn meestal van hardhout, verduurzaamd naaldhout of composiet. Een vlonder ligt los van de grond en volgt daardoor niet elke verzakking zoals tegels dat doen.

• VlonderplankPremium · ook: Vlonderplank, terrasplank, dekplank, decking

  Een vlonderplank is een plank van hout of composiet waarmee een houten terras of een vlonder wordt gemaakt, gelegd op een onderconstructie van balken. De levensduur wordt niet bepaald door de plank maar door de onderconstructie en de ventilatie eronder. Een goede plank op een slechte onderbouw gaat tien jaar mee; dezelfde plank op een geventileerde, droge onderbouw twee keer zo lang.

• VlotterPremium · ook: Vlotter, vlotterkraan, vlotterventiel, drijver, boei

  Een vlotter is een drijvend lichaam dat met de waterstand meebeweegt en daarmee een kraan of een schakelaar bedient. Het is een van de weinige regelmechanismen in een woning zonder elektronica en zonder instelling: het water regelt zichzelf. Dat maakt hem betrouwbaar en het maakt de storingen voorspelbaar — een vlotter geeft het op doordat hij vastloopt, doordat hij vol water loopt, of doordat de afdichting die hij bedient versleten is.

• VluchtladderPremium · ook: Vluchtladder, noodladder, brandladder, touwladder, redladder

  Een vluchtladder is een oprolbare of inklapbare ladder waarmee je bij brand via een raam naar beneden kunt. Hij wordt gekocht als geruststelling en dat is precies het risico. Een vluchtladder werkt alleen als iedereen in huis hem in het donker, in rook en onder stress kan gebruiken — en dat geldt voor jonge kinderen, ouderen en wie slecht ter been is doorgaans niet. De vraag is dus niet welke ladder je koopt, maar of jouw huishouden hem kan gebruiken. Zo niet, dan is het geld beter besteed aan gekoppelde rookmelders en aan dichte slaapkamerdeuren.

• VluchtplanPremium · ook: Vluchtplan, ontruimingsplan, vluchtroute, evacuatieplan, brandvluchtplan

  Een vluchtplan is de vooraf gemaakte afspraak over hoe iedereen in een woning of gebouw bij brand naar buiten komt en waar men elkaar terugvindt. Het is geen document maar een geoefende handeling. Bij een woningbrand is de tijd om te vluchten in de afgelopen decennia gedaald van ongeveer vijftien minuten naar enkele minuten, omdat moderne inboedel — kunststof, schuim, textiel — sneller en met veel meer rook brandt. In die paar minuten wordt niet nagedacht; er wordt gedaan wat is geoefend.

• VluchtroutePremium · ook: Vluchtweg, ontvluchtingsroute, tweede vluchtmogelijkheid

  Een vluchtroute is de weg waarlangs je bij brand een gebouw kunt verlaten. In een woning is dat doorgaans de trap naar de voordeur. De vraag die er in de praktijk toe doet is niet of die route er is, maar of er een tweede is wanneer de eerste is afgesloten.

• VochtbrugPremium · ook: Vochtdoorslag via brugvorming, koudebrug in combinatie met vocht.

  Een vochtbrug is een verbinding in een constructie waarlangs water van buiten naar binnen kan lopen. In een spouwmuur ontstaat die bijvoorbeeld door mortelresten op een spouwanker, waardoor vocht van het buitenblad het binnenblad bereikt.

• VochtdoorslagPremium · ook: Vochtdoorslag, doorslaand vocht, regendoorslag, slagregendoorslag

  Vochtdoorslag is regenwater dat door een gevel heen naar binnen dringt. Van de drie soorten vochtklachten is dit de enige die je aan het weer kunt aflezen, en dat maakt hem het makkelijkst te herkennen. Doorslaand vocht verschijnt binnen enkele uren tot een dag ná een slagregenbui, altijd op de gevel die de wind kreeg, en het droogt daarna weer op. Optrekkend vocht staat er het hele jaar, onderaan de muur, met een vrij scherpe bovenrand. Condens verschijnt bij koud weer op de koudste vlakken en heeft niets met regen te maken. Wie een paar keer noteert wanneer de vlek verschijnt en aan welke gevelzijde, weet welk van de drie het is — en dat bepaalt de hele aanpak, want de maatregelen sluiten elkaar uit.

