Begrippen

D

• DMJOPPremium · ook: Duurzaam MJOP, verduurzaamd meerjarenonderhoudsplan, DMJOP.

  Een DMJOP is een meerjarenonderhoudsplan dat bij elk vervangingsmoment de vraag stelt of het onderdeel beter terug kan komen dan het was. Een gewoon MJOP vervangt wat op is door hetzelfde; een DMJOP gebruikt datzelfde moment om te isoleren, te verduurzamen of voor te bereiden op een volgende stap.

• DMOPPremium · ook: Duurzaam meerjarenonderhoudsplan, verduurzamings-MJOP.

  Een DMOP is een meerjarenonderhoudsplan waarin verduurzaming is meegenomen. Naast regulier onderhoud staan er maatregelen in als isolatie, ventilatie en opwekking, gekoppeld aan de momenten waarop het bouwdeel toch onderhanden is.

• DNRPremium · ook: DNR, De Nieuwe Regeling

  De DNR is de standaardregeling voor de verhouding tussen een opdrachtgever en een adviseur: een architect, een constructeur, een installatieadviseur of een bouwkundig adviseur. Zij regelt de opdracht, de aansprakelijkheid, het auteursrecht en de beëindiging. Waar de UAV gaat over bouwen, gaat de DNR over ontwerpen en adviseren.

• Dagelijks onderhoudPremium · ook: Dagelijks onderhoud, klein onderhoud, gewoon onderhoud, lopend onderhoud

  Dagelijks onderhoud is het kleine, terugkerende werk dat een gebouw op peil houdt: schoonmaken, smeren, bijwerken en kleine onderdelen vervangen. Het gaat om losse handelingen die weinig kosten, kort duren en geen ingreep in een heel bouwdeel zijn. Waar de grens ligt, bepaalt vaak wie betaalt.

• DagkantPremium · ook: Dagzijde, negge, neg, laibung, aanslag

  De dagkant is het zijvlak van een opening in een muur: het smalle vlak dat je ziet als je in een raam- of deuropening kijkt, tussen het buitenvlak en het binnenvlak van de muur, links en rechts van het kozijn en erboven.

• DaglichtfactorPremium · ook: Daglichtquotiënt, dlf

  De daglichtfactor geeft aan hoeveel daglicht er op een plek binnen aanwezig is ten opzichte van buiten, uitgedrukt in een percentage. Een daglichtfactor van twee procent betekent dat er op die plek een vijftigste van het buitenlicht is.

• DagmaatPremium · ook: Dagmaten, in het daglicht gemeten, lichte maat, vrije maat, binnenwerkse maat

  De dagmaat is de vrije maat van een opening: de afstand van binnenkant tot binnenkant, zonder het materiaal eromheen. Bij een deur is het de doorgangsmaat, bij een raam de lichtopening, en bij een ruimte de vrije breedte tussen de wanden.

• DakPremium · ook: Kap voor de constructie van een hellend dak, dakvlak voor één schuin vlak.

  Het dak sluit een gebouw aan de bovenzijde af. Het is het bouwdeel met de zwaarste belasting van weer en wind, en tegelijk het bouwdeel dat je het minst ziet. Daardoor wordt schade er later ontdekt dan elders.

• DakafvoerputPremium · ook: Dakafvoerput, dakafvoer, hemelwaterafvoerput, dakput, tapput, bladvangerput

  Een dakafvoerput is het punt in een plat dak waar het hemelwater het dak verlaat en de afvoerleiding in gaat. Het is een klein onderdeel met een onevenredig groot risico. Een plat dak van honderd vierkante meter vangt bij een fikse bui honderden liters per minuut, en dat gaat allemaal door één of twee putten. Raakt zo'n put verstopt, dan stijgt het water — en een plat dak is niet ontworpen om een zwembad te zijn.

• DakbalkPremium · ook: Dakbint, spoor, spant

  Dakbalken vormen samen het geraamte van een schuin dak. Zij dragen het dakbeschot, de panlatten en de pannen, en brengen die belasting plus de wind- en sneeuwbelasting over naar de muren.

• DakbedekkingPremium · ook: Dakdekking, dakhuid

  De dakbedekking is de waterkerende laag bovenop de dakconstructie. Zij houdt regen, sneeuw en wind buiten en beschermt alles wat eronder zit. Bij een hellend dak bestaat zij uit pannen of leien, bij een plat dak uit een aaneengesloten membraan.

• DakbeschotPremium · ook: Dakbeschot, beschot, dakbeplating, dakschot, voligeage

  Dakbeschot is de doorgaande beplating op de sporen of kepers, waarop de tengels, panlatten en pannen worden aangebracht. Het lijkt een afwerking en het is een constructief onderdeel: het verbindt de sporen onderling en werkt als een stijve schijf tegen windbelasting op de kopgevel. Het is bovendien het vlak waarop je condensatie, lekkage en isolatiefouten als eerste ziet — en daarmee het beste diagnosevlak dat een zolder te bieden heeft.

• DakconstructiePremium · ook: Kapconstructie, dakgebint, draagconstructie van het dak

  De dakconstructie is het dragende deel van het dak: het geheel van spanten, gordingen, balken of vloerelementen dat de dakbedekking, de sneeuw en de wind opneemt en de belasting afvoert naar de muren en de fundering.

• DakdekkerPremium · ook: Dakdekker, dakspecialist, pannendekker, dakbedekkingsbedrijf, dakonderhoudsbedrijf

  Een dakdekker legt en onderhoudt dakbedekking op hellende en platte daken. Bij het vergelijken van offertes zoeken mensen naar het bedrag, en dat is precies de verkeerde kolom. De posten die het verschil maken tussen een dak van vijftien jaar en een dak van vijftig jaar staan in de omschrijving: tengels, de bevestiging in de randzones en de ventilatie van dakvoet tot nok. Een offerte die daar niets over zegt, is niet toevallig de goedkoopste — het zijn precies de posten die eruit zijn gelaten.

• DakdoorvoerPremium · ook: Dakdoorvoerpan, ontluchtingskap, dakhuls, dakpijp

  Een dakdoorvoer is elke plek waar een buis, kabel, kanaal of bevestiging door de waterkerende laag van het dak heen gaat: een ontluchting van de riolering, een afvoer van een afzuigkap, een rookgasafvoer, een kabeldoorvoer of een dakraamaansluiting.

• DakelementPremium · ook: Prefab dakplaat, geïsoleerd dakelement, sandwichdakelement, dakpaneel

  Een dakelement is een in de fabriek gemaakte, geïsoleerde plaat die in één handeling de dakconstructie, de isolatie, de dampremmende laag en vaak de binnenafwerking levert. De elementen worden met een kraan op de gordingen gelegd.

• DakgebintPremium · ook: Dakgebint, gebint, gebinte

  Een dakgebint is het houten dwarsframe dat de kap van een oud gebouw draagt: twee staande stijlen met een liggende balk erover, schuin verstevigd met korbelen. Op de gebinten liggen de gordingen, daarop de sporen en het dakbeschot. Je vindt ze vooral in boerderijen, schuren, pakhuizen en monumenten.

• DakgootPremium · ook: Goot, regengoot, mastgoot en bakgoot als constructievarianten.

  De dakgoot vangt regen- en smeltwater op dat van het dak loopt en voert het af naar de hemelwaterafvoer. Een goot die lekt of verstopt zit, is een van de meest voorkomende oorzaken van vochtschade aan gevels.

