Begrippen
Wat staat hier?Bouwkundige termen in gewone taal. Wat het is staat er altijd — de uitleg erachter hoort bij een abonnement.
Sorteren:Standaard
in zeven groepen — wat de kleuren betekenen
81 van 2.115 begrippen
M
- MDFPremium · ook: MDF, medium density fibreboard, vezelplaat
MDF bestaat uit houtvezels die met lijm onder druk en warmte tot een plaat zijn geperst. Het is homogeen van structuur, zonder nerf en zonder kwasten, en daardoor uitstekend te frezen en glad af te werken. Het is het standaard plaatmateriaal voor binnenbetimmering, deuren, kasten en geschilderd timmerwerk, en het is ongeschikt voor vochtige omgevingen tenzij in een vochtwerende uitvoering.
- MJOPPremium · ook: Meerjarenonderhoudsplan, meerjarenonderhoudsbegroting (verwant).
Een MJOP is een plan waarin per bouwdeel staat wanneer welk onderhoud nodig is en wat dat naar verwachting kost, meestal over tien tot vijfentwintig jaar. Het is de basis waarop een VvE bepaalt hoeveel er jaarlijks moet worden gereserveerd.
- MPGPremium · ook: Voluit MilieuPrestatie Gebouwen
De MPG is de wettelijke maat voor de milieubelasting van de materialen in een gebouw, uitgedrukt in euro schaduwkosten per vierkante meter per jaar. Hoe lager, hoe beter. Sinds 1 januari 2025 geldt bij nieuwbouw een grenswaarde van 0,8.
- MV-boxPremium · ook: MV-box, ventilatiebox, mechanische ventilatiebox, afzuigbox, ventilatie-unit
Een mv-box is de ventilator met behuizing die bij systeem C de lucht uit keuken, badkamer en toilet afzuigt. Hij staat doorgaans op zolder of in een kast en hij is het onderdeel dat het vaakst wordt vergeten bij onderhoud.
- MaaiveldPremium · ook: Maaiveld, terreinhoogte, grondniveau, maaiveldniveau
Het maaiveld is het niveau van het grondoppervlak rond een gebouw. Het klinkt als een neutraal gegeven en het is een van de meest bepalende maten die er zijn: de hoogte van je maaiveld ten opzichte van je vloer bepaalt of er vocht in je muren trekt, of je bij hevige regen water binnen krijgt, en waar de vergunningvrije bouwhoogte begint. En het is een maat die verandert — door ophoging, door bestrating, door de tuin van de buren.
- MaatwerkadviesPremium · ook: Maatwerkadvies, energiemaatwerkadvies, maatwerkrapport, energieprestatieadvies, EPA-maatwerkadvies, EPA-advies, energieadvies op maat, verduurzamingsadvies
Een maatwerkadvies is een rapport van een gecertificeerde energieadviseur dat voor één specifieke woning laat zien welke maatregelen de energieprestatie verbeteren, in welke volgorde, wat ze kosten, wat ze besparen en wat ze doen met het comfort en het energielabel. Het is het plan achter een verduurzaming.
- MachineschroefPremium · ook: Machineschroef, metrische schroef, metaalschroef, bout
Een machineschroef heeft een gelijkmatige metrische schroefdraad over de hele schacht en snijdt geen eigen draad — hij past in een moer of in een voorgesneden draadgat. Dat is het onderscheid met elke houtschroef: die maakt zijn eigen draad in zacht materiaal. Een machineschroef vereist dat de draad er al is. Daaruit volgt dat maat en spoed exact moeten kloppen, en dat een schroef die net iets anders is, de draad kapot draait in plaats van te passen.
- Machtiging in de VvEPremium · ook: Volmacht
Een machtiging is de schriftelijke toestemming waarmee een eigenaar een ander laat stemmen in de vergadering van eigenaars. Zij maakt het mogelijk om het quorum te halen en besluiten te nemen wanneer niet iedereen aanwezig kan zijn. Voor het gebouw is dat geen formaliteit: zonder voldoende stemmen valt een onderhoudsbesluit niet, en uitgesteld onderhoud is de kern van het probleem in veel VvE-en.
- MaisonnettePremium · ook: Maisonnette, maisonnettewoning, duplexwoning
Een maisonnette is een woning binnen een groter gebouw die zich over twee of meer bouwlagen uitstrekt, met één voordeur en een eigen trap binnen de woning. Je woont er als in een rijtjeshuis, maar je bent eigenaar of huurder van een appartement, met alle regels van een gestapeld gebouw.
- MakelaarPremium · ook: Makelaar, makelaar in onroerende zaken, vastgoedmakelaar
Een makelaar is een bemiddelaar bij de koop, verkoop of verhuur van een woning. Hij treedt op namens een van de partijen, zoekt of presenteert, onderhandelt en begeleidt het traject tot aan de notaris. Hij beoordeelt de markt en de papieren van een woning. Hij keurt de bouwkundige staat niet.