• VochtgehaltePremium · ook: Vochtgehalte, vochtpercentage, vochtigheidsgehalte

  Het vochtgehalte is de hoeveelheid water die in een materiaal zit, uitgedrukt als percentage van het gewicht van dat materiaal in droge toestand. Het bepaalt of hout krimpt of zwelt, of een vloer mag worden afgewerkt, of verf hecht en of er schimmel kan groeien.

• VochtmetingPremium · ook: Vochtmeting, vochtonderzoek, vochtbepaling

  Een vochtmeting stelt vast hoeveel vocht er in een materiaal of in de lucht zit. Het is de stap die bij vochtklachten wordt overgeslagen en die bepaalt of de daaropvolgende ingreep zin heeft. Er zijn indicatieve methoden en er zijn methoden die een absoluut vochtgehalte geven; het verschil daartussen is groot en het bepaalt wat je met de uitkomst kunt.

• VochtproblemenPremium · ook: Vochtoverlast, vochtschade, vochtklachten

  Vochtproblemen zijn klachten die ontstaan doordat er te veel water in een gebouw of een constructie zit. Er zijn vijf mogelijke oorzaken, en zij vragen elk een andere oplossing — de oorzaak bepalen is daarom de eerste en belangrijkste stap.

• Vochtwerende gipsplaatPremium · ook: Vochtwerende gipsplaat, groene plaat, geïmpregneerde gipsplaat, waterafstotende gipsplaat

  Een vochtwerende gipsplaat is een gipskartonplaat waarvan de kern en het karton zijn geïmpregneerd, zodat de plaat minder snel vocht opneemt. Zij is bedoeld voor vochtige ruimten en zij is niet waterdicht; achter tegelwerk in een doucheruimte is een aparte afdichting nodig.

• VoegbreedtePremium · ook: Voegdikte, voegmaat

  De voegbreedte is de afstand tussen twee stenen of tegels. Zij is geen esthetische keuze alleen: de voeg vangt maatafwijkingen op en geeft het materiaal ruimte om te werken.

• VoegdieptePremium · ook: Voegdiepte, diepte van de voeg, terugliggende voeg

  De voegdiepte is hoe diep de mortel tussen de stenen zit: de afstand van het buitenvlak van de steen tot het oppervlak van de voeg, of de diepte van de holte die je uitkrabt voordat je opnieuw voegt. Te ondiep voegwerk laat na een paar winters los. Te diep uitkrabben beschadigt het metselwerk erachter.

• VoegerPremium · ook: Voeger, gevelvoeger, voegwerker

  Een voeger is de vakman die de naden tussen metselstenen afwerkt of vervangt. Hij hakt oud voegwerk uit, maakt de gevel schoon en brengt nieuwe voegmortel aan in het profiel dat bij de steen en de gevel past.

• Voegijzer · ook: Voegijzer, voegspijker, voegspaan, voegmes

  Een voegijzer is het smalle handgereedschap waarmee je verse voegspecie in een voeg van metselwerk aandrukt en in vorm brengt. De vorm en de breedte van het ijzer bepalen hoe de voeg er straks uitziet en hoe goed hij water afvoert.

• VoegmortelPremium · ook: Voegmortel, voegspecie, voegmiddel

  Voegmortel is de mortel waarmee de voegen in metselwerk of tussen tegels worden afgewerkt. Bij metselwerk is de voeg het slijtdeel: hij beschermt de steen en hij moet zwakker zijn dan de steen. Een te harde voeg beschadigt de steen, en die schade is onherstelbaar.

• VoegspeciePremium · ook: Voegspecie, voegmortel, voegmiddel, voegsel

  Voegspecie is de mortel waarmee de naden tussen stenen of tegels worden gevuld, nadat het metsel- of tegelwerk is gezet. De voeg is klein en hij bepaalt veel. Bij metselwerk is de voeg het deel dat regen tegenhoudt en dat de gevel laat ademen; bij tegelwerk is hij de plek waar vuil zich verzamelt en waar water doorheen trekt. In beide gevallen geldt: de voeg is niet de waterkering maar hij is wel de eerste verdedigingslinie, en een verkeerde keuze is jaren later zichtbaar.