• DakhellingPremium · ook: Dakschuinte, hellingshoek, dakverval

  De dakhelling is de hoek die het dakvlak maakt met het horizontale vlak, uitgedrukt in graden. Zij bepaalt welke dakbedekking mag worden toegepast, hoe snel water wegloopt en hoeveel bruikbare ruimte er onder het dak overblijft.

• DakinspectiePremium · ook: Dakinspectie, dakcontrole, dakschouw

  Een dakinspectie is een systematische controle van het dak en alles wat erop en eraan zit. Je kijkt naar de dakbedekking, de randen, de opstanden, de doorvoeren, de afvoeren en het loodwerk. Doel is gebreken vinden voordat er water binnenkomt, en vaststellen hoeveel jaar het dak nog meegaat.

• DakisolatiePremium · ook: Dakvloerisolatie, zolderisolatie, kapisolatie.

  Dakisolatie beperkt het warmteverlies via het dak. Omdat warme lucht stijgt, gaat via een ongeïsoleerd dak relatief veel warmte verloren. Het is daarmee vaak de maatregel met het grootste effect per geïnvesteerde euro.

• DakkapelPremium · ook: Kajuit, dakuitbouw

  Een dakkapel is een uitbouw op het schuine dak met een eigen voorkant, meestal met raam. Hij maakt de zolder hoger en lichter, en levert daarmee bruikbare vloeroppervlakte op. Het is een van de meest gekozen manieren om een woning te vergroten.

• DaklantaarnPremium · ook: Lichtstraat, lichtkap, lantaarn

  Een daklantaarn is een verhoogde, beglaasde constructie op een plat dak die daglicht in de ruimte eronder brengt. Anders dan een dakraam ligt hij niet in het dakvlak maar staat hij erop, met beglazing in de zijkanten of alleen in het bovenvlak.

• DakleiPremium · ook: Lei, natuurlei, schaliedak

  Een daklei is een dunne, platte plaat natuursteen — meestal leisteen — of vezelcement, die in overlappende rijen op een dak wordt bevestigd. Leien zijn licht, zeer duurzaam en kenmerkend voor kerken, landhuizen en monumentale panden. Natuurleien gaan bij goede kwaliteit een eeuw mee en zijn daarmee de langst meegaande dakbedekking die er is. De bevestiging en het onderliggende houtwerk gaan doorgaans eerder stuk dan de leien zelf, en dat is bij een leiendak de kern van het onderhoud.

• DaklijstPremium · ook: Daklijst, boeiboord, boeideel, windveer, gevellijst, dakrandafwerking

  Een daklijst is de plank of het profiel dat de rand van een dak afwerkt, langs de dakvoet of langs de zijkant van het dakvlak. Hij ziet er onbeduidend uit en hij doet drie dingen tegelijk: hij sluit de dakconstructie af tegen weer en dieren, hij draagt de goot, en hij bepaalt hoe de bovenkant van het huis eruitziet. Omdat hij hout is, buiten zit en de goot draagt, is hij samen met de kroonlijst de plek waar het buitenschilderwerk het eerst tekortschiet.

• DakopbouwPremium · ook: Optopping, nokverhoging, dakverhoging, extra bouwlaag

  Een dakopbouw is een uitbreiding waarbij het dak van een woning of gebouw wordt verhoogd of vervangen om een extra verdieping of meer bruikbare hoogte te maken. Anders dan een dakkapel verandert de dakvorm en het silhouet van het gebouw.

• DakopstandPremium · ook: Opstand, dakrandopstand, opkant, opgaand werk

  Een dakopstand is de verticale opkant waar de dakbedekking van een plat dak omhoog wordt gezet: tegen een muur, langs de dakrand, rond een lichtkoepel of rond een doorvoer. De opstand voorkomt dat water over de rand van de waterdichte laag heen loopt.

• DakpanPremium · ook: Pan, dakbedekkingselement.

  Een dakpan is een element van gebakken klei of beton waarmee een hellend dak wordt bedekt. Pannen liggen los op de panlatten en overlappen elkaar, zodat regenwater naar beneden wordt afgevoerd zonder dat het dak waterdicht hoeft te zijn.

• DakpanplaatPremium · ook: Pannenplaat, dakpanprofielplaat, damwandpanplaat

  Een dakpanplaat is een grote metalen of kunststof plaat die in het profiel van dakpannen is geperst. Eén plaat vervangt tien tot twintig losse pannen en wordt met schroeven op de panlatten of gordingen bevestigd.

• DakplaatPremium · ook: Isolatiedakplaat, sandwichdakplaat, dakelement

  Een dakplaat is een geïsoleerd element dat in één handeling dakbeschot en isolatie levert. De platen worden op de gordingen bevestigd, waarna panlatten en pannen erop komen. Zij vervangen de losse opbouw van beschot, isolatie en dampremmer.

• DakraamPremium · ook: Daklicht, tuimelraam (bij het draaitype), velux (merknaam, geen soortnaam).

  Een dakraam is een raam dat in het hellende dakvlak is opgenomen. Het geeft daglicht en ventilatie op zolder zonder dat je de dakconstructie ingrijpend hoeft te wijzigen, zoals bij een dakkapel wel het geval is.

• DakruiterPremium · ook: Dakruiter, dakruitertje, klokkentorentje, angelustoren, flèche

  Een dakruiter is een klein torentje dat op een dak staat, doorgaans op de nok of op de kruising van twee daken. Het onderscheid dat er constructief toe doet, zit in wat eronder zit. Een dakruiter staat op de kap en niet op de muren. Zijn gewicht en zijn volledige windbelasting komen terecht op spanten, gordingen en het beschot — een torentje van een paar meter hoog vangt aanzienlijk meer wind dan een dakvlak van dezelfde grootte. Dat maakt het aanbrengen, verzwaren of restaureren van een dakruiter altijd een constructieve vraag, en de plek waar het misgaat is voorspelbaar: de aansluiting op het dakvlak, waar water langs de constructie naar binnen loopt.

• DakshinglePremium · ook: Dakshingle, shingle, bitumenshingle, asfaltshingle, dakleipan van bitumen

  Een dakshingle is een flexibele strook van met bitumen doordrenkte glasvezel, aan de bovenzijde bestrooid met minerale korrels, die dakpansgewijs op een gesloten dakbeschot wordt gespijkerd. Zij is licht en goedkoop, en zij is de gangbare dakbedekking voor tuinhuizen, dakkapellen en lichte dakvlakken.

• DakterrasPremium · ook: Dakterras, daktuin, terras op het dak, dakopbouw met terras

  Een dakterras is een beloopbaar terras op een plat dak of een dakopbouw. Voordat het een inrichtingsvraag is, is het er twee andere. Een dakterras is bouwen: het vraagt vrijwel altijd een vergunning, en het legt een gebruiksbelasting op een dak dat daar niet op is berekend. En op één punt gaat het bij de uitvoering structureel mis: de dakbedekking eronder moet bereikbaar blijven. Een vastgelijmd of vastgeschroefd terras betekent dat een lekkage alleen te vinden is door het hele terras te slopen.

• DaktrimPremium · ook: Daktrim, dakrandprofiel, randprofiel, trim, dakrandafwerking

  Een daktrim is het metalen profiel dat de rand van een plat dak afwerkt, de dakbedekking vasthoudt en het water van de gevel af leidt. Het lijkt afwerking en het is de plek waar een plat dak het vaakst lekt. Aan de rand komen drie dingen samen die elk hun eigen beweging hebben: de dakbedekking, het metalen profiel en de onderliggende constructie. Waar drie materialen met verschillende uitzettingscoëfficiënten elkaar raken, ontstaat spanning — en spanning zoekt een uitweg.