- ManchetPremium · ook: Manchet, doorvoermanchet, afdichtmanchet, dakmanchet, rubbermanchet, luchtdichte manchet, brandmanchet
Een manchet is een flexibele ring of kraag van rubber of kunststof die de ruimte afdicht tussen een buis of kabel en het vlak waar die doorheen gaat. Je vindt ze in het dak rond ontluchtingen, bij leidingdoorvoeren in gevel en vloer, en in de riolering. Ze houden water, lucht, geur en soms rook buiten.
- MandeligheidPremium · ook: Mandeligheid, mandelig, mandelige muur, gemene muur, gemeenschappelijke erfafscheiding
Mandeligheid is de vorm van gezamenlijk eigendom die ontstaat wanneer een muur, schutting of heg op de erfgrens van twee percelen staat en beide buren daar rechten op hebben. Het is geen halve muur per buur. Het is één zaak die twee eigenaren samen bezitten, en dat betekent dat je er in beginsel niets aan mag doen zonder de ander. Daar komt vrijwel elk burengeschil over een erfafscheiding vandaan.
- MaquettePremium · ook: Maquette, schaalmodel, model, werkmaquette, presentatiemaquette.
Een maquette is een driedimensionaal schaalmodel van een gebouw of van een gebied. In een tijd van 3D-modellen en virtuele rondgangen lijkt hij overbodig, maar dat is hij niet: een fysiek model laat verhoudingen, licht en context zien op een manier die een scherm niet evenaart, en het maakt een plan bespreekbaar voor mensen die geen tekeningen lezen.
- MarkiesPremium · ook: Markies, markiezenscherm, markiezenkap
Een markies is een uitklapbaar zonnescherm boven een raam of deur, waarbij het doek door schuine zijarmen wordt gespannen en het scherm schuin naar beneden uitvalt. Doordat de zijkanten mee naar beneden komen, houdt hij ook laagstaande zon van opzij tegen. Dat onderscheidt hem van een recht terrasscherm.
- MarmerPremium · ook: Marmer
Marmer is kalksteen die door druk en temperatuur is omgevormd tot een kristallijn gesteente. Het is fraai, goed te polijsten en tegelijk zacht en zuurgevoelig. Die zuurgevoeligheid is de bepalende eigenschap: citroen, azijn, wijn en zure schoonmaakmiddelen laten doffe plekken achter die niet weg te poetsen zijn.
- MarmoleumPremium · ook: Marmoleum, linoleum, natuurlinoleum
Marmoleum is een vloerbedekking van lijnzaadolie, houtmeel, kalksteen en natuurhars op een juten drager, in banen of tegels geleverd. Het is een natuurproduct met een lange levensduur, en het is gevoelig voor alkalisch vocht van onderaf.
- Massa-veer-massaPremium · ook: Massa-veer-massa, met streepjes tussen de drie woorden
Massa-veer-massa is het principe achter goede geluidsisolatie: twee zware lagen die van elkaar zijn losgekoppeld door een zachte tussenlaag. De veer is meestal een luchtspouw gevuld met minerale wol. Zolang er geen harde verbinding tussen beide massa's zit, houdt zo'n opbouw veel meer geluid tegen dan hetzelfde gewicht in een enkele wand.
- Massief houtPremium · ook: Massief hout, massiefhout, volhout, kruislaaghout, CLT, massiefhoutbouw
Massief hout is hout uit één stuk, tegenover fineer, plaatmateriaal of hout met een toplaag. Het onderscheid dat het meest kost, ligt niet tussen massief en niet-massief maar tussen massief en stabiel. Massief hout werkt: het krimpt en zet uit in de breedte met het vocht in de lucht, elk seizoen opnieuw, en dat gaat door zolang het bestaat. Een massief blad dat strak is vastgeschroefd, scheurt daardoor; hetzelfde blad met bewegingsruimte gaat generaties mee. Plaatmateriaal werkt vrijwel niet — dat is de reden dat het bestaat, en niet een teken van mindere kwaliteit.
- Massieve deurPremium · ook: Massieve deur, volle deur, volspaandeur, deur met massieve kern
Een massieve deur heeft een volle kern van hout of geperst plaatmateriaal, zonder holle ruimten. Zij isoleert het best tegen geluid van de gangbare binnendeuren, is zwaar en vraagt daarop afgestemde scharnieren en een stevig kozijn.
- MastgootPremium · ook: Mastgoot, bakgoot, kroonlijstgoot, houten goot, gootbak
Een mastgoot is een houten goot met een geprofileerde voorzijde, gedragen door de muurplaat of door klossen, die het regenwater langs de dakvoet opvangt en afvoert. Het is het gootsysteem van vrijwel elke Nederlandse woning van vóór de oorlog en van veel jaren-dertigwijken. Het profiel aan de voorzijde is geen versiering die erbij is bedacht: de mastgoot maakt de overgang tussen dak en gevel en die overgang is tegelijk waterhuishouding, constructie en gezicht van de woning. Dat is precies wat hem duur maakt om te vervangen en waardevol om te behouden.