• VoegspijkerPremium · ook: Voegspijker, voegijzer, voegmes, voegbeitel, uitkrabber

  Een voegspijker is een handgereedschap waarmee een voeg in metselwerk wordt uitgekrabd of wordt aangedrukt en in vorm gebracht. Het is een klein, goedkoop stuk gereedschap met een grote invloed op de levensduur van een gevel. De vorm van de voeg bepaalt of regenwater eruit loopt of erin blijft staan, en of de gevel over dertig jaar nog dicht is. Wie voegwerk met de verkeerde beweging afwerkt, maakt een gevel die water vasthoudt.

• VoegwerkPremium · ook: Voegen, voegmortel, gevelvoeg

  Voegwerk is de mortel tussen de stenen van een gemetselde gevel. Het houdt water buiten, het draagt de spanning tussen de stenen, en het bepaalt hoe een gevel eruitziet. Het is de grootste onderhoudspost van een metselwerkgebouw, en hij komt maar eens per twee generaties.

• VoegzandPremium · ook: Voegzand, invegzand, brekerzand, split voor voegen

  Voegzand is het fijne zand dat na het leggen van bestrating in de voegen wordt geveegd, zodat de stenen elkaar klemmen en de verharding als geheel gaat werken. Zonder gevulde voegen is bestrating geen verharding maar een verzameling losse stenen. Het is de goedkoopste stap in het werk en tegelijk de stap die het vaakst half wordt gedaan.

• VoetloodPremium · ook: Voetlood, voetslabbe, schort

  Voetlood is het deel van een loodaansluiting dat vanaf een opgaande wand of een schoorsteen over de dakbedekking naar beneden valt. Het leidt het water dat langs de wand naar beneden loopt terug het dakvlak op. Als het te kort is of als het opkrult, waait het water eronder en dan ontstaat er lekkage die op de zolder pas veel later zichtbaar wordt.

• VogelschrootPremium · ook: Vogelschroot, vogelwering, mussenschroot, vogelkam, dakvoetprofiel, ventilatiekam

  Een vogelschroot is een geperforeerde of getande strook die de opening bij de dakvoet afsluit voor dieren, terwijl er lucht doorheen blijft gaan. Hij vervult twee tegenstrijdige eisen tegelijk: dieren buiten houden en de dakconstructie laten ventileren. Wie er iets luchtdichts van maakt — een plank, een schuimstrook, purschuim — houdt de vogels weliswaar buiten en zet daarmee het dakbeschot aan het rotten.

• VoorborenPremium · ook: Voorboren, een gat voorboren, een voorboorgat maken, een geleidegat boren

  Voorboren is het boren van een gat voordat je een schroef, nagel, bout of plug plaatst. Het gat is iets kleiner dan de schroefdraad, zodat de schroef grip houdt maar het materiaal niet splijt of scheurt. Bij hard hout, dunne latten, randen en bij metaal is voorboren de norm, bij zacht hout vaak een keuze.

• VoordeurPremium · ook: Voordeur, entreedeur, huisdeur

  De voordeur is de hoofdtoegang van een woning. Zij moet inbraakwerend zijn, luchtdicht sluiten en bij een appartement vaak ook brandwerend zijn. Het is een van de weinige bouwdelen waar veiligheid, isolatie, geluid en uitstraling tegelijk samenkomen, en waar een verkeerde keuze op alle vier tegenvalt.

• VoorgevelPremium · ook: Voorgevel, straatgevel, hoofdgevel, front

  De voorgevel is de gevel aan de straatzijde van een gebouw. Bouwkundig is het een gevel als alle andere; juridisch is hij dat allerminst. De voorgevel is het deel van je woning waarover je het minst te zeggen hebt. Vergunningvrij bouwen speelt zich vrijwel volledig af in het achtererfgebied, en dat begint achterin — aan de voorzijde geldt het niet. Daar komt bij dat het omgevingsplan de voorgevelrooilijn vastlegt, dat welstand juist aan de straatzijde meekijkt, en dat bij een appartement het gevelaanzicht gemeenschappelijk is en dus langs de vergadering gaat. Een dakkapel achter mag vaak zonder vergunning; dezelfde dakkapel aan de voorzijde vrijwel nooit. Dat onderscheid verklaart waarom vrijwel elke uitbreiding aan de achterkant zit.