• DakvlakPremium · ook: Dakvlak, dakschild, dakzijde, pan van het dak, dakschuinte

  Een dakvlak is één doorlopend hellend vlak van een dak, begrensd door nok, dakvoet en zijranden. Het is geen oppervlak maar een stapeling van lagen, en de volgorde daarvan bepaalt of het dak werkt. De laag die het vaakst wordt overgeslagen is de tengel: de lat die de panlat vrij van het folie houdt. Zonder tengel ligt de panlat plat op het onderdakfolie en kan het water dat daarop terechtkomt niet langs de lat weglopen. Het staat dan tegen het hout, en daar rotten panlatten weg — onzichtbaar, tot er pannen gaan zakken.

• DakvoetPremium · ook: Dakrand, traufe, gootlijn

  De dakvoet is de onderste rand van een hellend dak: de zone waar het dakvlak op de muur landt, waar de goot zit en waar de dakconstructie, de isolatie, de gevel en de hemelwaterafvoer bij elkaar komen.

• DakvormPremium · ook: Daktype, kapvorm

  De dakvorm is de meetkundige vorm van het dak: zadeldak, schilddak, lessenaarsdak, plat dak, mansardekap en de varianten daarop. Zij bepaalt het aanzien van het gebouw, de bruikbare ruimte onder het dak en het aantal kwetsbare aansluitingen.

• DampopenPremium · ook: Dampopen, dampdoorlatend, damptoegankelijk, diffusieopen

  Dampopen betekent dat een materiaal of constructie waterdamp doorlaat. Het woord wordt gebruikt alsof het altijd goed is en dat is het niet. Het gaat niet om dampopen of dampdicht, maar om de volgorde: dampremmend aan de warme binnenzijde en dampopen aan de koude buitenzijde. Een constructie moet vocht kunnen afvoeren naar de kant waar het weg kan. Draai je die volgorde om — dampdicht aan de buitenkant, open aan de binnenkant — dan loopt vocht de constructie in en komt het er niet meer uit. Dat is de fout achter een groot deel van de vochtschade na na-isolatie.

• Dampopen foliePremium · ook: Dampdoorlatende folie, ademende folie, waterkerende dampopen folie, onderdakfolie

  Dampopen folie is een dunne kunststoffolie die water tegenhoudt maar waterdamp doorlaat. Zij wordt aan de koude buitenzijde van een constructie toegepast: onder de pannen, achter gevelbekleding of aan de buitenzijde van een houtskeletwand.

• Dampremmende foliePremium · ook: Dampremmende folie, dampremmer, dampscherm, dampdichte folie

  Dampremmende folie is een kunststoffolie die aan de warme zijde van een isolatielaag wordt aangebracht om te voorkomen dat vochtige binnenlucht de constructie in trekt en daar condenseert. De folie werkt alleen als hij luchtdicht is. Een scheur, een niet-afgeplakte naad of een doorvoering zonder manchet laat meer vocht door dan de hele rest van het vlak tegenhoudt, en dat is de reden dat vrijwel elke vochtschade in een geisoleerd dak op een detail is terug te voeren.

• Dampremmende laagPremium · ook: Dampscherm, folie, pare-vapeur

  Een dampremmende laag houdt vochtige binnenlucht tegen zodat die niet in de isolatie en de constructie terechtkomt. Hij zit altijd aan de warme kant, dus aan de binnenzijde van de isolatie.

• DampschermPremium · ook: Dampscherm, dampremmende laag, dampremmer, dampsperre, folie

  Een dampscherm is een folie of laag die voorkomt dat waterdamp uit de woning in een geïsoleerde constructie doordringt. Er is één regel die alles bepaalt: het dampscherm zit altijd aan de warme zijde van de isolatie — dus aan de binnenkant. En één die er onmiddellijk op volgt: hij moet luchtdicht zijn afgeplakt, want een dampscherm met gaatjes is aanzienlijk erger dan geen dampscherm. Elke doorvoer, elke spot, elke nietje-rij die niet is afgetapet, is de plek waar de schade begint.

• DamwandPremium · ook: Damwandprofiel, beschoeiing wanneer het om een lichte uitvoering gaat, kistdam bij een dubbele wand

  Een damwand is een grondkerende wand van in de bodem gedreven profielen die in elkaar grijpen. Hij houdt grond en water tegen bij een bouwput, langs een watergang of bij een hoogteverschil in een tuin.

• DauwpuntPremium · ook: Dauwpunttemperatuur, condensatiepunt

  Het dauwpunt is de temperatuur waarbij lucht met een bepaalde vochtigheid verzadigd raakt en er water uit neerslaat. Koelt een oppervlak of een laag in een constructie tot onder die temperatuur af, dan ontstaat daar condens.

• DebietPremium · ook: Volumestroom, doorstroming, capaciteit

  Het debiet is de hoeveelheid lucht, water of een andere stof die per tijdseenheid door een leiding, kanaal of opening stroomt. Het is de maat waarin ventilatie, waterdruk en de doorstroming van een verwarmingssysteem worden uitgedrukt.

• DeconstructivismePremium · ook: Deconstructivistische architectuur

  Deconstructivisme is een architectuurstroming vanaf de jaren tachtig die de rechte hoek loslaat: schuine vlakken, verspringende volumes en constructies die instabiel lijken. Het is de stroming van spraakmakende gebouwen, en zij stelt hoge eisen aan techniek en onderhoud.

• DecoupeerzaagPremium · ook: Decoupeerzaag, figuurzaagmachine

  Een decoupeerzaag zaagt met een op en neer gaand zaagblad, waardoor er rechte en gebogen sneden kunnen worden gemaakt in hout, plaatmateriaal, kunststof en dun metaal. Het is de meest veelzijdige zaagmachine voor de doe-het-zelver, en de nauwkeurigheid hangt sterk af van het zaagblad en van de geleiding.

• Definitief ontwerpPremium · ook: DO

  Het definitief ontwerp is de fase waarin alle ontwerpkeuzes zijn vastgelegd: maten, materialen, constructieprincipe, installaties en afwerkingen. Het is de basis voor de vergunningaanvraag en voor een begroting die daadwerkelijk klopt.

• Definitieve opleveringPremium · ook: Definitieve oplevering, eindoplevering, tweede oplevering, einde onderhoudstermijn

  De definitieve oplevering is het moment waarop de onderhoudstermijn na de voorlopige oplevering afloopt en het werk definitief is aanvaard. Het is het moment waarop de laatste kans om gebreken kosteloos te laten herstellen verstrijkt — en het is precies daarom dat het bij particuliere opdrachtgevers zo vaak ongemerkt voorbijgaat. Zet een herinnering twee weken vóór het einde van de termijn en loop de woning dan nog één keer bewust na.

• DeformatiemetingPremium · ook: Deformatiemeting, zakkingsmeting, vervormingsmeting, monitoring

  Een deformatiemeting legt de hoogte of de stand van een gebouw op vaste punten vast, zodat bij herhaling zichtbaar wordt of er beweging is en hoe snel. Eén meting zegt niets; de waarde zit in de reeks, en daarom is de nulmeting het belangrijkste moment.