- MastiekPremium · ook: Mastiek, gietasfalt, asfaltmastiek, mastiekdak, gegoten asfalt
Mastiek is een mengsel van bitumen met vulstof en zand dat heet wordt gegoten en dat na afkoelen een naadloze, waterdichte laag vormt. Het is de oudste vorm van bitumineuze dakbedekking en tegelijk het meest verwarde begrip in dit deel van de bouw: vrijwel elk plat dak wordt "mastiek" genoemd, terwijl er tegenwoordig meestal gebrande of zelfklevende dakbanen liggen. Voor het onderhoud maakt dat verschil, want de systemen ouderen anders en ze worden anders hersteld.
- MaterialenpaspoortPremium · ook: Ook geschreven als materialenpaspoort of gebouwpaspoort
Een materialenpaspoort legt vast welke materialen er in een gebouw zitten, in welke hoeveelheden, waar precies, en hoe zij eruit komen. Het maakt een gebouw leesbaar als grondstoffenvoorraad in plaats van als toekomstige afvalberg.
- MatglasPremium · ook: Matglas, mat glas, gezandstraald glas, geëtst glas, satijnglas
Matglas is glas waarvan het oppervlak is geruwd door zandstralen of geëtst met een zuurbehandeling, waardoor het licht doorlaat maar geen scherp beeld. Zandgestraald glas is vuilgevoelig; geëtst en gecoat glas is dat aanzienlijk minder.
- Mechanische ventilatiePremium · ook: MV, mechanische afzuiging
Bij mechanische ventilatie zuigt een ventilator vervuilde lucht af uit keuken, badkamer en toilet. Verse lucht komt binnen via roosters in de gevel. Zo wordt vocht en vuile lucht afgevoerd zonder dat je ramen hoeft open te zetten.
- MededelingsplichtPremium · ook: Informatieplicht, spreekplicht
De verkoper moet de koper vertellen wat hij weet over gebreken die voor de koper van belang zijn. De koper moet zelf onderzoeken wat redelijkerwijs te onderzoeken is. Waar die twee plichten elkaar raken, wordt bepaald wie een gebrek later voor zijn rekening krijgt.
- MedehuurderPremium · ook: Medehuurder, mede-huurder, medehuurderschap.
Een medehuurder is iemand die naast de oorspronkelijke huurder zelf huurder van dezelfde woning is. Hij heeft dezelfde rechten en dezelfde plichten, is aansprakelijk voor de hele huur en mag in de woning blijven wonen als de ander vertrekt of overlijdt.
- MeerjarenonderhoudsplanPremium · ook: Meerjarenonderhoudsplan, MJOP, meerjarenonderhoudsbegroting, onderhoudsplan
Een meerjarenonderhoudsplan is een overzicht van het onderhoud aan een gebouw over een reeks jaren, met de kosten erbij. Het wordt gemaakt om te weten wat er aankomt, en het rendeert op iets anders. De winst zit niet in de planning maar in het koppelen: isolatie meenemen bij gevelrenovatie, glas bij kozijnonderhoud, zonnepanelen bij dakvervanging. Een steiger die er toch staat, kost geen tweede keer geld; een dak dat toch open gaat, is het goedkoopste moment om te isoleren. Zonder plan mis je die momenten stelselmatig, en dan betaal je elke maatregel twee keer — één keer voor het werk en één keer voor de toegang.
- MeerlagenbuisPremium · ook: Meerlagenbuis, alupex, buiscombinatie kunststof-aluminium
Meerlagenbuis is een waterleidingbuis van kunststof met een dunne laag aluminium ertussen. Daardoor is hij buigzaam als kunststof maar houdt hij zijn vorm als metaal. Hij heeft koper grotendeels vervangen in woningbouw.
- MeerpuntssluitingPremium · ook: Meerpuntssluiting, meerpuntsluiting, driepuntssluiting, vijfpuntssluiting, multipoint
Een meerpuntssluiting is een deurslot dat de deur op meerdere plekken tegelijk in het kozijn vastzet, aangedreven door één sleutelbeweging of één ophaal van de kruk. De reden dat het bestaat, is eenvoudig: een deur met één slot halverwege is aan de boven- en onderzijde vrij, en dat is precies waar hij wordt opengewrikt. Meerdere punten verdelen de kracht over de hele hoogte, en dat maakt wrikken vrijwel onmogelijk.
- MeerwerkPremium · ook: Extra werk, aanvullend werk
Meerwerk is werk dat niet in de oorspronkelijke opdracht zat en er tijdens de uitvoering bij komt. Het kan voortkomen uit jouw wensen, uit iets wat pas zichtbaar werd na sloop, of uit een fout in de omschrijving. Het wordt apart in rekening gebracht.
- MeetgereedschapPremium · ook: Meetgereedschap, meetinstrumenten, aftekengereedschap
Meetgereedschap is gereedschap waarmee maten, hoeken en niveaus worden bepaald en afgetekend. De fout ontstaat zelden bij het meten. Meten is nauwkeurig; overbrengen is dat niet — en de fout zit vrijwel altijd in het opstapelen van maten. Wie deel na deel afmeet vanaf het vorige deel, telt bij elke overgang een kleine afwijking op, en die is aan het eind zichtbaar. De regel die dat oplost, is oud: meet alles vanaf één referentie, een uitgezette lijn of een vast punt, in plaats van van stuk tot stuk. Dat kost niets en het is het verschil tussen werk dat sluit en werk dat scheef uitkomt.