• Voorlopig ontwerpPremium · ook: Voorlopig ontwerp, VO

  Het voorlopig ontwerp is de fase waarin de hoofdopzet van een bouwplan is uitgewerkt tot maten, materialen en principes, maar nog niet tot uitvoeringsdetails. Het wordt gelezen als een tussenstap en het is een beslismoment. Het VO is het laatste punt waarop wijzigen bijna niets kost. Daarna gaan de constructie, de installaties en de details in samenhang uitgewerkt worden, en elke verandering trekt aan alles wat eraan hangt: een raam verplaatsen raakt de constructie, de installatieroute, de kozijnstaat en de begroting. In het VO is het nog een lijn op een tekening. Dat maakt dit het moment om het plan naast het programma van eisen te leggen en naast het budget — met een raming op basis van kengetallen, niet met een offerte, want die kan pas na het DO.

• Voorlopige opleveringPremium · ook: Voorlopige oplevering, oplevering, opleveringsinspectie, sleuteloverdracht, eerste oplevering

  De voorlopige oplevering is het moment waarop de aannemer het werk aanbiedt en de opdrachtgever het aanvaardt, onder vermelding van de gebreken die nog moeten worden hersteld. Het is juridisch het belangrijkste moment van een bouwproject. Op dat moment gaat het risico over, begint de onderhoudstermijn te lopen, wordt de laatste termijn opeisbaar en — het meest bepalend — verschuift de bewijslast. Wat je vóór de oplevering meldt, moet de aannemer herstellen. Wat je erna ontdekt, moet je in beginsel zelf aantonen.

• VooropnamePremium · ook: Vooropname, bouwkundige vooropname, nulmeting, nulopname, bouwkundige opname van belendingen, opname belendende percelen

  Een vooropname is het vastleggen van de bouwkundige staat van een gebouw voordat er in de buurt wordt gebouwd, gesloopt, geheid of bemalen. Met foto's, beschrijvingen en metingen wordt vastgesteld welke scheuren en gebreken er al zijn, zodat later kan worden bepaald of nieuwe schade door het werk is ontstaan.

• VooroverlegPremium · ook: Vooroverleg, omgevingsoverleg, conceptverzoek, principeverzoek, principeaanvraag, schetsplan, verzoek om vooroverleg, haalbaarheidsverzoek, intaketafel, omgevingstafel

  Vooroverleg is het gesprek met de gemeente over een bouwplan vóórdat je de vergunning aanvraagt. Je legt een schets en een korte beschrijving voor en de gemeente laat weten of het plan kans maakt, wat er moet veranderen en welke procedure erbij hoort. Het is geen besluit, maar een verkenning.

• VoorspanstaalPremium · ook: Voorspanstaal, spanstaal, voorspanstreng, spankabel, strengen.

  Voorspanstaal is hoogwaardig staal met een zeer hoge treksterkte, gebruikt om beton onder permanente druk te zetten. Het is aanzienlijk sterker dan gewoon wapeningsstaal en het staat onder hoge spanning. Dat maakt het gevoelig voor corrosie en voor beschadiging: een aangetaste of doorgesneden streng heeft directe gevolgen voor de draagkracht.

• VoorstrijkmiddelPremium · ook: Voorstrijkmiddel, voorstrijk, primer, hechtprimer

  Voorstrijkmiddel is een vloeibaar product dat je op een ondergrond aanbrengt voordat je gaat stucen, tegelen, lijmen of behangen, om de zuiging te regelen en de hechting te verbeteren. Het is een van de goedkoopste producten in de bouw en het bepaalt of de laag erop blijft zitten. Overslaan is de meest gemaakte fout bij afwerkingswerk, en de gevolgen tonen zich pas weken later.