• Dekverf · ook: Dekverf, dekkende verf, dekkende lak

  Dekverf is verf die de ondergrond volledig aan het oog onttrekt. De kleur komt van pigment dat het licht tegenhoudt, waardoor je de nerf en de kleur van het hout eronder niet meer ziet. Het tegenovergestelde is transparante beits, die de nerf laat doorschijnen.

• DekvloerPremium · ook: Cementdekvloer, zandcementvloer, estrik

  De dekvloer is de vlakke laag boven op de constructieve vloer, waarop de vloerafwerking komt. Hij maakt de vloer vlak, verdeelt de belasting en neemt leidingen of vloerverwarming op.

• Delftse SchoolPremium · ook: Traditionalisme, Delftse school

  De Delftse School is een Nederlandse bouwstroming van ruwweg 1925 tot 1965 die vasthield aan traditionele vormen en ambachtelijke materialen: baksteen, pannendaken en symmetrie. Zij is bepalend geweest voor de wederopbouw van vele Nederlandse dorpskernen en stadscentra.

• Demontabel bouwenPremium · ook: Demontabel bouwen, remontabel bouwen, adaptief bouwen

  Demontabel bouwen is het ontwerpen en uitvoeren van een gebouw zodat het aan het einde van zijn gebruiksduur uit elkaar kan worden gehaald en de onderdelen opnieuw kunnen worden ingezet. Het is de praktische toepassing van circulair denken op gebouwniveau, en het verschuift de vraag van hoe bouw ik dit naar hoe haal ik dit later weer uit elkaar.

• DendrochronologiePremium · ook: Jaarringenonderzoek, jaarringdatering, boomringdatering

  Dendrochronologie is het dateren van hout aan de hand van het patroon van jaarringen. Door dat patroon te vergelijken met referentiereeksen kan het jaar waarin de boom is gekapt vaak tot op een jaar nauwkeurig worden bepaald.

• DepotregelingPremium · ook: Vijfprocentregeling, 5%-regeling, opschortingsrecht, notarieel depot.

  Bij nieuwbouw mag je vijf procent van de aanneemsom bij de notaris in depot houden in plaats van aan de aannemer te betalen. Dat geld dient als drukmiddel om gebreken van de opleverlijst hersteld te krijgen. Het staat in het Burgerlijk Wetboek.

• Design and constructPremium · ook: D&C, D en C, design-build, bouwteam-plus, geïntegreerd contract, turnkey

  Design and construct is een contractvorm waarbij één partij zowel het ontwerp als de uitvoering levert. De opdrachtgever beschrijft wát hij wil bereiken; de opdrachtnemer bepaalt hóe. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor ontwerp en bouw bij dezelfde partij.

• DesignradiatorPremium · ook: Designradiator, sierradiator, decoratieve radiator, verticale radiator

  Een designradiator is een radiator waarbij de vormgeving voorop staat, doorgaans als verticaal paneel of als buizenstructuur. De afgifte per vierkante meter wandoppervlak ligt lager dan bij een paneelradiator, en de prijs aanzienlijk hoger.

• DeurPremium

  Een deur is de beweegbare afsluiting van een doorgang. Binnen scheidt hij ruimtes en geluid, buiten sluit hij weer, kou en inbrekers buiten. Twee eigenschappen bepalen welke deur je nodig hebt: de maat en de functie.

• DeurbelPremium · ook: Deurbel, bel, beldrukker, belknop, gong

  Een deurbel is de voorziening waarmee een bezoeker aan de deur zich kenbaar maakt. Bij het vervangen door een videodeurbel loopt het vaak vast op iets wat niemand verwacht. Een gewone deurbel werkt op zwakstroom via een beltrafo, en die levert doorgaans te weinig vermogen voor een videodeurbel die permanent draait en beeld verstuurt. De bestaande twee draadjes zijn er dus wel en ze zijn zelden voldoende: er komt een zwaardere trafo bij, of het apparaat gaat op een accu die je periodiek laadt. Daarnaast is er een tweede punt dat vaak wordt overgeslagen: een camera die de openbare weg of het erf van de buren filmt, is een privacykwestie met echte regels.

• DeurbeslagPremium · ook: Hang- en sluitwerk, garnituur

  Deurbeslag is het geheel van krukken, schilden, scharnieren, sloten en cilinders op een deur. Bij een buitendeur is dit het onderdeel dat bepaalt hoe inbraakgevoelig je woning is, meer dan de deur zelf.

• DeurdrangerPremium · ook: Dranger, deursluiter, deurpomp, hydraulische dranger

  Een deurdranger is een mechanisme dat een deur automatisch sluit nadat hij is geopend. Bij brandwerende deuren is hij verplicht, omdat een brandwerende deur alleen werkt als hij dicht is.

• DeurkozijnPremium · ook: Deurkozijn, kozijn, deurstijl, zarge

  Een deurkozijn is het omlijstende raamwerk waarin een deur hangt, bestaande uit twee stijlen en een bovendorpel. Het kozijntype bepaalt welk deurtype past, en het is bij een verbouwing vaker de bepalende post dan de deur zelf.

• DeurslotPremium · ook: Deurslot, slot, cilinderslot, insteekslot, meerpuntssluiting

  Een deurslot is het geheel van slotkast, cilinder en sluitplaat waarmee een deur wordt vergrendeld. De inbraakwerendheid van een deur is een keten, en die is zo sterk als het zwakste onderdeel: cilinder, beslag, slotkast, sluitplaat, kozijn, scharnieren en de deur zelf. Wie alleen de cilinder vervangt en de rest laat zitten, heeft doorgaans niets aan de inbraakwerendheid verbeterd — de meeste inbraken in Nederland verlopen namelijk niet via de cilinder.

• DeurstijlPremium · ook: Deurstijl, stijl, deurregel, slotstijl, hangstijl

  Een deurstijl is een verticaal deel van een deur of kozijn. Het onderscheid dat ertoe doet, is dat tussen de hangstijl en de slotstijl. In de hangstijl grijpen de scharnieren en daar hangt het hele gewicht van de deur aan; in de slotstijl zitten het slot en de sluitkom, en dat is de plek waar bij een inbraak wordt geforceerd. Het zijn twee verschillende onderdelen met twee verschillende faalvormen, en bij vrijwel elk deurprobleem is de eerste vraag: aan welke kant zit het?

• Deuvel · ook: Deuvel, houten deuvel, deuvelpen, plug van hout

  Een deuvel is een ronde pen, meestal van hout, die in geboorde gaten in twee delen valt en die delen positioneert en tegen verschuiven vastzet. In houtwerk gaat de deuvel bijna altijd samen met lijm: de lijm houdt vast, de deuvel houdt op zijn plaats en neemt de afschuiving op.

• DiamantboorkroonPremium · ook: Diamantboorkroon, diamantkroon, kernboor, diamantkernboor

  Een diamantboorkroon is een holle cilinder waarvan de rand is bezet met industriële diamantkorrels in een metalen bindmiddel. Hij snijdt niet en hij slaat niet — hij schuurt. Daardoor gaat hij door gewapend beton heen zonder de wapening te hoeven ontwijken, en daardoor mag de slagfunctie er nooit op. Wie hem in de hamerstand gebruikt, slaat de segmenten er binnen één gat af.

• Dieptestop · ook: Dieptestop, diepteaanslag, diepte-aanslag, dieptebegrenzer, boorstop.

  Een dieptestop is een instelbare aanslag die zorgt dat een boor of een schroef niet dieper gaat dan je wilt. Hij zit als opzetstuk op de machine, als ring om de boor of als vaste neus op een gipsplaatschroevendraaier. Zo krijgt elk gat en elke schroef precies dezelfde diepte.