- MeetrapportPremium · ook: Meetverslag, meetprotocol, meetstaat en meetcertificaat
Een meetrapport is het document waarin een meting aan een gebouw is vastgelegd: wat is gemeten, waar, wanneer, met welk instrument, onder welke omstandigheden en met welke uitkomst. Het maakt een waarneming controleerbaar en herhaalbaar. Zonder rapport is een meting een mening; met een goed rapport is het bewijs.
- MenggranulaatPremium · ook: Menggranulaat, puingranulaat, recyclinggranulaat, gebroken puin
Menggranulaat is gebroken puin van beton en metselwerk dat wordt hergebruikt als funderingsmateriaal onder wegen, opritten en terrassen. Het is de meest toegepaste circulaire bouwstof in Nederland: vrijwel al het sloopbeton komt hier terecht. Het verdicht goed, is drukvast en is aanzienlijk goedkoper dan nieuw grind of zand.
- MengkraanPremium · ook: Mengkraan, mengkraancombinatie, eengreepsmengkraan, monomando, badmengkraan, keukenmengkraan
Een mengkraan is een kraan die koud en warm water in één uitloop samenbrengt, zodat je temperatuur en hoeveelheid met één bediening regelt. Het lijkt een comfortonderwerp en het is er ook een veiligheidsonderwerp: de temperatuur van het water dat uit een kraan komt, kan binnen seconden brandwonden geven, en bij te lage temperaturen in het leidingnet ontstaat een risico op legionella. Een mengkraan zit precies tussen die twee grenzen in.
- MerantiPremium · ook: Meranti, seraya, lauan
Meranti is een verzamelnaam voor tropisch loofhout uit Zuidoost-Azië. Het is decennialang de standaard geweest voor Nederlandse buitenkozijnen, vanwege de goede bewerkbaarheid en de redelijke duurzaamheid. De naam dekt een brede lading: donker rood meranti is duurzamer dan licht rood of wit meranti, en dat verschil is bij aanschaf bepalend.
- MerbauPremium · ook: Merbau, kwila, ipil
Merbau is een zwaar tropisch hardhout uit Zuidoost-Azië met een goede duurzaamheid en een uitzonderlijke maatvastheid. Het staat bekend om zijn sterke uitloging, waarbij een roodbruine kleurstof alles beneden of naast het hout tekent.
- MessingPremium · ook: Messing, geelkoper, brons, ontzinkingsbestendig messing, DZR-messing
Messing is een legering van koper en zink, veel gebruikt voor kranen, fittingen, beslag en sierwerk. Er bestaat een faalvorm die je niet ziet aankomen en die verklaart waarom er voor drinkwater een aparte kwaliteit bestaat. Bij bepaalde waterkwaliteiten lost het zink uit de legering en blijft er poreus, roze koper achter — ontzinking. Het onderdeel houdt zijn vorm en verliest zijn sterkte, en op een dag scheurt een koppeling of een kraanhuis dat er nog gewoon uitzag. Voor drinkwaterinstallaties hoort daarom ontzinkingsbestendig messing te worden gebruikt.
- MetaalboorPremium · ook: Metaalboor, spiraalboor, HSS-boor
Een metaalboor is een spiraalboor van snelstaal met twee snijkanten en een tophoek van doorgaans 118 graden. Anders dan een steenboor of een houtboor heeft hij geen centreerpunt. Hij snijdt, en om te kunnen snijden moet hij op zijn plaats worden gehouden — met een centerpons, met een geleiding of met een voorgeboord gaatje. Wie dat overslaat, ziet de boor over het metaal wandelen en krast het oppervlak. De spaangroef is de kern van het ontwerp. Boren is materiaal wegnemen, en afvoeren; een boor die zijn spaan niet kwijt kan, loopt vast, wordt heet en verliest zijn hardheid. Vrijwel elke mislukte boring - een boor die blauw aanloopt, een gat dat te ruim wordt, een boor die afbreekt - komt daarop terug.
- Metalen gevelbekledingPremium · ook: Metalen gevelbekleding, metaalgevel, gevelcassettes, sandwichpanelen
Metalen gevelbekleding bestaat uit platen, cassettes of panelen van aluminium, zink, staal of koper, op een regelwerk voor de gevel bevestigd. Uitzetting en contactcorrosie tussen verschillende metalen zijn de twee punten die het ontwerp bepalen.
- MetalstudPremium · ook: Metal stud, systeemwand met stalen frame
Een metalstudwand is een lichte scheidingswand van dunne stalen profielen, aan weerszijden bekleed met gipsplaten. Hij is snel te bouwen, licht van gewicht en biedt ruimte voor isolatie en leidingen in de holte.
- MeterkastPremium · ook: Tellerkast, aansluitkast.
De meterkast is de plek waar de aansluitingen van het net de woning binnenkomen: elektra, gas, water en data. Hier staan de meters en hangt de groepenkast. De inrichting is genormeerd, zodat monteurs van verschillende netbeheerders er blind hun weg vinden.
