Begrippen

G

• G-waardePremium · ook: Zontoetredingsfactor, ZTA-waarde, solar factor

  De g-waarde geeft aan welk deel van de zonne-energie dat op een ruit valt, binnenkomt als warmte. Een g-waarde van 0,6 betekent dat zestig procent van de zonnewarmte de ruimte in gaat.

• GalerijvloerPremium · ook: Galerijvloer, galerijplaat, galerijplaten, galerijdek, de galerij

  Een galerijvloer is de betonnen vloer van de open buitengang waarlangs de woningen van een galerijflat bereikbaar zijn. Zij draagt de bewoners, de regen en de dooizout, en is bij veel flats uit de jaren vijftig tot zeventig een uitkragende plaat die aan één kant in de constructie is ingeklemd.

• GalerijwoningPremium · ook: Galerijwoning, galerijflat, portieketagewoning met galerij, corridorwoning

  Een galerijwoning is een appartement dat wordt ontsloten door een open buitengang langs de gevel. Die galerij is bouwkundig het bepalende onderdeel, en bij flats van vóór ongeveer 1975 is hij ook een veiligheidskwestie: veel galerijvloeren zijn uitkragende betonplaten die zonder onderbreking doorlopen tot in de woningvloer. Na het bezwijken van een galerijvloer in Leeuwarden in 2011 geldt voor dit soort vloeren een onderzoeksplicht — en dezelfde doorlopende plaat is meteen de koudebrug die de woning moeilijk te verduurzamen maakt.

• Galvanische corrosiePremium · ook: Contactcorrosie

  Galvanische corrosie is het versneld wegteren van een metaal doordat het in contact staat met een ander, edeler metaal terwijl er water tussen zit. Het minst edele metaal offert zich op. In woningen zie je het vooral bij koper op zink, bij stalen schroeven in aluminium of zink en bij verschillende metalen in een leidingnet.

• GalvaniserenPremium · ook: Galvaniseren, verzinken, gegalvaniseerd, verzinkt

  Galvaniseren is het aanbrengen van een zinklaag op staal om roest tegen te gaan. Het zink beschermt op twee manieren: het sluit het staal af van lucht en water, en het lost bij een beschadiging zelf op in plaats van het staal. Dat laatste maakt de behandeling zo betrouwbaar.

• GaragePremium · ook: Garage, autobox, autoberging

  Een garage is een afsluitbare overdekte ruimte bij een woning waar een auto in kan staan. Hij is aangebouwd, inpandig of vrijstaand op het erf. Voor de bouwregels valt hij onder de bijbehorende bouwwerken, en voor de brandveiligheid geldt hij als een aparte ruimte naast de woning.

• GaragedeurPremium · ook: Garagedeur, garagepoort

  Een garagedeur is de grote afsluiting in de gevel van een garage waar de auto doorheen gaat. De gangbare typen zijn de kanteldeur, de sectionaaldeur en de roldeur, met of zonder elektrische aandrijving. Het type bepaalt hoeveel ruimte de deur inneemt en hoe goed hij isoleert en afdicht.

• GarantiePremium · ook: Garantie, waarborg, garantieregeling, garantietermijn, garantiebepaling

  Garantie is de toezegging van een aannemer, installateur of fabrikant dat een werk of product gedurende een bepaalde tijd deugdelijk blijft, en dat hij gebreken in die periode herstelt of vergoedt. Zij komt bovenop je wettelijke rechten en vervangt die niet. Wat een garantie waard is, staat in de voorwaarden.

• GarantiebepalingPremium · ook: Garantiebepaling, garantieclausule, garantievoorwaarde, waarborg, garantietermijn

  Een garantiebepaling is de contractuele toezegging dat een werk, een product of een installatie gedurende een bepaalde termijn aan bepaalde eisen voldoet. Er is één misverstand dat vrijwel iedereen heeft: een garantie is niet je enige recht en meestal niet je beste. Naast elke garantie heb je het wettelijke recht op een deugdelijk product of werk, en dat recht is niet gebonden aan de termijn die de leverancier noemt. Een verkoper die zegt "de garantie is verlopen" heeft daarmee niets gezegd over je wettelijke aanspraak.

• GasbranderPremium · ook: Gasbrander, brandertje, soldeerbrander, dakdekkersbrander, onkruidbrander

  Een gasbrander is een gereedschap dat een open vlam produceert met gas uit een fles of een patroon. Hij wordt gebruikt voor het branden van dakbedekking, voor solderen, voor het losbranden van verf en voor onkruidbestrijding. Het is een van de weinige stukken gereedschap waarmee je binnen een minuut een gebouwbrand kunt veroorzaken.

• GasflesPremium · ook: Gasfles, propaanfles, butaanfles, gasbutaan, lpg-fles, campinggas

  Een gasfles is een drukvat met vloeibaar propaan of butaan voor gebruik waar geen gasaansluiting is. Er is één eigenschap die alle veiligheidsregels verklaart: propaan en butaan zijn zwaarder dan lucht. Bij een lek zakt het gas naar de vloer en blijft het daar hangen — het verdwijnt niet vanzelf en het ventileert niet weg via een raam bovenin. Dat is de reden dat een gasfles niet in een kelder, een souterrain, een kruipruimte of een schip onder dek hoort.

• GaslekPremium · ook: Gaslek, gasstoring, gaslucht, ontsnappend gas

  Een gaslek is het ontsnappen van gas uit een leiding, een toestel of een aansluiting. Dat je het ruikt, is geen eigenschap van het gas maar een toevoeging. Aardgas is van zichzelf reukloos; er wordt een geurstof aan toegevoegd zodat een lek wordt opgemerkt. Precies daarom is het gevaarlijkste lek het lek dat je niet ruikt: buiten, in een kruipruimte, of onder de grond. En de handelingsvolgorde bij gaslucht wijkt af van wat mensen instinctief doen — een schakelaar omzetten of aanbellen is een vonk, en dat is de ontbrekende schakel.

• GasslangPremium · ook: Gasslang, gasleidingslang, aansluitslang, gasaansluitslang, gasdrukslang

  Een gasslang is de flexibele verbinding tussen de gaskraan en een gastoestel, zoals een fornuis of een terrasverwarmer. Er is één ding dat je van dit onderwerp moet onthouden: een gasslang heeft een houdbaarheidsdatum, en die staat erop gedrukt. Rubber veroudert, wordt hard en scheurt, en een gaslek in een woning is een explosie- en vergiftigingsrisico. Vervangen kost tien tot veertig euro en het gebeurt in vrijwel geen enkel huishouden op tijd.