• DievenklauwPremium · ook: Dievenklauw, scharnierbeveiliging, anti-opdrukbeveiliging, dievenpen, inbraakwerende pen

  Een dievenklauw is een pen aan de scharnierzijde die bij het sluiten in het kozijn grijpt. Hij lost een probleem op waar bijna niemand aan denkt. Iedereen beveiligt de slotzijde, en dus werkt een inbreker aan de scharnierzijde. Worden de scharnierpennen eruit geslagen of wordt de deur daar opgewrikt, dan kan het blad uit de sponning worden getild — het slot doet dan niets, want dat zit aan de andere kant. Een dievenklauw houdt het blad daar mechanisch vast, en hij kost enkele euro's per stuk.

• DilatatievoegPremium · ook: Dilatatie, uitzettingsvoeg, bewegingsvoeg, werkvoeg

  Een dilatatievoeg is een bewust aangebrachte onderbreking in een bouwdeel, die beweging opvangt zonder dat er schade ontstaat. Bouwmaterialen zetten uit bij warmte en krimpen bij kou. Krijgen ze daar geen ruimte voor, dan zoeken ze die zelf — en dat heet een scheur.

• Dode leidingPremium · ook: Doodlopende leiding, dead leg, blinde leiding, stilstaand leidingdeel

  Een dode leiding is een leidingdeel waar geen water meer doorheen stroomt: een afgedopt stuk van een verwijderd tappunt, of een aftakking die nauwelijks wordt gebruikt. Het stilstaande water erin is een broedplaats voor legionella.

• DomoticaPremium · ook: Huisautomatisering, smart home.

  Domotica is de verzamelnaam voor techniek die apparaten en installaties in huis met elkaar laat samenwerken: verlichting, verwarming, zonwering, beveiliging. Je bedient ze centraal of ze reageren zelf op tijd, aanwezigheid of temperatuur.

• DoorbuigingPremium · ook: Doorzakking, zeeg, vervorming

  Doorbuiging is het doorzakken van een balk, ligger of vloer onder belasting. Elke constructie buigt door; dat is normaal en het is in het ontwerp meegenomen. De vraag is nooit of er doorbuiging is, maar hoeveel, en of zij toeneemt. Dat onderscheid is het hele onderwerp: een vloer die al veertig jaar één centimeter doorhangt, is iets anders dan een vloer die dit jaar is gaan hangen.

• DoorloophoogtePremium · ook: Doorloophoogte, vrije hoogte, stahoogte, doorgangshoogte

  De doorloophoogte is de vrije hoogte tussen de vloer en het eerste obstakel erboven, gemeten op de plek waar mensen lopen. Bij een zolderverbouwing is het de maat die het vaakst bepaalt of een ruimte als verblijfsruimte mag worden gebruikt, en boven een trap wordt hij loodrecht op de klimlijn gemeten en niet verticaal.

• Doorslaand vochtPremium · ook: Doorslaand vocht, doorslag, regendoorslag

  Doorslaand vocht is regenwater dat door een muur heen naar binnen dringt. Het treedt op bij massieve muren zonder spouw en bij spouwmuren waar de spouw wordt overbrugd. Het is te herkennen aan vochtplekken die verschijnen na een periode van slagregen en die weer opdrogen; het is dus weersafhankelijk, anders dan optrekkend vocht.

• DoorsnedePremium · ook: Snede, dwarsdoorsnede, langsdoorsnede, verticale doorsnede

  Een doorsnede is een tekening waarin het gebouw denkbeeldig is doorgesneden, zodat je in één beeld ziet hoe het van onder naar boven is opgebouwd: vloeren, verdiepingshoogten, dakvorm, en hoe de bouwdelen op elkaar aansluiten.

• DoorstrijkenPremium · ook: Doorgestreken voeg, doorstrijkmortel, doorstrijken van het voegwerk

  Doorstrijken is een metselwijze waarbij de voeg direct tijdens het metselen wordt afgewerkt met dezelfde mortel. Er wordt dus niet later apart gevoegd. Het is sneller en goedkoper, en het stelt hogere eisen aan de mortel en aan het vakmanschap.

• DoorstromingPremium · ook: Doorstroming, debiet, volumestroom, capaciteit

  Doorstroming is de hoeveelheid water die per minuut uit een tappunt komt, uitgedrukt in liters per minuut. Zij is wat je merkt; de druk is slechts een van de factoren die haar bepalen.

• DoorstroombegrenzerPremium · ook: Doorstroombegrenzer, debietbegrenzer, waterbesparende inzet, flowregelaar

  Een doorstroombegrenzer beperkt de hoeveelheid water die per minuut door een tappunt gaat. Het verhaal gaat meestal over water, en dat is het kleinste deel van de rekening. Van elke euro die je met minder warm water bespaart, is het overgrote deel de energie om dat water te verwarmen en niet het water zelf. Daar staat een storingsbeeld tegenover dat vrijwel niemand verwacht: een te sterke begrenzing kan het debiet onder de minimumdoorstroming van een combiketel of geiser brengen, en dan slaat het toestel af en douche je koud.

• DoorstroomverwarmerPremium · ook: Doorstroomtoestel, close-in-boiler is iets anders: die heeft wel een voorraad

  Een doorstroomverwarmer verwarmt water op het moment dat het door het toestel stroomt, zonder voorraadvat. Er is dus geen stilstandverlies, maar wel een hoog piekvermogen nodig. De elektrische uitvoering vraagt een zwaar vermogen, vaak krachtstroom, en dat is in Nederlandse woningen doorgaans het knelpunt.

• DoorvalbeveiligingPremium · ook: Valbeveiliging, afscheiding, borstwering, balustrade, hekwerk

  Een doorvalbeveiliging is een vaste afscheiding — een hek, een borstwering, een glaspaneel of een muurtje — die voorkomt dat iemand van hoogte valt. Zij is verplicht bij elk vloerniveau, balkon, trap of raam waar het hoogteverschil meer dan één meter bedraagt.

• DoorvalveiligheidPremium · ook: Doorvalveiligheid, doorvalbeveiliging, valbeveiliging voor gebruikers, doorvalwerendheid bij glas

  Doorvalveiligheid is het voorkomen dat iemand van een hoogte valt: van een balkon, galerij, trap, vide of door een raam of glaswand. Het gaat om de hoogte en de sterkte van hekken en borstweringen, de openingen erin, de klimbaarheid en de keuze van glas dat niet breekt als iemand ertegen valt.

• DoorvoerPremium · ook: Doorvoer, doorvoering, leidingdoorvoer, kabeldoorvoer, dakdoorvoer, geveldoorvoer, wanddoorvoer, vloerdoorvoer

  Een doorvoer is de plek waar een leiding, kabel, kanaal of pijp door een wand, vloer, gevel of dak gaat. Het is een gat in een bouwdeel dat er niet hoort te zitten, en dus moet de doorvoer terugbrengen wat het bouwdeel deed voordat het gat er was: waterdicht, luchtdicht, brandwerend, geluiddicht of geïsoleerd zijn.

• DoorzonkamerPremium · ook: Doorzonkamer, doorzonwoning, doorzonwoonkamer

  Een doorzonkamer is een woonkamer die zich over de volle diepte van de woning uitstrekt, met ramen aan de voor- en achterzijde. Het is het kenmerk van de naoorlogse Nederlandse rijtjeswoning en het is een van de meest succesvolle woningplattegronden ooit gemaakt: licht van twee kanten, een ruimte die groot oogt en een indeling die zich laat aanpassen.