• VoorzetraamPremium · ook: Achterzetraam, dubbel raam, tweede raam, secundaire beglazing

  Een voorzetraam is een tweede raam dat vóór of achter een bestaand raam wordt geplaatst, met een luchtspouw ertussen. De combinatie isoleert warmte en geluid aanzienlijk beter dan het enkele raam alleen, terwijl het oorspronkelijke kozijn intact blijft.

• VoorzetwandPremium · ook: Binnenisolatiewand, voorzetwandsysteem

  Een voorzetwand is een tweede wand vlak voor een bestaande muur, met een spouw ertussen. Hij wordt gebruikt om te isoleren wanneer een spouw ontbreekt, om geluid te weren, of om leidingen weg te werken.

• VorstbestandheidPremium · ook: Vorstbestandheid, vorstbestendigheid, vorstvastheid

  Vorstbestandheid is de mate waarin een materiaal bevriezend water in zijn poriën kan verdragen zonder te beschadigen. De term suggereert een eigenschap van het materiaal, en dat is hij maar half. Vorstbestandheid is een eigenschap van een steen in een bepaalde toepassing, niet van de steen op zich. Dezelfde gevelsteen die dertig jaar rechtop in een gevel staat zonder een schilfer, vriest binnen twee winters kapot zodra hij horizontaal wordt verwerkt: in een rollaag, een muurafdekking of een tuinmuur zonder afdekker. Verticaal loopt het water eraf; horizontaal blijft het staan en verzadigt de steen. En een verzadigde steen die bevriest, heeft geen ruimte meer om de uitzetting op te vangen. Dat verklaart waarom in vrijwel elke tuin de rollaag kapot is en de gevel niet.

• VorstpanPremium · ook: Nokvorst, nokpan, vorst

  De vorstpan is de halfronde of hoekige pan die de nok van een schuin dak afdekt, daar waar de twee dakvlakken elkaar raken. Zij houdt regen en wind uit de naad tussen beide vlakken.

• VorstschadePremium · ook: Vorstschade, afvriezen, vorstverwering

  Vorstschade ontstaat wanneer water in de poriën van een materiaal bevriest en uitzet. De uitzetting van ongeveer negen procent oefent druk uit die steen, beton, voegwerk en tegels doet afschilferen of scheuren. Er zijn twee voorwaarden: het materiaal moet nat zijn en het moet vriezen. Neem het water weg en de vorst richt geen schade aan.

• Vraaggestuurde ventilatiePremium · ook: Vraaggestuurde ventilatie, CO2-gestuurde ventilatie, systeem C met sturing

  Bij vraaggestuurde ventilatie past het systeem het debiet aan op de werkelijke behoefte, gemeten aan koolstofdioxide, luchtvochtigheid of aanwezigheid. Het bespaart energie doordat er niet meer wordt geventileerd dan nodig, en het verbetert de luchtkwaliteit doordat er wel wordt geventileerd wanneer het nodig is.

• Vragenlijst bij verkoopPremium · ook: Vragenlijst bij verkoop, vragenlijst deel B, verkopersvragenlijst, informatielijst woning

  De vragenlijst bij verkoop is het formulier waarop de verkoper vastlegt wat hij van de woning weet: gebreken, verbouwingen, procedures en bijzonderheden. Hij is het instrument waarmee de verkoper zijn mededelingsplicht invult, en onjuist invullen kan hem aansprakelijk maken.

• Vrije sectorPremium · ook: Vrije sector, vrijesectorhuur, geliberaliseerde huur

  De vrije sector is het deel van de huurmarkt waar de huurprijs niet wettelijk is gemaximeerd. De verhuurder en de huurder spreken zelf een prijs af. De bescherming van het puntenstelsel en de meeste bevoegdheden van de Huurcommissie gelden daar niet.