• GatenzaagPremium · ook: Gatenzaag, klokboor, kroonzaag, gatzaag

  Een gatenzaag is een cilindrisch zaagblad met tanden aan de rand, dat in een boormachine wordt gespannen en een rond gat zaagt. Hij haalt alleen de rand weg en laat een schijf staan — dat is waarom hij zoveel sneller is dan een boor van dezelfde maat. En het is meteen het punt waar het misgaat: die schijf blijft klem zitten in de zaag, en er moet een gat in de zijkant zitten om hem eruit te krijgen.

• Gebakken klinkerPremium · ook: Gebakken klinker, straatbaksteen, klinker, waalformaat klinker, dikformaat

  Een gebakken klinker is een uit klei gevormde en gebakken straatsteen, met de kleur door en door in het materiaal. Hij is kleurvast, verweert nauwelijks en gaat vijftig jaar of langer mee; hij is duurder dan een betonklinker.

• GebouwbeheerPremium · ook: Facilitair beheer, technisch beheer, facility management.

  Gebouwbeheer omvat alles wat nodig is om een gebouw in goede staat te houden en te laten functioneren: onderhoud, installaties, schoonmaak, veiligheid en administratie. Bij een VvE is dit belegd bij het bestuur of een beheerder.

• GebouwdossierPremium · ook: Bouwdossier, gebouwarchief

  Een gebouwdossier is de geordende verzameling van alle stukken die over een gebouw gaan: tekeningen, berekeningen, vergunningen, installatiegegevens, keuringsrapporten, garanties en de onderhoudsgeschiedenis. Het is het geheugen van het gebouw. Wie het bijhoudt, weet wat er zit, wat er is gedaan en wat er aankomt.

• GebruiksfunctiePremium · ook: Gebouwfunctie, functie

  De gebruiksfunctie is de categorie waarin een gebouw of een deel daarvan valt volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving. Er zijn twaalf functies, en zij bepalen welke bouwtechnische eisen gelden voor brandveiligheid, vluchten, ventilatie, daglicht en toegankelijkheid.

• GebruiksklassePremium · ook: Bij vloeren: gebruiksklasse, belastingsklasse, klasse 23, 31, 32 of 33, en bij laminaat ook de slijtklasse AC3, AC4 of AC5, wat een andere schaal is voor grotendeels hetzelfde

  Een gebruiksklasse geeft aan voor welke omstandigheden een materiaal geschikt is. Bij vloerbedekking zegt de klasse hoe zwaar het loopverkeer mag zijn, van een slaapkamer tot een winkel. Bij hout zegt de klasse hoe nat het hout wordt, van droog binnen tot in de grond. De klasse helpt je het juiste materiaal op de juiste plek te kiezen.

• GebruiksoppervlaktePremium · ook: Gebruiksoppervlakte, gebruiksoppervlak, gbo

  De gebruiksoppervlakte is het vloeroppervlak van een woning, gemeten volgens een vastgelegde methode waarbij onder meer constructiedelen, schuine daken onder een bepaalde hoogte en trapgaten worden afgetrokken. Het getal bepaalt mee wat je woning waard is, hoeveel huur ervoor mag worden gevraagd, wat je energielabel wordt en hoeveel gemeentelijke belasting je betaalt. Er wordt niettemin veel mee gerommeld.

• GedoogplichtPremium · ook: Gedoogplicht, gedoogverplichting, gedoogplichtbeschikking

  Een gedoogplicht is de verplichting om werk van een ander op of in jouw grond of aan jouw gebouw toe te laten. Je hoeft niet mee te werken, maar je mag het ook niet tegenhouden. Denk aan kabels en leidingen van een netbeheerder, een steiger van de buren of een straatnaambord aan je gevel.

• Gefurfuryleerd houtPremium · ook: Gefurfuryleerd hout, furfurylering

  Gefurfuryleerd hout is naaldhout dat is doordrenkt met furfurylalcohol uit landbouwrestanten en daarna is uitgehard. De behandeling maakt het hout hard, maatvast en duurzaam in klasse één, en zij kleurt het door en door donkerbruin.

• Gehard glasPremium · ook: Gehard glas, veiligheidsglas, thermisch voorgespannen glas, ESG

  Gehard glas is glas dat door snelle afkoeling onder inwendige spanning is gebracht, waardoor het vier tot vijf keer sterker is dan gewoon glas. Het breekt in stompe korrels in plaats van scherven, en het is na het harden niet meer te bewerken.

• GehoorbeschermingPremium · ook: Gehoorbescherming, oorkappen, oordoppen, otoplastieken

  Gehoorbescherming zijn oorkappen of oordoppen die het geluidsniveau bij het oor verlagen, zodat blijvende gehoorschade wordt voorkomen. Gehoorschade is onomkeerbaar en sluipend: er is geen pijn, geen wond en geen herstel. Boven ongeveer tachtig decibel begint het risico, en dat niveau haalt een gewone slijptol, boorhamer of cirkelzaag ruimschoots.

• GeiserPremium · ook: Gasgeiser, doorstroomgeiser

  Een geiser is een gastoestel dat water verwarmt op het moment dat er wordt getapt. Er is geen voorraadvat: het water stroomt langs een warmtewisselaar die door een gasbrander wordt verhit. Oude geisers zonder afvoer van rookgassen naar buiten zijn een bekende oorzaak van koolmonoxidevergiftiging en worden actief uitgefaseerd.

• Gelaagd glasPremium · ook: Letselwerend glas, veiligheidsglas

  Gelaagd glas bestaat uit twee of meer glasplaten met een taaie kunststoffolie ertussen. Breekt het glas, dan blijven de scherven aan de folie plakken. Daarom wordt het toegepast op plekken waar iemand doorheen kan vallen.

• Gelamineerd houtPremium · ook: Gelamineerd hout, gelijmd gelamineerd hout, lamellenhout, glulam, brettschichtholz

  Gelamineerd hout bestaat uit op elkaar gelijmde houtlamellen die alle in de lengterichting lopen, samengevoegd tot een balk of ligger. Het maakt overspanningen en afmetingen mogelijk die met massief hout niet leverbaar zijn, en het is aanzienlijk maatvaster.