• DoorzonwoningPremium · ook: Doorzonwoning, doorzonhuis

  Een doorzonwoning is een eengezinswoning waarvan de woonkamer over de volle diepte van het huis loopt, met een raam aan de voorzijde en een raam aan de achterzijde. Het type komt uit de wederopbouw en beslaat een groot deel van de Nederlandse rijenbouw uit de jaren vijftig tot en met de jaren zeventig.

• DorpelPremium · ook: Drempel, onderdorpel, waterhol, raamdorpel, deurdorpel

  De dorpel is het horizontale onderdeel onderaan een kozijn of onder een deur. Hij draagt het kozijn, sluit de opening af tegen water en tocht, en voert het regenwater dat langs het glas naar beneden loopt af naar buiten.

• Dosse gezaagdPremium · ook: Vlakgezaagd, tangentiaal gezaagd, doorgaand gezaagd

  Dosse gezaagd hout is uit de stam gezaagd langs de raaklijn aan de jaarringen. Het herkenbare gevolg is de vlamtekening op het oppervlak. Het is de goedkoopste zaagwijze en tegelijk de zaagwijze die het meeste werkt bij wisselend vocht.

• DouchePremium · ook: Stortbad, inloopdouche voor de uitvoering zonder bak of opstap.

  De douche is de plek in huis waar het meeste water op de vloer terechtkomt. Of dat goed gaat, wordt niet bepaald door de tegels of de kraan maar door de waterdichte laag eronder en door het afschot naar de afvoer.

• DouchebakPremium · ook: Douchebak, doucheschaal, douchevloer, inloopdouche, betegelde douchevloer

  Een douchebak is de vloervoorziening van een douche, die het water opvangt en naar de afvoer leidt. Bij dit onderwerp gaat vrijwel alles mis onder de vloer en niet erop. De waterdichtheid zit niet in de bak of in de tegels maar in de afdichtingslaag daaronder — en de tweede oorzaak van schade is de sifonhoogte: een lage inbouwsifon die traag afvoert, wordt achteraf niet meer aangepast zonder de vloer eruit te halen.

• DouchecabinePremium · ook: Douchecabine wordt met een c geschreven

  Een douchecabine is de afscheiding rond de doucheplaats: een of meer wanden met een deur, die het water binnen de doucheruimte houdt. De uitvoering loopt van een enkel vast glas tot een complete unit met bak en dak. De keuze bepaalt de prijs, de schoonmaak en de kans op lekkage.

• DouchegootPremium · ook: Douchegoot, doucheput, afvoergoot, lijnafvoer, wandgoot

  Een douchegoot is de langwerpige afvoer in de vloer van een inloopdouche, waarmee het douchewater wordt afgevoerd. Het is het onderdeel dat bepaalt of een badkamer zonder douchebak werkt. Bij een puntafvoer moet de vloer vanuit vier richtingen naar één punt aflopen, wat bij grote tegels lastig is. Bij een goot loopt de vloer in één richting af, en dat maakt strak tegelwerk met grote formaten mogelijk. Dat is de reden dat de goot de standaard is geworden.

• DouchevloerPremium · ook: Douchevloer, doucheveld, inloopdouchevloer, betegelde douchevloer

  Een douchevloer is de beloopbare, waterkerende vloer van een douche. De meest gemaakte fout in badkamers zit onder wat je ziet. Tegels en voegen zijn niet waterdicht; de waterdichting zit eronder. Een douchevloer die alleen uit tegels op een dekvloer bestaat, laat water door de voegen zakken, en dat komt bij de buren of in de constructie terecht — vaak jaren later en op een plek die niets met de douche te maken lijkt te hebben. De tweede fout is te weinig afschot, waardoor er water blijft staan.

• DouchezitjePremium · ook: Douchezitje, douchestoel, douchekruk, opklapbare douchezit, wandzitje

  Een douchezitje is een aan de wand bevestigde, meestal opklapbare zitting waarop iemand zittend kan douchen. Het is een van de kleinste woningaanpassingen die er zijn en een van de meest effectieve. Vallen in de badkamer is een van de meest voorkomende oorzaken van ernstig letsel bij ouderen thuis, en de badkamer is de ruimte waar zelfstandig wonen het eerst spaak loopt. De techniek is eenvoudig; alles draait om de bevestiging.

• DouglasPremium · ook: Douglas, douglashout, douglasspar, Oregon pine

  Douglas is een naaldhoutsoort met een roodbruin kernhout, een natuurlijke duurzaamheid die beter is dan die van vuren en grenen, en met een opvallend grote leverbare maat. Het is in Nederland het gangbare hout voor overkappingen, carports en zichtbare buitenconstructies zonder impregnering.

• Dove gevelPremium · ook: Dovegevel, blinde gevel in de akoestische betekenis

  Een dove gevel is een gevel zonder te openen delen, met een hoge geluidwering. Hij wordt toegepast waar het geluidsniveau van weg, spoor of industrie zo hoog is dat woningbouw anders niet mogelijk is: zonder te openen ramen telt de gevel juridisch niet mee als geluidsbelast.

• DraadeindPremium · ook: Draadeind, draadstang, tapeind, stangdraad

  Een draadeind is een stalen stang met metrische schroefdraad over de hele lengte, die je op maat afkort en met moeren vastzet. Het is bevestigingsmateriaal op rol: je maakt er precies de lengte van die je nodig hebt. Daardoor is het de standaardoplossing voor ophangingen aan een plafond — leidingen, kanalen, verlaagde plafonds — en voor doorgaande verbindingen door dik materiaal.

• DraadglasPremium · ook: Gewapend glas, spiegeldraadglas wanneer het is geslepen en gepolijst, ruitjesglas in het spraakgebruik

  Draadglas is glas waarin tijdens het gieten een metalen draadnet is opgenomen. Bij breuk houdt dat net de scherven op hun plaats, waardoor de opening dicht blijft. Het is brandvertragend maar het is geen veiligheidsglas voor personen.

• DraadnagelPremium · ook: Draadnagel, draadnagelstift, nagel, spijker

  Een draadnagel is de moderne, uit staaldraad getrokken spijker: een rechte schacht met een gestuikte kop en een geslagen punt. Het is het meest gebruikte bevestigingsmiddel in de houtbouw en tegelijk het onopvallendste. De keuze zit niet in het product zelf maar in vier eigenschappen: dikte, lengte, kopvorm en beschermlaag. Die vier bepalen of een verbinding houdt, of hij loskomt, en of het hout eromheen na een paar jaar zwart wordt.

• DraagconstructiePremium · ook: Hoofddraagconstructie, draagstructuur, casco, skelet

  De draagconstructie is het geheel van onderdelen dat de belastingen van een gebouw opneemt en naar de fundering afvoert: muren, kolommen, balken, vloeren, dakconstructie en fundering samen.

• DraagkrachtPremium · ook: Draagkracht, draagvermogen, belastbaarheid, capaciteit

  Draagkracht is wat een constructie of een ondergrond aan belasting kan opnemen. Bij vloeren gaat het over draagkracht en gaat het in de praktijk mis op iets anders. Een vloer die sterk genoeg is, kan nog steeds onbruikbaar veren — doorbuiging is bij woningvloeren vaker maatgevend dan sterkte. Een balklaag die aan de sterkte-eis voldoet maar te veel meegeeft, laat kasten trillen, glas rinkelen en tegels scheuren. Wie vraagt of een vloer "het houdt", stelt daarmee de halve vraag.