- MetselaarPremium · ook: Metselaar, opperman voor de helper, voeger voor het voegwerk
Een metselaar bouwt met stenen en mortel: gevels, binnenwanden, schoorstenen en tuinmuren. Het is een vak waarin het resultaat honderd jaar zichtbaar blijft. Het verschil tussen goed en middelmatig metselwerk zit in de laagmaat, in de doorlopende voegen en in de zuiverheid van de aansluitingen — en dat is bij oplevering direct te zien.
- MetseldraadPremium · ook: Metseldraad, metselkoord, metsellijn, rijgdraad, uitzetdraad
Metseldraad is het strak gespannen koord waarlangs een metselaar een laag recht en waterpas houdt. Er bestaat een vakregel voor die één woord lang is en die het verschil maakt tussen een rechte en een bollende muur. Je metselt óp de draad, niet tegen de draad aan. Een steen die het koord aanraakt, duwt het een fractie opzij — en omdat elke volgende steen dat opnieuw doet, loopt die fractie over de lengte van de muur op tot een zichtbare bocht. Er hoort een haarbreedte lucht tussen de steen en het koord te blijven. Het is het goedkoopste stuk gereedschap op de bouwplaats en het bepaalt of een muur recht staat. Een oog ziet een afwijking van enkele millimeters over een meter niet; over tien meter is diezelfde afwijking centimeters.
- MetselenPremium · ook: Opmetselen, stapelen
Metselen is het opbouwen van een muur uit stenen die met specie aan elkaar worden verbonden. Het lijkt eenvoudig en is dat in de basis ook, maar recht, waterpas en gelijke voegen zijn wat het onderscheidt.
- MetselmortelPremium · ook: Metselmortel, metselspecie, specie
Metselmortel is het bindmiddel tussen stenen: een mengsel van zand, een bindmiddel en water, dat de stenen op afstand houdt, de belasting verdeelt en het metselwerk als geheel laat werken. De regel die alles bepaalt: de mortel hoort zwakker te zijn dan de steen. Een te harde mortel laat spanning niet los en dan scheurt de steen in plaats van de voeg — en een steen vervangen is tienmaal zoveel werk als een voeg.
- MetselverbandPremium · ook: Verband, steenverband, metselwerkverband
Het metselverband is het patroon waarin bakstenen ten opzichte van elkaar worden gemetseld. Doel is dat de stootvoegen van de ene laag niet boven die van de laag eronder komen, zodat de belasting zich over het metselwerk verdeelt. Het verband bepaalt zowel de sterkte als het aanzien van een gevel. Bij restauratie is het herstellen in hetzelfde verband geen esthetische voorkeur maar een voorwaarde.
- MetselwerkPremium · ook: Muurwerk, gemetselde constructie
Metselwerk is het deel van een gebouw dat is opgebouwd uit stenen die met mortel aan elkaar zijn verbonden. Het is in Nederland het meest voorkomende gevelmateriaal, en de staat ervan bepaalt voor een groot deel de onderhoudslast van een woning.
- MeubelplaatPremium · ook: Meubelplaat, timmerpaneel, lattenplaat, blokplaat, tischlerplaat
Een meubelplaat is een plaat met een kern van naast elkaar gelijmde massieve latten, afgedekt met fineer aan beide zijden. Het combineert de stijfheid van massief hout met de stabiliteit van een plaat. Doordat de kern uit smalle latten bestaat die om en om zijn gedraaid, heffen de spanningen elkaar op, en doordat het echt hout is, houdt hij een schroef aanzienlijk beter vast dan spaanplaat of MDF.
- MilieubarometerPremium · ook: Geen
De Milieubarometer is een Nederlands instrument waarmee een organisatie haar milieubelasting in kaart brengt: energie, water, afval en vervoer. Het is een merknaam van Stichting Stimular en wordt daarom niet vertaald.
- MilieuclassificatiePremium · ook: Milieuklasse, milieuscore, duurzaamheidsklasse.
Een milieuclassificatie deelt bouwproducten binnen één toepassing in klassen in, van de minst belastende keuze tot de meest belastende. De indeling is afgeleid van de schaduwprijs en is bedoeld om binnen een toepassing te kiezen, niet om toepassingen te vergelijken.
- MinderwerkPremium · ook: Minderwerk, minderwerkoptie, minwerk
Minderwerk is werk dat uit een lopende opdracht wordt gehaald en met de aanneemsom wordt verrekend. De aannemer voert het niet uit, jij betaalt er minder voor, en het verschil komt terug in een creditpost of in de laatste termijn.
- Minerale wolPremium · ook: Minerale wol, steenwol, glaswol, rotswol
Minerale wol is de verzamelnaam voor isolatiemateriaal van gesmolten steen of glas, dat tot vezels wordt gesponnen en tot dekens of platen wordt geperst. Het is verreweg het meest toegepaste isolatiemateriaal in Nederland, en dat komt door de combinatie van eigenschappen: het isoleert goed, dempt geluid, is onbrandbaar en is betaalbaar. Waar het niet tegen kan is druk en water. De isolatiewaarde komt uit de stilstaande lucht tussen de vezels, en daarmee is de belangrijkste regel gegeven: wol die wordt samengedrukt of nat wordt, isoleert niet meer. Een deken die met kracht in een te kleine ruimte is geduwd, verliest een groot deel van zijn werking.