• GeleiderailPremium · ook: Geleiderail, zaagrail, geleidingsrail, rail

  Een geleiderail is een aluminium profiel dat je op het werkstuk legt en waarlangs een zaag of frees loopt. Hij doet twee dingen tegelijk: hij houdt de machine kaarsrecht over de volle lengte, en hij drukt met een rubberlip het materiaal langs de zaaglijn aan zodat de bovenkant niet uitscheurt. Zonder rail is een invalzaag niet meer dan een dure cirkelzaag.

• GelijkwaardigheidPremium · ook: Gelijkwaardigheid, gelijkwaardige oplossing, gelijkwaardigheidsbeginsel

  Gelijkwaardigheid is het beginsel dat je van een voorgeschreven oplossing mag afwijken, mits je aantoont dat jouw oplossing minstens even goed presteert. Het is het nuttigste stuk gereedschap in de bouwregels en het minst bekende bij particulieren. De regels schrijven prestaties voor, geen oplossingen — en waar ze wel een concrete oplossing noemen, is dat een aangewezen weg en geen verplichte. Dat is precies wat een monument, een oude woning met een te steile trap of een appartement met een onmogelijke vluchtroute vooruithelpt: niet "het mag niet", maar "toon aan dat het even veilig is". Met één kanttekening die het beeld compleet maakt: de bewijslast ligt volledig bij de aanvrager, en die onderbouwing is vakwerk. Een verwijzing naar "dit doen we altijd zo" is geen gelijkwaardigheid.

• GeluiddempingPremium · ook: Geluiddemping, trillingsdemping, ontkoppeling, contactgeluiddemping

  Geluiddemping is het verminderen van geluid dat door een constructie of een installatie zelf wordt voortgeplant, door de trilling aan de bron te onderbreken of om te zetten in warmte. Het is de derde van drie manieren om geluid aan te pakken, en de minst begrepen. Isolatie werkt met massa en houdt luchtgeluid tegen. Absorptie werkt met poreus materiaal en vermindert galm. Demping werkt met ontkoppeling en veerkracht, en pakt geluid aan dat door het gebouw zelf reist: een wasmachine die de vloer laat trillen, een leiding die de wand meeneemt, een warmtepomp die de gevel aanslaat.

• GeluidsabsorptiePremium · ook: Geluidsabsorptie, akoestische absorptie, geluidsdemping in de ruimte, absorptiewaarde

  Geluidsabsorptie is de mate waarin een materiaal geluid opneemt in plaats van terugkaatst, uitgedrukt in een getal tussen nul en een. Nul is volledige weerkaatsing, een is volledige opname. Een gladde tegelvloer zit rond nul komma nul twee; een dikke akoestische plaat rond nul komma negen. Dat getal is per frequentie anders, en juist die frequentieafhankelijkheid bepaalt of een maatregel doet wat je ervan verwacht.

• GeluidsbrugPremium · ook: Geluidsbrug, geluidbrug, akoestische brug

  Een geluidsbrug is een harde verbinding die twee constructiedelen aan elkaar koppelt die juist los van elkaar hadden moeten blijven. Geluid loopt via die verbinding om de isolatie heen. Eén schroef, één klodder lijm of één stukje dekvloer tegen de muur is genoeg om een dure geluidsisolatie voor een groot deel teniet te doen.

• GeluidseisPremium · ook: Geluidseis, geluidseisen, geluidwering, eis aan de geluidwering, akoestische eis, geluidsisolatie-eis

  Een geluidseis is een prestatie-eis die vastlegt hoeveel geluid een gevel, een vloer, een wand of een installatie mag doorlaten of maken. De eis staat in decibel en is gebonden aan een meetmethode. Voor nieuwbouw, verbouw en bestaande bouw gelden verschillende niveaus.

• GeluidsisolatiePremium · ook: Geluidwering, geluidsdemping in het spraakgebruik

  Geluidsisolatie is het tegenhouden van geluid tussen twee ruimten of tussen buiten en binnen. Zij wordt bereikt met massa, met veerkrachtige ontkoppeling en met luchtdichtheid — en zij is iets anders dan het dempen van galm binnen een ruimte.

• GeluidsoverlastPremium · ook: Geluidsoverlast, geluidshinder, burengerucht, lawaaioverlast

  Geluidsoverlast is geluid dat als hinderlijk wordt ervaren en dat de grens overschrijdt van wat je van je omgeving hoeft te dulden. Waar die grens ligt, is geen technische vraag maar een juridische. Een norm helpt, maar de wet werkt met wat redelijkerwijs kan worden gevergd: dezelfde tachtig decibel is overdag in een winkelstraat normaal en om twee uur 's nachts in een woonwijk onrechtmatig. Dat verklaart waarom een meting alleen zelden een conflict beslecht.

• GeluidsschermPremium · ook: Geluidsscherm, geluidscherm, geluidswal

  Een geluidsscherm is een zware, dichte wand tussen een geluidsbron en de plek waar je last hebt van dat geluid. Het onderbreekt de rechtstreekse weg van het geluid, waardoor het pas via de bovenrand bij je aankomt. Je ziet ze langs snelwegen en spoorlijnen, en in kleinere vorm in tuinen.

• Geluidwerende gipsplaatPremium · ook: Geluidwerende gipsplaat, akoestische gipsplaat, zware gipsplaat, blauwe plaat

  Een geluidwerende gipsplaat heeft een verzwaarde gipskern, waardoor zij meer geluid tegenhoudt dan een standaardplaat van dezelfde dikte. De geluidsisolatie van een wand wordt bepaald door de complete opbouw; de plaat is daarvan één onderdeel.

• Geluidwering van de gevelPremium · ook: Geluidwering van de gevel, gevelgeluidwering, gevelisolatie tegen geluid

  De geluidwering van de gevel is het verschil tussen het geluidniveau buiten en het niveau binnen. Er wordt geïnvesteerd in het onderdeel dat het grootste oppervlak heeft, en dat is de verkeerde plek. Een gevel is akoestisch zo goed als zijn grootste lek, niet als zijn beste onderdeel. Dik geluidwerend glas plaatsen in een gevel met een gewoon ventilatierooster erboven levert nauwelijks winst op: dat rooster is een open verbinding met buiten, en een paar procent open oppervlak bepaalt de uitkomst van de hele gevel. Wie last heeft van verkeerslawaai, kijkt dus eerst naar de openingen — rooster, brievenbus, rolluikkast, kieren rond het kozijn — en pas daarna naar het glas.

• GeluidzonePremium

  Een geluidzone is het gebied rond een weg, spoorlijn, industrieterrein of luchthaven waarbinnen extra regels gelden voor geluid. Ligt een perceel erin, dan kijkt de gemeente bij een bouwplan naar de geluidbelasting op de gevel en kan zij eisen stellen aan de geluidwering van die gevel.