• Vrijstaande woningPremium · ook: Vrijstaande woning, vrijstaand huis, villa, bungalow, landhuis

  Een vrijstaande woning staat los van elke andere woning en heeft vier gevels die aan buiten grenzen. Dat is de vrijheid waarvoor mensen ervoor kiezen, en het is ook de rekensom die ze onderschatten. Bij een gelijke woonoppervlakte heeft een vrijstaande woning ongeveer twee keer zoveel verliesoppervlak als een tussenwoning. Er zijn geen buren die meeverwarmen en geen buren die meebetalen aan het dak. Alle warmte die weglekt en alle onderhoud dat langskomt, is van jou alleen — en juist daardoor rendeert isolatie hier het snelst van alle woningtypen.

• VruchtgebruikPremium · ook: Vruchtgebruik, recht van vruchtgebruik

  Vruchtgebruik is het recht om een zaak van een ander te gebruiken en er de vruchten van te genieten. Bij een woning betekent dat: er wonen of hem verhuren, terwijl de eigendom bij een ander ligt. Het komt vooral voor bij erfenissen, waarbij de langstlevende partner het vruchtgebruik krijgt en de kinderen de blote eigendom.

• VurenhoutPremium · ook: Vuren, vurenhout, spar

  Vurenhout is het hout van de fijnspar, een naaldhoutsoort die in Noord- en Midden-Europa veel wordt geteeld. Het is licht, goed te bewerken en goedkoop. Het is het meest gebruikte constructiehout in de Nederlandse bouw, en tegelijk een houtsoort met een lage natuurlijke duurzaamheid die daarom binnen hoort of verduurzaamd moet worden.

• VvEPremium · ook: VvE, Vereniging van Eigenaars, vereniging van eigenaren, appartementsvereniging

  Een VvE is de vereniging waarin alle eigenaars van appartementen in één gebouw verplicht lid zijn. Er is één misverstand dat vrijwel elk gesprek over een VvE vertroebelt. Je bent geen eigenaar van een woning met een vereniging erbij; je bent mede-eigenaar van het hele gebouw met het exclusieve gebruiksrecht van jouw appartement. De gevel, het dak, de fundering, de trappenhuizen en doorgaans de kozijnen zijn van iedereen samen. Dat verklaart waarom je niet zelf je kozijnen mag vervangen, waarom je meebetaalt aan een dak boven een ander appartement, en waarom een verwaarloosde VvE de waarde van jouw woning bepaalt.

• VvE-beheerderPremium · ook: Beheerder, VvE-beheerkantoor, administrateur

  De VvE-beheerder is een professionele partij die een vereniging van eigenaren ondersteunt bij administratie, financien en technisch beheer. Voor het gebouw is de technische component de belangrijkste: het bijhouden van het meerjarenonderhoudsplan, het aansturen van onderhoud, het afhandelen van storingen en het begeleiden van projecten.

• VvE-bestuurderPremium · ook: Bestuurder van de VvE

  De VvE-bestuurder is het orgaan dat de vereniging van eigenaren bestuurt en de besluiten van de vergadering uitvoert. In de meeste kleine en middelgrote VvE-en is dat een of meer eigenaren; in grotere complexen is het vaak een professionele beheerder. Voor het gebouw is de bestuurder degene die opdracht geeft, onderhoud laat uitvoeren en het gebouwdossier bijhoudt.

• VvE-bijdragePremium · ook: Maandelijkse bijdrage, voorschotbijdrage

  De VvE-bijdrage is het bedrag dat een appartementseigenaar maandelijks aan de vereniging betaalt. Het dekt het dagelijks onderhoud, de verzekeringen, het beheer, de gemeenschappelijke energie en de storting in het reservefonds. De hoogte volgt uit de begroting die de vergadering vaststelt, verdeeld over de eigenaren naar breukdeel.

• VvE-leningPremium · ook: VvE-lening, VvE lening, lening aan de vereniging van eigenaars, verenigingslening, collectieve lening, VvE-financiering, VvE Energiebespaarlening

  Een VvE-lening is een lening die de vereniging van eigenaars zelf afsluit, niet de individuele eigenaren. De VvE gebruikt het geld voor groot onderhoud of verduurzaming en betaalt rente en aflossing uit de maandelijkse bijdragen. Elke eigenaar draagt zijn deel volgens de verdeelsleutel en dat deel gaat bij verkoop over op de koper.