• DraagmuurPremium · ook: Dragende wand, dragende muur, bouwmuur

  Een draagmuur is een muur die belasting van boven opneemt — vloeren, verdiepingen, het dak — en die naar de fundering afvoert. Hem weghalen zonder vervangende constructie leidt tot doorbuiging, scheuren en in het uiterste geval tot bezwijken.

• DraaikiepraamPremium · ook: Draai-kiepraam, kantelraam, oscillo-battant

  Een draaikiepraam is een raam dat op twee manieren opengaat: helemaal open draaiend om een verticale as, of aan de bovenzijde naar binnen kantelend voor ventilatie. Eén handgreep bedient beide standen.

• DraairichtingPremium · ook: Draairichting, draaizijde, openingsrichting, sluitrichting

  De draairichting van een deur of een raam geeft aan waar de scharnieren zitten en naar welke kant het draaiende deel opengaat. Het is een van de weinige bestelgegevens die je niet achteraf kunt wijzigen. Een deur op maat met de verkeerde draairichting past niet en is niet te ruilen.

• DrainagePremium · ook: Ontwatering

  Drainage voert overtollig grondwater af, meestal via geperforeerde buizen die in een grindbed rond de fundering liggen. Het wordt toegepast bij natte kruipruimtes, natte kelders en drassige tuinen.

• DrakenstijlPremium · ook: Noorse drakenstijl, dragestil

  De drakenstijl is een Scandinavische houtbouwstijl uit het einde van de negentiende eeuw, met steile daken, rijk houtsnijwerk en drakenkoppen op de nokken. In Nederland komt zij zeldzaam voor, vooral bij villa's en badplaatsarchitectuur uit die periode.

• DrempelPremium

  De drempel is de verhoging onder in een deuropening. Buiten houdt hij water en tocht tegen, binnen scheidt hij vloerafwerkingen en dempt hij geluid. Tegelijk is hij het meest voorkomende obstakel voor wie slecht ter been is.

• DrempelhulpPremium · ook: Drempelhulp, drempelhelling, oprijplaat, drempeloprit, schuine drempel

  Een drempelhulp is een schuin oplopend element dat een drempel of een klein hoogteverschil overbrugt, zodat een rolstoel, een rollator of een scootmobiel erover kan. Het is een van de kleinste en goedkoopste hulpmiddelen die er zijn, en tegelijk het onderdeel dat het vaakst het verschil maakt tussen een woning die bruikbaar is en een die dat niet is. Een drempel van drie centimeter houdt een rolstoelgebruiker net zo effectief tegen als een trap.

• DrempelloosPremium · ook: Drempelloos, drempelvrij, zonder drempels, gelijkvloers, op een niveau

  Drempelloos betekent dat je door een woning of een deel ervan kunt bewegen zonder een hoogteverschil in de vloer over te steken: geen drempels bij deuren, geen opstand bij de douche en geen trede naar het balkon of de tuin. Het maakt een woning veiliger en bruikbaar met een rollator, rolstoel of kinderwagen.

• DrevelPremium · ook: Drevel, nagelverzinker, spijkerdrevel, doorslag, drijver

  Een drevel is een korte stalen pen met een geharde, licht holle punt, waarmee je een spijkerkop onder het houtoppervlak drijft zonder het hout eromheen te beschadigen. Het is een klein gereedschap met één taak, en die taak is nauwelijks te vervangen: het laatste stukje van een spijker slaan met de hamer betekent een deuk in het hout. De drevel zet die laatste twee millimeter zonder het oppervlak te raken.

• Drijvend bouwenPremium · ook: Waterwonen, drijvende woning, waterwoning, floatland, drijfland

  Drijvend bouwen is het maken van woningen en gebouwen op een drijvend lichaam — doorgaans een betonnen bak — die met palen op hun plaats worden gehouden en meebewegen met het waterpeil.

• DrilboorPremium · ook: Drilboor, boogboor, fiedelboor, drukboor, spiraaldrukboor

  Een drilboor is een handaangedreven boor die gaat draaien door een boog met een snaar of door een schuivende spiraalbeweging. Het is nadrukkelijk geen zwaar gereedschap, en dat is het punt. Een drilboor levert weinig kracht en veel beheersing. Hij kan niet uitschieten, hij loopt niet warm en hij geeft geen vonken — precies wat je wilt in broos, oud of dun materiaal, in fijne verbindingen en op plekken waar een machine te grof of te riskant is. Voor gaten van enige diameter is hij ongeschikt, en dat is geen tekortkoming maar de afbakening.

• DrinkwaterbesluitPremium · ook: Drinkwaterbesluit, Besluit drinkwater

  Het Drinkwaterbesluit is de algemene maatregel van bestuur onder de Drinkwaterwet en bevat de eisen aan de kwaliteit van drinkwater en aan collectieve leidingwaterinstallaties. Voor een woningeigenaar is de kern kort: op de eigenaar van de installatie rust een zorgplicht, en voor een aangewezen groep gebouwen komt daar een uitgewerkt verplichtingenpakket bij.

• Drive-inwoningPremium · ook: Drive-inwoning is de meest gebruikte schrijfwijze

  Een drive-inwoning is een eengezinswoning waarvan de begane grond grotendeels bestaat uit een inpandige garage, met de entree en een berging ernaast. Het wonen begint een verdieping hoger: de woonkamer en de keuken liggen op de eerste verdieping en de slaapkamers daarboven.

• Droge stijgleidingPremium · ook: Droge blusleiding, stijgleiding brandweer, droge blusleidinginstallatie.

  Een droge stijgleiding is een lege waterleiding in een hoog gebouw die de brandweer op de begane grond aankoppelt en op een verdieping weer aftakt. Zij staat normaal droog en bespaart de brandweer het uitrollen van slangen door het trappenhuis.

• DroogloopsifonPremium · ook: Droogloopsifon, membraansifon, kleppensifon, droge stankafsluiter, waterloze sifon

  Een droogloopsifon is een afvoerafsluiting die rioollucht tegenhoudt met een membraan of een klep in plaats van met een waterslot. Hij lost één specifiek probleem op: een afvoer die zo weinig wordt gebruikt dat het water in de sifon verdampt. Een logeerbadkamer, een tweede toilet, een vloerput in een berging of een garage — daar staat na een paar weken geen water meer in de sifon, en dan komt de riolering rechtstreeks de ruimte in.

• DroogtePremium · ook: Verdroging, droogteschade, funderingsschade door droogte

  Droogte is een langdurig tekort aan neerslag waardoor de grondwaterstand daalt. Voor gebouwen is dat geen weerbericht maar een schadeoorzaak: de bodem klinkt in, de fundering zakt ongelijkmatig, en houten palen die droog komen te staan gaan rotten.

• DroogtijdPremium · ook: Droogtijd, drogingstijd, uithardingstijd, verhardingstijd, wachttijd

  Droogtijd is de tijd die een bouwproduct nodig heeft om van nat of vers naar de toestand te komen waarin je er verder mee kunt: aanraken, overschilderen, belopen, belasten of afwerken. Verf, lijm, kit, stucwerk, dekvloeren en beton hebben elk een eigen droogtijd, en die hangt af van temperatuur, vocht, laagdikte en ondergrond.