• Gemeenschappelijk gedeeltePremium · ook: Gemeenschappelijke gedeelten, meervoud

  Een gemeenschappelijk gedeelte is een deel van het gebouw dat aan alle eigenaren samen toebehoort en waarvan het onderhoud door de vereniging van eigenaren wordt betaald. Wat gemeenschappelijk is, staat in de splitsingsakte en het toepasselijke modelreglement. De hoofdregel is dat alles wat constructief is of wat meer dan een appartement dient, gemeenschappelijk is.

• Gemeenschappelijke gedeeltenPremium · ook: Gemeenschappelijke gedeelten, gemeenschappelijke delen, gemene delen

  Gemeenschappelijke gedeelten zijn de delen van een gesplitst gebouw die van alle appartementseigenaars samen zijn: fundering, dragende constructie, dak, gevel, trappenhuis en de leidingen tot aan de aftakking naar een woning. De vereniging van eigenaars onderhoudt ze en betaalt ze uit de gezamenlijke bijdrage.

• Gemeubileerde woonruimtePremium · ook: Gemeubileerde woonruimte, gemeubileerde verhuur, gemeubileerd appartement

  Gemeubileerde woonruimte is een woning of kamer die wordt verhuurd inclusief meubels, en meestal ook inclusief vloerbedekking en raambekleding. Het meubilair hoort niet bij de kale huurprijs. De vergoeding ervoor loopt als aparte post mee en moet in verhouding staan tot wat de spullen werkelijk waard zijn.

• GeopolymeerbetonPremium · ook: Geopolymeerbeton, alkalisch geactiveerd beton, cementloos beton, AAM-beton

  Geopolymeerbeton is beton waarin het portlandcement is vervangen door reststoffen als vliegas of hoogovenslak, die met een alkalische oplossing worden geactiveerd. De milieuwinst is aanzienlijk, en de beperking zit niet in de techniek maar in de normering: er is geen productnorm die het dekt, dus toepassing loopt via gelijkwaardigheid.

• GeotextielPremium · ook: Geotextiel, worteldoek, antiworteldoek, gronddoek, scheidingsdoek

  Geotextiel is een doorlatend kunststofdoek dat in de grond wordt aangebracht om twee lagen te scheiden zonder het water tegen te houden. De hoofdfunctie is scheiden: voorkomen dat zand in het grind zakt of dat grond zich met puin vermengt. Onkruid tegenhouden is een bijvangst en niet waarvoor het doek is gemaakt.

• GeothermiePremium · ook: Geothermie, aardwarmte, diepe geothermie, ultradiepe geothermie

  Geothermie is het winnen van warmte uit diepe aardlagen, doorgaans op één tot vier kilometer diepte, voor levering via een warmtenet. Het belangrijkste dat een woningeigenaar hierover moet weten, is dat het geen individuele oplossing is. Je legt geen geothermiebron aan in je tuin. Waar geothermie je raakt, is als bron achter een warmtenet waarop je wijk wordt aangesloten — en dan zijn de relevante vragen niet geologisch maar contractueel: tarief, leveringszekerheid en wat er met je gasaansluiting gebeurt.

• GepotdekseldPremium · ook: Gepotdekseld, potdekselwerk, potdekselen, overnaads beschot

  Gepotdekseld is een gevelbekleding van horizontale planken die elkaar overlappen, zoals dakpannen op een dak. Het is een systeem dat al eeuwen werkt, en de manier om het kapot te maken is één handeling. Elke plank krijgt maar één bevestiging in de hoogte, zodat hij kan werken. Schroef je door de overlap heen zodat één schroef twee planken vastzet, dan zitten ze aan elkaar geklonken — en hout werkt: het krimpt en zwelt met de vochtigheid, dwars op de nerf, over de volle plankbreedte. Vastgezet aan twee kanten kan die beweging nergens heen, en dan scheurt de plank precies bij de schroef. Dat is de meest voorkomende schade aan potdekselwerk en hij is niet te repareren zonder de plank te vervangen.

• GereedmeldingPremium · ook: Gereedmelding, melding gereed bouwwerk, melding beëindiging bouwwerkzaamheden, gereedmelding Wkb

  Een gereedmelding is de melding dat een bouwwerk of een werk klaar is. Onder de Wet kwaliteitsborging meld je bij de gemeente dat een nieuw bouwwerk gereed is en lever je het dossier van de kwaliteitsborger aan voordat je het in gebruik neemt. In een aannemingsovereenkomst is het de mededeling van de aannemer dat het werk kan worden opgeleverd.

• GereedschapPremium · ook: Gereedschap, werktuig, apparatuur, uitrusting

  Gereedschap is het geheel aan werktuigen waarmee bouw- en klusarbeid wordt uitgevoerd. Wie gereedschap koopt, kiest een machine, en de uitkomst hangt aan iets anders. Het snijdende deel, de geleiding en de opspanning bepalen het resultaat, niet het merk op de behuizing. Een goedkope cirkelzaag met een scherp blad en een geleiderail zaagt rechter dan een dure met een bot blad uit de hand. Een boormachine is zo goed als de boor erin. Een schuurmachine is zo goed als het papier en de afzuiging. Dat is de reden dat vakmensen zuinig zijn op bladen, beitels en boren en betrekkelijk onverschillig over de machine eromheen.

• Gescheiden stelselPremium · ook: Gescheiden stelsel, gescheiden rioolstelsel, DWA en HWA gescheiden

  Een gescheiden stelsel voert vuilwater en hemelwater door twee afzonderlijke leidingen af, in plaats van door één gemengde leiding. Voor een woningeigenaar betekent dat twee aansluitpunten op de erfgrens en de verplichting het regenwater niet op de vuilwaterleiding aan te sluiten.

• GeschillencommissiePremium · ook: Geschillencommissie, klachtencommissie, arbitragecommissie, commissie van geschillen

  Een geschillencommissie is een onafhankelijke instantie die een conflict tussen een consument en een bedrijf beoordeelt zonder dat je naar de rechter hoeft. In de bouw gaat het meestal om een aannemer, installateur of schilder die is aangesloten bij een brancheorganisatie. De commissie doet een bindend advies waar beide partijen zich aan moeten houden.