- ModelreglementPremium · ook: Modelreglement bij splitsing in appartementsrechten
Het modelreglement is een standaardreglement dat in de splitsingsakte van toepassing wordt verklaard op een vereniging van eigenaren. Het bepaalt onder meer wie welk deel van het gebouw onderhoudt, wat gemeenschappelijk is en wat prive, en wat een eigenaar wel en niet aan zijn woning mag veranderen. Het is geen wet maar een modelovereenkomst, opgesteld door de Koninklijke Notariele Beroepsorganisatie. Zodra de akte hem van toepassing verklaart, geldt hij voor iedereen die in het gebouw een appartement koopt.
- Modulerende ketelPremium · ook: Modulerende ketel, modulerende cv-ketel, modulerende hr-ketel
Een modulerende ketel is een cv-ketel die zijn vermogen traploos kan aanpassen tussen een minimum en een maximum, in plaats van alleen aan of uit te gaan. Hij levert daardoor precies zoveel warmte als de woning op dat moment vraagt. Dat geeft een gelijkmatiger temperatuur, minder slijtage en een hoger rendement.
- MoerPremium · ook: Moer, borgmoer, zeskantmoer, vleugelmoer
Een moer is een blokje met een inwendige schroefdraad dat op een bout of draadeind wordt gedraaid en de verbinding sluit. Hij lijkt het simpelste onderdeel in de hele bouw, en hij is het onderdeel waar verbindingen het vaakst op falen — niet doordat de moer breekt, maar doordat hij losloopt. Alles wat trilt, uitzet of beweegt, draait een gewone moer op termijn los. Daarvoor bestaan borgingen, en die worden meestal weggelaten.
- MoersleutelPremium · ook: Moersleutel, sleutel, steeksleutel, ringsleutel, dopsleutel, bahco (merknaamgeworden voor de verstelbare sleutel)
Een moersleutel is een gereedschap dat om de vlakken van een moer of een boutkop grijpt om die aan of los te draaien. Het onderscheid dat telt is hoeveel vlakken hij pakt. Een steeksleutel pakt er twee, een ringsleutel of dopsleutel pakt er zes of twaalf. Bij een vastzittende bout is dat het hele verschil: twee vlakken belasten geeft afglijden en ronddraaien, zes vlakken verdelen de kracht.
- MokerPremium · ook: Moker, voorhamer, sloophamer, vuisthamer, mokerhamer
Een moker is een zware hamer met een massieve kop van twee tot tien kilo, waarmee je door massa en zwaai kracht overbrengt op steen, beton, metaal of een breekijzer. De kracht komt uit de massa maal de snelheid, en niet uit de spierkracht van de gebruiker. Dat is de reden dat een goede mokerslag rustig oogt en dat harder willen slaan met een te lichte moker meer vermoeit en minder oplevert.
- MomentsleutelPremium · ook: Momentsleutel, koppelsleutel, draaimomentsleutel
Een momentsleutel is een sleutel die aangeeft of hij vastklikt wanneer een vooraf ingesteld aandraaimoment is bereikt, zodat een bout niet te los en niet te vast wordt aangedraaid. Te los is onveilig en te vast ook: een overbelaste bout rekt uit en breekt later, vaak zonder waarschuwing. Bij verbindingen die dragen of die dicht moeten blijven, is gevoel geen maat.
- Moniertang · ook: Moniertang, vlechttang, bindtang, betontang
Een moniertang is een tang waarmee je binddraad om twee kruisende wapeningsstaven draait en aantrekt. Met de gebogen bek pak je de twee draadeinden en door de tang rond te draaien vlecht je de staven vast, zodat het wapeningsnet niet verschuift als het beton wordt gestort.
- MonolietbetonPremium · ook: Monolietbeton, monolietbouw, gietbouw, ter plaatse gestort beton, in het werk gestort beton.
Monolietbeton is beton dat op de bouwplaats in bekisting wordt gestort, zodat wanden en vloeren één samenhangend geheel vormen. Het casco is daardoor stijf en zwaar. Dragende dwarswanden en vloeren horen bij elkaar en zijn niet los te denken.
- MontagekitPremium · ook: Montagekit, montagelijm, constructielijm, vloeibare spijker, no-more-nails-lijm
Montagekit is een pasteuze lijm in een koker waarmee je bouwdelen aan elkaar bevestigt zonder te schroeven of te spijkeren. Hij dankt zijn bruikbaarheid aan één eigenschap: hij overbrugt oneffenheden. Waar een dunne lijm een vlakke, passende ondergrond vereist, vult montagekit een naad van enkele millimeters op en trekt hij de delen alsnog tegen elkaar. Dat maakt hem bruikbaar op een ruwe wand, op een oud plafond en op een ondergrond die niet vlak is.
- MontagelijmPremium · ook: Montagelijm, constructielijm, bouwlijm, kit-lijm
Montagelijm is een lijm in kokerverpakking waarmee bouwdelen zonder mechanische bevestiging worden vastgezet, met een hoge aanvangshechting. Het bindmiddel bepaalt of zij binnen of buiten kan en of de verbinding elastisch of stijf wordt.