• DruiplijstPremium · ook: Druiplijst, druipneus, druiprand, waterhol, waterlijst, afdruiplijst

  Een druiplijst is een uitstekende rand of profiel dat regenwater van een gevel, een kozijn of een dorpel afhoudt. Het is een van de goedkoopste en meest onderschatte details in de bouw: een groefje van vijf millimeter aan de onderzijde van een uitstekende rand, dat voorkomt dat water langs de onderkant terugloopt naar de gevel. Ontbreekt die groef, dan loopt het water langs het metselwerk naar beneden — en dat is de oorzaak van een groot deel van de vervuiling, algengroei en vochtschade op gevels.

• DrukbeproevingPremium · ook: Drukbeproeving, afpersen, persen, druktest, lekdichtheidsbeproeving

  Een drukbeproeving is de controle waarbij een nieuw aangelegde leiding onder verhoogde druk wordt gezet om te toetsen of alle verbindingen dicht zijn. Zij hoort te gebeuren vóór het dichtmaken van sleuven, wanden en vloeren, want daarna is een lek alleen nog met hak- en breekwerk te vinden.

• DruklaagPremium · ook: Druklaag, constructieve druklaag, opstortlaag, opstort, meewerkende druklaag.

  Een druklaag is een gewapende betonlaag die op de bouwplaats over prefab vloerelementen wordt gestort. Hij hoort constructief bij de vloer: hij neemt de druk op, koppelt de losse platen tot één vlak en zorgt dat de vloer de wind naar de wanden kan afvoeren. Zonder druklaag zijn het losse platen.

• DrukreduceerventielPremium · ook: Drukreduceerventiel, drukregelaar, reduceerventiel, drukverminderaar

  Een drukreduceerventiel verlaagt de inkomende waterdruk tot een ingestelde waarde en houdt die constant, ongeacht schommelingen in het net. Het beschermt leidingen, kranen en toestellen, en het is de eerste plek om te kijken bij waterslag of bij een druk die overal te hoog of te laag is.

• Drukvaste isolatiePremium · ook: Belastbare isolatie, drukvast isolatiemateriaal, hardschuimisolatie

  Drukvaste isolatie is isolatiemateriaal dat belasting kan dragen zonder blijvend in te drukken. Het wordt toegepast onder vloeren, onder funderingen, op omgekeerde daken en onder terrassen — overal waar er gewicht op de isolatie komt te staan.

• DrukverliesPremium · ook: Drukverlies, drukval, weerstandsverlies, leidingweerstand

  Drukverlies is de daling van de waterdruk tussen de watermeter en het tappunt, veroorzaakt door wrijving, bochten, appendages en hoogteverschil. Het verklaart waarom de druk aan de meter goed kan zijn terwijl de douche op zolder toch slap loopt.

• Dubbel glasPremium · ook: Isolatieglas, thermopane

  Dubbel glas bestaat uit twee ruiten met een afgesloten spouw ertussen. Die spouw isoleert. Hoe goed dat gebeurt, verschilt enorm: gewoon dubbel glas uit de jaren zeventig isoleert nauwelijks half zo goed als modern hr-plus-plus glas.

• DuimstokPremium · ook: Duimstok, meterstok, vouwmeter, timmermansmeter, gliedermaat

  Een duimstok is een uit tien of twintig scharnierende delen bestaande meetstok van hout, kunststof of aluminium, doorgaans twee meter lang uitgevouwen. Waar een rolmaat doorbuigt, blijft een duimstok recht. Dat maakt hem nauwkeuriger over korte afstanden, geschikt om een maat over te brengen zonder tweede persoon, en bruikbaar als lineaal, als aanslag en als diepte- of hoekmaat.

• DuplexwoningPremium · ook: Duplex, duplexwoning, gesplitste eengezinswoning

  Een duplexwoning is een eengezinswoning die is opgedeeld in twee zelfstandige woningen boven elkaar: één op de begane grond en één op de verdieping. De opdeling was oorspronkelijk bedoeld als tijdelijke oplossing bij woningnood.

• Duurzaam bouwenPremium · ook: Dubo, duurzame bouw, groen bouwen

  Duurzaam bouwen is bouwen waarbij de milieubelasting over de hele levensduur wordt beperkt: van de winning van grondstoffen, via het bouwen en het gebruik, tot de sloop en het hergebruik. Het gaat dus over meer dan energiezuinigheid alleen.

• DuurzaamheidsadviseurPremium · ook: Duurzaamheidsadviseur, energieadviseur, verduurzamingsadviseur, energieconsulent

  Een duurzaamheidsadviseur beoordeelt een gebouw en de plannen ervoor, en adviseert over maatregelen die het energiegebruik, de milieubelasting en het comfort verbeteren. De waarde zit in de volgorde en de samenhang. Losse maatregelen kunnen elkaar tegenwerken: isoleren zonder ventilatie geeft vocht, een warmtepomp in een ongeïsoleerd huis werkt niet, zonnepanelen op een dak dat over vijf jaar moet worden vervangen zijn twee keer betaald. Een adviseur bepaalt wat wanneer moet, en dat is meestal meer waard dan de maatregelen zelf.

• DuurzaamheidsklassePremium · ook: Duurzaamheidsklasse hout, natuurlijke duurzaamheid, DK 1 tot en met DK 5

  De duurzaamheidsklasse geeft aan hoe goed het kernhout van een houtsoort van nature bestand is tegen aantasting door schimmels. De schaal loopt van klasse 1, zeer duurzaam, tot klasse 5, niet duurzaam.

• DuurzaamheidsleningPremium · ook: Duurzaamheidslening, energiebespaarlening, verduurzamingslening, warmtefondslening, stimuleringslening

  Een duurzaamheidslening is een lening met een lage rente voor het verduurzamen van een woning. Het is de financieringsvorm die het gat dicht tussen wat verduurzaming kost en wat mensen kunnen betalen — en de belangrijkste eigenschap is er een die zelden wordt genoemd: je kunt subsidie en lening combineren. De ISDE-subsidie verlaagt het bedrag, de lening financiert de rest, en de maandlast wordt deels gedekt door de lagere energierekening. Wie alleen naar de subsidie kijkt, mist de helft van het plaatje.

• Duurzame energiePremium · ook: Duurzame energie, hernieuwbare energie, groene energie

  Duurzame energie is energie uit bronnen die niet opraken en die bij gebruik weinig of geen broeikasgas uitstoten. Denk aan zon, wind, water, warmte uit de bodem, de buitenlucht en het oppervlaktewater. Rond de woning gaat het meestal om zonnepanelen, een zonneboiler, een warmtepomp of een warmtenet.

• DwangsomPremium · ook: Dwangsom, last onder dwangsom

  Een dwangsom is een geldbedrag dat verschuldigd wordt als iemand niet voldoet aan een opgelegde verplichting. De gemeente gebruikt hem bij handhaving; een rechter kan hem opleggen bij een vonnis. In de bouw komt hij voor bij illegale bouwwerken, bij het niet naleven van vergunningvoorschriften en bij overlast.

• Dynamisch energiecontractPremium · ook: Dynamisch contract, uurtarief, spotprijscontract

  Bij een dynamisch energiecontract verandert de prijs per uur, gebaseerd op de groothandelsprijs van de dag ervoor. Voor gas geldt doorgaans een dagprijs. Het is aantrekkelijk voor wie verbruik kan verschuiven naar goedkope uren, en het brengt prijsrisico met zich mee voor wie dat niet kan.