• Gestapelde bouwPremium · ook: Gestapelde bouw, appartementen, meergezinswoningen, gestapelde woningbouw

  Gestapelde bouw is woningbouw waarbij woningen boven elkaar liggen: appartementen, flats, portiekwoningen en galerijwoningen. Het onderscheid met grondgebonden bouw is meer dan bouwkundig. Bij gestapelde bouw deel je constructie, dak, gevel en installaties met anderen, en dat betekent een vereniging van eigenaars, gezamenlijke besluitvorming en gedeelde kosten.

• Getordeerd glasPremium · ook: Vervormd glas, optische vervorming, spiegelvervorming, torderen van isolatieglas.

  Getordeerd glas is isolatieglas waarvan de bladen niet meer vlak staan, waardoor het spiegelbeeld vervormt. Het is meestal geen fout maar natuurkunde: de gasvulling tussen de bladen zet uit en krimpt met de temperatuur en de luchtdruk, en dat buigt de ruit bol of hol.

• Gevaarlijke stoffenPremium · ook: Gevaarlijke stoffen, schadelijke stoffen, gevaarlijke producten

  Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die bij gebruik of vrijkomen schade aan mens of milieu kunnen veroorzaken. De categorie roept beelden op van vaten en waarschuwingsborden, en in een woning ligt het anders. De stoffen die in de bouw en bij het klussen de meeste schade veroorzaken, komen niet uit een fles maar ontstaan tijdens het werk: kwartsstof bij zagen, looddamp bij afbranden, asbestvezels bij slopen, koolmonoxide bij verbranden. Ze hebben geen etiket en geen pictogram, want ze zaten niet in een verpakking. Dat verklaart waarom de aandacht bijna altijd naar het blik met het doodskopje gaat en zelden naar de klus die het gevaar zelf produceert.

• GevelPremium · ook: Buitenmuur, gevelvlak

  De gevel is de buitenwand van een gebouw. Hij houdt weer en wind buiten, draagt vaak mee in de constructie en bepaalt het aanzicht. In Nederland is de gevel meestal een spouwmuur met een gemetseld buitenblad.

• GevelbekledingPremium · ook: Gevelbeplating, gevelpanelen, bekleding, bardage

  Gevelbekleding is een afwerkingslaag die vóór de eigenlijke gevel wordt aangebracht: hout, vezelcement, metaal, kunststof, keramiek of steenstrips. Zij bepaalt het beeld en beschermt de constructie erachter tegen regen en zon.

• GevelisolatiePremium · ook: Gevelisolatie, muurisolatie, wandisolatie

  Gevelisolatie is het aanbrengen van een isolerende laag in, op of achter de buitenmuur, om warmteverlies te beperken. De gevel is na het dak de grootste warmteverliespost van een woning en meestal de duurste om aan te pakken. Welke van de drie methoden past, wordt niet bepaald door je voorkeur maar door de constructie: heb je een spouw, is die schoon en droog, en mag het aanzicht veranderen.

• GevelpanPremium · ook: Gevelpan, eindpan, randpan, ortgangpan, zijpan

  De gevelpan is de pan met een omgezette rand die het dakvlak aan de zijkant afsluit, langs de gevel of de topgevel. Bij storm bepaalt deze rij mede of het dak blijft liggen. De gevelrand is de plek waar de wind onder het dakvlak grijpt: langs een dakrand ontstaat onderdruk die pannen optilt, en de kracht daar is een veelvoud van die midden op het dakvlak. Een gevelpan die alleen op zijn gewicht ligt, is bij een najaarsstorm de eerste die vertrekt — en het is meteen de gevaarlijkste, want hij valt naar beneden langs de gevel.

• GevelplaatPremium · ook: Gevelplaat, gevelpaneel, HPL-plaat, keramische gevelplaat, composietplaat

  Een gevelplaat is een grootformaat plaat van hogedruklaminaat, keramiek of composiet die in een geventileerd gevelsysteem voor de constructie wordt gehangen. De bevestiging en de spouw bepalen het resultaat; de plaat zelf is doorgaans onderhoudsvrij.

• GevelpleisterPremium · ook: Buitenstuc, sierpleister, gevelstuc

  Gevelpleister is een afwerklaag op een buitenmuur die het metselwerk beschermt tegen regen en het gevelbeeld bepaalt. De keuze van het bindmiddel bepaalt of de gevel kan blijven ademen.

• GevelreinigingPremium · ook: Gevelreiniging, gevelreinigen, gevel schoonmaken

  Gevelreiniging is het verwijderen van vervuiling van een gevel. De klachten die na een reiniging binnenkomen, gaan zelden over een gevel die niet schoon werd. De schade komt vrijwel altijd van de druk en niet van het vuil. Een gebakken steen heeft een bakhuid: een harde, dichte buitenlaag die tijdens het bakken ontstaat en die de steen tegen water beschermt. Hogedruk of stralen slaat die huid eraf. Wat je overhoudt, is een schone gevel die vanaf dat moment water opneemt als een spons, en die bij de eerste strenge winter aan het uitvriezen slaat. Dat is niet te herstellen: een bakhuid komt niet terug.

• GevelsteenPremium

  Een gevelsteen is óf een gebeeldhouwde of beschilderde steen met een voorstelling in een gevel, óf de baksteen waarmee het zichtbare buitenblad van een gevel is gemetseld. De eerste is cultuurhistorie: hij vertelt wie er woonde, wat er werd verhandeld of wanneer er is gebouwd. De tweede is techniek: kleur, formaat, hardheid en vorstbestendigheid bepalen hoe een gevel eruitziet en hoe lang hij meegaat. In beide gevallen is het detail dat bij herstel het snelst verloren gaat.

• GevolgklassePremium · ook: Afgekort GK1, GK2 en GK3 in de Wkb, en CC1 tot CC3 in de Eurocode

  De gevolgklasse deelt bouwwerken in naar de gevolgen wanneer er iets misgaat. Zij bepaalt onder de Wet kwaliteitsborging wie de bouwtechnische toets doet, en in de Eurocode hoe zwaar de constructie moet worden gerekend.

• GewelfPremium · ook: Gewelf, welfsel, gemetselde overkapping

  Een gewelf is een gebogen constructie van metselwerk of beton die een ruimte overkapt en de belasting via druk naar de steunpunten brengt. Het bijzondere is dat metselwerk vrijwel geen trek kan opnemen maar uitstekend druk. Een gewelf buigt die belasting zodanig om dat er alleen nog druk overblijft. Daardoor kon men eeuwenlang grote ruimten overspannen met een materiaal dat op zichzelf niets kan dragen zodra je het buigt — en daardoor is een gewelf ook onmiddellijk kwetsbaar zodra de steunpunten wijken.