- MontagetangPremium · ook: Montagetang, persttang, krimptang, klemringtang
Een montagetang is een tang die is bedoeld om onderdelen te verbinden of vast te zetten tijdens montage: het krimpen van kabelschoenen, het aanbrengen van klemringen of het persen van fittingen. Het onderscheid met een gewone tang is dat een montagetang een gedefinieerde en herhaalbare kracht levert. Bij een geperste leidingverbinding is dat het verschil tussen een dichte en een lekkende verbinding.
- MontagewandPremium · ook: Montagewand, systeemwand, gipswand, metalstudwand, scheidingswand
Een montagewand is een niet-dragende binnenwand die wordt opgebouwd uit een regelwerk van metaal of hout met beplating aan weerszijden. Het is de snelste en lichtste manier om een ruimte in te delen. Met de juiste opbouw haalt een gipswand een geluidsisolatie die een dunne steense wand niet haalt, en dat verrast mensen.
- MonumentPremium · ook: Rijksmonument, gemeentelijk monument, provinciaal monument
Een monument is een gebouw of object dat vanwege zijn cultuurhistorische waarde wettelijk is beschermd. Wijzigingen zijn vergunningplichtig, en dat geldt vaak ook voor onderdelen die je van buitenaf niet ziet.
- MonumentenglasPremium · ook: Monumentenglas, monumentenbeglazing, dun dubbelglas, vacuümglas, restauratieglas, historisch glas
Monumentenglas is beglazing die in een monument of beeldbepalend pand kan worden toegepast zonder het historische beeld aan te tasten. Het lost een tegenstelling op die anders onoplosbaar is: een monument mag zijn aanzicht niet verliezen, en de eigenaar wil warmte binnenhouden. Gewoon dubbel glas is te dik voor een historische roede en heeft een te vlakke, te heldere uitstraling. Dun dubbelglas en vacuümglas passen wél — en ze zijn aanzienlijk duurder.
- MonumentenregisterPremium · ook: Monumentenregister, rijksmonumentenregister, monumentenlijst.
Het monumentenregister is de openbare lijst waarin beschermde monumenten staan ingeschreven. Je vindt er per pand het nummer, het adres, de kadastrale gegevens en de omschrijving waarin staat waarom het beschermd is. De inschrijving hangt aan het pand, niet aan de eigenaar.
- MonumentenvergunningPremium · ook: Monumentenvergunning is de naam die iedereen gebruikt
Een monumentenvergunning is de toestemming die je nodig hebt om een beschermd monument te wijzigen, te verstoren, te verplaatsen of te slopen. Zij wordt aangevraagd bij de gemeente en beoordeeld op wat het plan doet met de waarden waarvoor het pand is beschermd.
- Mortel · ook: Mortel, specie, metselspecie, voegspecie
Mortel is een mengsel van een bindmiddel, zand en water dat als pasta wordt verwerkt en daarna verhardt. Het bindt stenen aan elkaar, vult voegen en vlakt ondergronden uit. Het verschil met beton zit in het toeslagmateriaal: mortel bevat alleen zand, beton ook grind of steenslag.
- MosvormingPremium · ook: Mosvorming, mosaanslag, groene aanslag, algenaanslag, biologische aanslag
Mosvorming is de groei van mos, algen of korstmos op daken, gevels, terrassen en tuinmuren. Het is vrijwel altijd een symptoom en geen ziekte: mos groeit waar het langdurig vochtig blijft. Wie het mos wegpoetst zonder de vochtoorzaak weg te nemen, ziet het binnen een of twee jaar terug. En de manier waarop het wordt weggehaald doet er meer toe dan mensen denken: hogedruk op dakpannen, natuursteen of oud voegwerk richt schade aan die het probleem juist verergert.
- MozaïekPremium · ook: Mozaïek, mozaïektegels, mozaïekmatten
Mozaïek bestaat uit kleine tegeltjes die op een net of op papier zijn voorgemonteerd tot matten van ongeveer dertig bij dertig centimeter. De vele voegen maken het stroef en daarmee geschikt voor douchevloeren, en zij maken het tegelijk onderhoudsgevoelig.
- MuizentandPremium · ook: Muizentand, muizentandlijst, muizentandje.
Een muizentand is een sierlijst in metselwerk waarin de stenen schuin zijn geplaatst, zodat de hoeken om en om uitsteken. Het zaagtandprofiel dat zo ontstaat, zit meestal onder de goot, boven een raam of als afsluitende band in een gevel of schoorsteen.
- MuldenpanPremium · ook: Muldenpan, mulde, muldepan, dakpan met mulde
Een muldenpan is een dakpan met een brede, vlakke goot in het midden en sluitranden aan de zijkanten. De brede goot geeft dit paneltype zijn voordeel en zijn beperking. De mulde voert veel water af en dat maakt de pan geschikt voor flauwere dakhellingen dan de meeste andere modellen — maar de fabrikant geeft daarvoor een minimale dakhelling op, en die is bindend. Onder die helling loopt water bij regen met wind niet snel genoeg weg, kruipt het onder de sluitrand door, en dan lekt een technisch correct gelegd dak.