• GierzwaluwPremium · ook: Gierzwaluw, gierzwaluwen, in de volksmond soms torenzwaluw of steenzwaluw

  De gierzwaluw is een beschermde trekvogel die van eind april tot begin augustus in Nederland broedt, bijna altijd in gebouwen: onder dakpannen, achter boeiboorden en in gaten in gevels. Zijn nestplaatsen zijn het hele jaar beschermd. Wie een dak renoveert of een gevel isoleert waar gierzwaluwen zitten, moet dat vooraf laten onderzoeken en de nestplaatsen vervangen.

• GietbouwPremium · ook: Gietbouw, gegoten bouw, in het werk gestort beton, ter plaatse gestort beton.

  Gietbouw is een bouwmethode waarbij de dragende wanden en vloeren op de bouwplaats zelf in bekisting worden gestort. Het resultaat is een gebouw uit een stuk beton, waarin vrijwel elke binnenwand meedraagt. Dat maakt de woning stevig en stil, en het maakt doorbreken en verbouwen ingewikkelder dan in een woning met gemetselde binnenwanden.

• GietijzerPremium · ook: Gietijzer, gegoten ijzer, grijs gietijzer, nodulair gietijzer, smeedijzer

  Gietijzer is ijzer met een hoog koolstofgehalte dat in een mal wordt gegoten in plaats van vervormd. Twee eigenschappen bepalen wat je ermee kunt en waar het misgaat. Gietijzer is sterk onder druk en bros onder trek en stoot — het buigt niet, het breekt. En bij afvoerleidingen roest het van binnenuit: de standleiding in de schacht ziet er van buiten jarenlang goed uit terwijl de wand aan de onderzijde en in de bochten wegteert. Dat is de reden dat een lekkende gietijzeren standleiding meestal als een verrassing komt.

• Gietijzeren radiatorPremium · ook: Gietijzeren radiator, ledenradiator, gietijzeren ledenradiator, antieke radiator

  Een gietijzeren radiator bestaat uit gegoten leden die met nippels aan elkaar zijn geschroefd tot een radiator van de gewenste lengte. De hoge waterinhoud maakt hem traag in opwarmen en lang nagevend, en het gewicht vraagt een aangepaste ophanging.

• GietvloerPremium · ook: Gietvloer, naadloze vloer, coating

  Een gietvloer is een vloeibaar aangebrachte afwerklaag die naadloos uithardt tot een gesloten vlak. Er zijn kunststofgietvloeren op basis van polyurethaan of epoxy, en cementgebonden gietvloeren. Naadloosheid is de aantrekkingskracht en tegelijk de kwetsbaarheid: een gietvloer volgt de ondergrond en elke beweging daarin komt in de vloer terug.

• Gips · ook: Gips, gebrand gips, stucgips, gipspleister

  Gips is een bindmiddel van gebrand calciumsulfaat. Meng je het met water, dan neemt het dat water weer op en verhardt het in korte tijd tot een steenachtige massa. Gips zit in stucwerk, in gipsplaat, in gipsblokken en in gietvloeren. Het is een binnenmateriaal en verdraagt langdurige natheid niet.

• GipsblokPremium · ook: Gipsblok, gipsbouwblok, gipswandplaat

  Een gipsblok is een massief blok van gips met tand-en-groefranden, dat met gipslijm tot een niet-dragende binnenwand wordt gestapeld. Het is de snelste manier om een kamer te delen: een wand staat in een dag, is direct stucklaar en vraagt geen frame. Maar hij draagt niets, is gevoelig voor vocht, en de geluidwering valt tegen als je die van massa verwacht.

• GipskartonplaatPremium · ook: Gipskartonplaat, gipsplaat, gipskarton, wandplaat

  Een gipskartonplaat bestaat uit een gipskern tussen twee lagen karton, en is de standaardplaat voor binnenwanden, voorzetwanden en plafonds. De standaarduitvoering is niet vochtwerend, niet brandwerend en niet stootvast; daarvoor bestaan aparte platen.

• GipsplaatPremium · ook: Gipskartonplaat, gipsvezelplaat voor de zwaardere variant zonder karton

  Een gipsplaat is een plaat met een gipskern tussen twee lagen karton, gebruikt voor wanden, plafonds en voorzetwanden. Er zijn uitvoeringen voor normale ruimtes, voor vochtige ruimtes en voor brandwerende toepassingen.

• GipsplaatplugPremium · ook: Gipsplaatplug, zelfborende gipsplaatplug, spiraalplug, gipsplaatanker

  Een gipsplaatplug is een zelftappend anker dat in een gipsplaat wordt gedraaid en zich met een grof schroefdraad in het gips vastzet. Het draagvermogen ligt op enkele kilogrammen tot ruwweg twintig; voor zwaardere zaken is een hollewandplug of een achterconstructie nodig.

• GipsplaatschroefPremium · ook: Gipsplaatschroef, snelbouwschroef, gipskartonschroef, drywallschroef

  Een gipsplaatschroef is een dunne schroef met een trompetkop en een scherpe punt, gemaakt om gipsplaat op een onderconstructie te bevestigen. Alles aan hem is afgestemd op één ding: de kop moet net in het karton zakken zonder het door te scheuren. Zakt hij te diep, dan houdt de schroef niets meer — het karton is de draagkracht, niet het gips. Dat is de reden dat een dieptestop bij dit werk geen luxe is.

• GipsplaatzaagPremium · ook: Gipsplaatzaag, gipskartonzaag, steekzaag, spitszaag, muizenrug

  Een gipsplaatzaag is een korte handzaag met een spitse punt en grove tanden, waarmee je rechtstreeks in een gipsplaat kunt insteken. Hij is een van de goedkoopste gereedschappen die er zijn en hij lost het probleem op waar elektrische zagen op stuklopen: een uitsparing maken in een plaat die al aan de wand hangt, zonder de leidingen erachter te raken.

• GipsvezelplaatPremium · ook: Gipsvezelplaat, vezelgipsplaat, gipsvezel

  Een gipsvezelplaat bestaat uit gips dat met papiervezels is versterkt en tot een homogene plaat is geperst, zonder kartonlagen. Zij is zwaarder, sterker en stootvaster dan gipskarton, en zij is in één product vocht- en brandwerend.