- MultimeterPremium · ook: Multimeter, universeelmeter, avometer, digitale multimeter, stroomtang
Een multimeter is een meetinstrument dat spanning, stroom en weerstand meet. Er is één fout die kortsluiting veroorzaakt en die vrijwel iedereen ooit maakt. Meten in de stroomstand terwijl je spanning meet, maakt van de meter een draad tussen fase en nul. De meetsnoeren zitten dan in de stroomaansluitingen, waar de meter nauwelijks weerstand heeft; het gevolg is een lichtboog, een doorgeslagen zekering en in het slechtste geval brandwonden. Kijk daarom vóór elke meting waar de snoeren zitten en op welke stand de knop staat.
- MultiplexPremium · ook: Multiplex, triplex bij drie lagen, underlayment als dunne vloerplaat
Multiplex bestaat uit oneven aantallen fineerlagen die kruislings op elkaar zijn verlijmd. Door die kruislaagse opbouw is de plaat in beide richtingen sterk en maatvast. Het is het sterkste en meest maatvaste plaatmateriaal in de bouw, en het enige dat in de juiste uitvoering geschikt is voor buitentoepassing en voor natte ruimten.
- MultitoolPremium · ook: Multitool, oscillerende multitool, multizaag, renovatiezaag
Een multitool is een handmachine waarvan het hulpstuk niet ronddraait maar met een kleine hoek zeer snel heen en weer trilt. Daardoor kan hij iets wat geen enkele andere zaag kan: midden in bestaand werk invallen, vlak langs een aangrenzend vlak. Een plint doorzagen zonder de vloer te raken, een deurstijl inkorten op vloerniveau, een uitsparing in een gemonteerde plaat. Dat is zijn hele bestaansreden, en daarbuiten is hij altijd de tweede keuze.
- MutatieonderhoudPremium · ook: Mutatieonderhoud, mutatiewerk, mutatiebeurt
Mutatieonderhoud is al het werk dat aan een huurwoning wordt gedaan tussen het vertrek van de ene huurder en de intrek van de volgende. Het gaat om herstel, schoonmaak, schilderwerk en soms vervanging, zodat de woning weer verhuurd kan worden.
- MuurafdekkerPremium · ook: Muurafdekker, afdekker, ezelsrug, muurkap, deksteen
Een muurafdekker is de afdekking op de bovenkant van een vrijstaande muur, die voorkomt dat regen in het metselwerk zakt. De bovenkant van een muur is de kwetsbaarste plek die er is: daar staat water stil, en water dat in het metselwerk zakt en bevriest, drukt de stenen en voegen uit elkaar. Een muur zonder afdekking gaat een fractie van de tijd mee.
- MuurplaatPremium · ook: Muurplaat, muurlat, dakvoetbalk, plaat, sablière
Een muurplaat is de horizontale balk bovenop de gevel of de dragende wand, waarop de sporen, kepers of spanten van het dak rusten. Hij verdeelt de puntlasten van het dak over het metselwerk en hij verankert het dak aan de gevel. En hij ligt op de natste plek van de hele constructie: onder de goot, in het metselwerk, achter de betimmering — waar niemand kijkt en waar het vocht samenkomt.
- MuurschoenPremium · ook: Muurschoen, balkkopschoen, balkschoen in metselwerk, kopschoen
Een muurschoen is een metalen of kunststof schoen die de kop van een houten balk in het metselwerk draagt en hem tegelijk vrij houdt van dat metselwerk. Daarmee wordt het probleem opgelost dat balkkoppen in een vochtige gevel wegrotten: het hout raakt de natte steen niet meer aan en er kan lucht bij.
- MuurverfPremium · ook: Muurverf, latex, wandverf, sausverf
Muurverf is watergedragen verf voor wanden en plafonds binnen, met een bindmiddel dat na verdamping van het water een aaneengesloten film vormt. De glansgraad bepaalt hoe reinigbaar en hoe vergevingsgezind de laag is; matte verf verbergt oneffenheden en is slecht schoon te maken.
Wat staat hier?
- Wat staat er in een begrip?
- Wat het is, waar je het tegenkomt en hoe je het herkent — altijd vrij te lezen. De hoofdstukken daarachter, over kosten, regelgeving, onderhoud en veelgemaakte fouten, horen bij een abonnement.
- Wat betekent het label Premium?
- Dat er achter de korte omschrijving meer staat. De term zelf en wat hij betekent zijn nooit afgeschermd; een woordenboek dat je de betekenis onthoudt is geen woordenboek.
- Waarom staan er synoniemen bij?
- Omdat het vak twee of drie woorden voor hetzelfde heeft en een offerte zelden het woord gebruikt dat jij kent. De zoekbalk hierboven zoekt ook in die synoniemen.
Verder kijken
Kennisbank
Naslag met hoofdstukken, om in te zoeken
477 artikelen
Gebreken
Zoek op wat je ziet
226 gebreken
Vraag en antwoord
Vragen zoals ze gesteld worden
456 vragen