• GlansverfPremium · ook: Glansverf, hoogglans, lakverf, aflak

  Glansverf is verf met een hoge glansgraad die een harde, gladde en goed reinigbare laag geeft. De glansgraad bepaalt het uiterlijk en de eigenschappen: hoe hoger de glans, hoe harder en beter reinigbaar de laag, en hoe genadelozer hij oneffenheden in de ondergrond laat zien.

• GlasPremium · ook: Beglazing, ruit

  Glas in een woning zit in ramen, deuren en soms in wanden. Het bepaalt hoeveel daglicht binnenkomt en hoeveel warmte er verloren gaat. Bij isolatieglas zitten twee of drie ruiten met een gasgevulde spouw ertussen.

• Glas in loodPremium · ook: Ook geschreven als glas-in-lood

  Glas in lood is een paneel van gekleurde of geëtste glasstukken die door H-vormige loodprofielen bij elkaar worden gehouden. Kenmerkend voor panden uit het interbellum en voor kerken en monumenten.

• GlasdeurPremium · ook: Glasdeur, glazen deur, volglazen deur

  Een glasdeur is een binnendeur die volledig uit gehard veiligheidsglas bestaat, doorgaans acht tot tien millimeter dik. Alle boringen en uitsparingen worden vóór het harden gemaakt; achteraf is er niets meer aan te bewerken.

• GlaslatPremium · ook: Glaslat, glaslijst, beglazingslat, parclose, ruitlat

  Een glaslat is de smalle lat die een ruit in de sponning van een kozijn of een raam vasthoudt. Hij lijkt een afwerking en hij is een onderdeel van de waterkering. Bij vrijwel elk houtrot in een kozijn loopt het spoor via de glaslat: daar komt water in de sponning, daar blijft het staan, en van daaruit trekt het de onderdorpel in.

• Glassnijder · ook: Glassnijder, glasmes, glassnijmes

  Een glassnijder is een handgereedschap waarmee je een dunne groef in het oppervlak van glas trekt. Langs die groef breek je het glas daarna in twee stukken. Het gereedschap snijdt dus niets door. Het maakt een verzwakking waarlangs het glas zelf breekt.

• GlasvezelPremium · ook: Glasvezel, glasfilament, glasdraad

  Glasvezel is glas dat tot dunne draden is getrokken. In die vorm is het buigzaam, sterk op trek en ongevoelig voor rot en roest. In de bouw zit het in isolatie, in wapeningsweefsel onder stucwerk, in behang en in producten van glasvezelversterkte kunststof.

• GlasvezelbehangPremium · ook: Glasvezelbehang, glasweefsel, glasvliesbehang, glasvezelweefsel

  Glasvezelbehang is een geweven of geperst wandbekledingsmateriaal van glasvezels, dat op de wand wordt gelijmd en daarna wordt overgeschilderd. Het is sterk, scheuroverbruggend en onbrandbaar, en dat is waarom het wordt toegepast: op een wand die scheurt, in een ruimte met veel gebruik, of waar brandveiligheid meetelt. Het nadeel is dat het er vrijwel niet meer af gaat.

• GlaswolPremium · ook: Glaswol, minerale wol

  Glaswol bestaat uit fijne glasvezels van gesmolten zand en gerecycled glas, gebonden met een hars tot een vilt of een plaat. Het is licht, goedkoop, onbrandbaar en het isoleert goed. Het is samen met steenwol het meest toegepaste isolatiemateriaal in Nederland.

• GlaszetterPremium · ook: Glaszetter, glazenmaker, glazenzetter, glasspecialist

  Een glaszetter plaatst glas in kozijnen en zorgt dat het waterdicht en spanningsvrij blijft zitten. Het vak zit in iets wat je na afloop niet ziet. Glas hoort nooit rechtstreeks op het kozijn te rusten: het staat op beglazingsblokjes, met ruimte rondom, zodat het kozijn kan werken zonder het glas te belasten. Hout zet uit en krimpt, een raam vervormt licht bij het openen, en glas verdraagt geen puntbelasting. Staat het glas met een hoek op de sponningbodem, dan komt er vroeg of laat een spanningsbarst — een scheur die vanuit de rand ontstaat zonder dat er iemand tegenaan is gekomen.

• Glazen bouwsteen · ook: Glazen bouwsteen, glasbouwsteen, glasblok, glasbaksteen

  Een glazen bouwsteen is een hol blok van twee aan elkaar gesmolten glashelften. Het laat licht door maar geen zicht. Je stapelt de stenen als metselwerk tot een niet-dragend vlak in een binnenwand of een gevelopening. Er zit geen kozijn en geen ruit in; het vlak is zelf de afsluiting.

• GlazurenPremium · ook: Glazuren, emailleren, verglazen bij baksteen

  Glazuren is het aanbrengen van een glasachtige laag op een keramisch product, die bij hoge temperatuur versmelt tot een dichte, harde en waterdichte laag. Bij tegels, sanitair en dakpannen bepaalt het glazuur de kleur, de reinigbaarheid en de waterdichtheid. Bij baksteen spreekt men van verglazen of sinteren; dat gebeurt bij zeer hoge temperatuur zonder een aparte glazuurlaag.

• Gloeilamp · ook: Gloeilamp, gloeilampje, peertje

  Een gloeilamp geeft licht doordat een dunne draad in een glazen ballon zo heet wordt van de stroom dat hij gaat gloeien. Van de opgenomen energie wordt maar een klein deel licht en de rest warmte. Daarom is de gewone gloeilamp uit de handel verdwenen en zit er in bijna elk armatuur inmiddels led.

• GolfplaatPremium · ook: Golfplaat, damwandplaat bij de vlakke variant met knikken, sandwichpaneel bij de geisoleerde uitvoering

  Een golfplaat is een dunne, in golven geprofileerde plaat die als dakbedekking of gevelbekleding wordt gebruikt op schuren, garages, stallen en carports. De golf is er niet voor het uiterlijk: hij maakt een dunne plaat stijf genoeg om over een aantal gordingen te overspannen zonder door te zakken. Het onderwerp dat bij golfplaat hoort is asbest. Golfplaten van vezelcement die zijn geproduceerd tot 1994 bevatten vrijwel altijd asbestvezels, en dat maakt een verweerde plaat op een schuurdak een van de meest voorkomende asbesttoepassingen rond een woning.

• GootbeugelPremium · ook: Gootbeugel, gootijzer, gootdrager, gootsteun, gootklang

  Een gootbeugel is de metalen beugel waarin een dakgoot wordt gedragen. Het onderdeel kost een paar euro en het bepaalt of de goot doet waarvoor hij hangt. De beugels bepalen het afschot, en zonder afschot is een goot een bak die overloopt op het laagste punt dat toevallig ontstaat. Elke beugel wordt daarom een fractie lager gezet dan de vorige, met een gespannen lijn van hoog naar laag als leidraad. En de tweede regel is even saai: beugels op te grote afstand laten de goot doorzakken tussen de steunpunten, en dan is het afschot ter plaatse omgekeerd.

• GootklosPremium · ook: Gootklos, klos, gootdrager, kraagsteen, modillon

  Een gootklos is een kort houten of stenen blok dat uit de gevel of van de muurplaat uitkraagt en waarop de goot rust. Het is een klein onderdeel met een grote taak: hij draagt het volle gewicht van de goot inclusief het water erin, hij bepaalt de hoogte en de helling van de goot, en hij zit op de natste plek van de hele gevel. Als de gootklossen het opgeven, zakt de goot — en dan begint alles wat daarna misgaat.

• GootsteenPremium · ook: Gootsteen, spoelbak, aanrechtbak, wasbak in de keuken

  Een gootsteen is de spoelbak in een keuken, met een afvoer en een sifon eronder. Vrijwel elke keukenverstopping heeft dezelfde oorzaak, en die gaat er vloeibaar in. Vet stroomt warm de afvoer in, koelt een stuk verderop af en zet zich af tegen de leidingwand; daar hecht zich vervolgens alles aan. Naspoelen met heet water lost dat niet op maar verplaatst het probleem naar een plek die moeilijker bereikbaar is. De maatregel is even simpel als saai: vet opvangen en bij het restafval, niet in de gootsteen.

• GordingPremium · ook: Gording, dakgording

  Een gording is een balk die evenwijdig aan de nok loopt en die de kepers of de dakplaten draagt. Zij rust op de spanten of op de bouwmuren. Bij een gordingenkap zijn de gordingen het onderdeel dat de overspanning verzorgt, en doorbuiging ervan is de meest zichtbare vorm van veroudering in een dak.

• GordingenkapPremium · ook: Gordingenkap, gordingendak, pfettendak, kepersporenkap

  Een gordingenkap is een dakconstructie waarbij horizontale gordingen de dakbelasting opvangen en afdragen naar spanten of naar de kopgevels, met daarop schuine kepers die het dakvlak vormen. Het verschil met een sporenkap zit in wie het werk doet. Bij een sporenkap doen de sporen het samen met de hanenbalken en het beschot; bij een gordingenkap doen de gordingen het en overbruggen de kepers alleen de afstand daartussen. Dat maakt de gordingenkap minder gevoelig voor plaatselijke ingrepen en het maakt de zolder vrij van hanenbalken — de reden dat hij bij naoorlogse woningbouw de standaard werd.

• GranietPremium · ook: Graniet

  Graniet is een stollingsgesteente met een korrelige structuur van kwarts, veldspaat en mica. Het is hard, dicht, zuurbestendig en vrijwel niet poreus. Daardoor is het de meest praktische natuursteen voor keukenwerkbladen en voor zwaar belaste vloeren, en het is de soort die het minste onderhoud vraagt.

• GrendelPremium · ook: Grendel, schuifgrendel, kantschuif, espagnolet, knevel, sluitpen

  Een grendel is een met de hand te bedienen pen of staaf die een deur of raam vastzet in het kozijn of tegen een tweede vleugel. Hij is het simpelste sluitmiddel dat er bestaat — en juist daarom zit hij op de plekken waar het ertoe doet: op dubbele deuren, tuindeuren, schuurdeuren en luiken. Bij een dubbele deur bepaalt de kantschuif in de passieve vleugel of de hele deur vastzit, en een kantschuif die maar half grijpt is de reden dat zulke deuren met één trap opengaan.

• GrenenPremium · ook: Grenen, grenenhout, grenehout, vurenhout wordt er vaak mee verward

  Grenen is een naaldhoutsoort met een duidelijk onderscheid tussen een lichter spinthout en een roodbruin kernhout, en met een harsgehalte dat hoger ligt dan bij vuren. Het is in Nederland het standaardhout voor verduurzaming, omdat juist het spinthout het impregneermiddel goed opneemt.

• Gres · ook: Gres, steengoed, gresaardewerk

  Gres is een keramisch materiaal van klei die bij hoge temperatuur is gebakken tot de korrels aan elkaar zijn gesmolten. Daardoor is gres dicht en hard en neemt het vrijwel geen water op. Je komt het tegen als vloertegel en als rioolbuis in oudere woonwijken.

• GresbuisPremium · ook: Gresbuis, gresbuizen, gresrioolbuis

  Een gresbuis is een rioolbuis van hoog gebakken klei, hard en glad, die in Nederlandse woningen tot ongeveer 1970 standaard was. Het materiaal zelf gaat bijzonder lang mee. De zwakke plek zit in de verbindingen tussen de korte buisdelen, en in de broosheid: zakt de grond, dan breekt de buis in plaats van mee te buigen.

• GrijswaterPremium · ook: Grijswater, huishoudwater

  Grijswater is licht verontreinigd afvalwater van douche, bad, wastafel en soms wasmachine. Het bevat zeepresten en huidschilfers maar geen fecaliën. Na behandeling kan het opnieuw worden gebruikt voor toiletspoeling, voor de wasmachine of voor de tuin, waarmee het drinkwatergebruik in een woning aanzienlijk daalt.

• GrindPremium · ook: Grind, siergrind, split, steenslag, halfverharding

  Grind is losgestort steenmateriaal in een korrelmaat van ruwweg acht tot tweeëndertig millimeter, gebruikt als halfverharding in tuinen en op paden. Het laat water door en het blijft alleen liggen wanneer er een opsluiting en een stabiele onderlaag onder zitten.

• Grindbeton · ook: Grindbeton, grintbeton, betonspecie met grindtoeslag

  Grindbeton is beton waarin grind of gebroken steen de grove toeslag vormt. Cement en water binden het geheel, zand vult de ruimte tussen de korrels. Het is het meest gebruikte beton in en om de woning. Aan het korrelige oppervlak van een terrastegel of een gebroken vloerrand zie je de korrels zitten.

• GrindkofferPremium · ook: Grindkoffer, grindkoffer voor hemelwater, infiltratiekoffer, grindput, zakput, zakkoffer

  Een grindkoffer is een uitgegraven sleuf of put in de tuin, gevuld met grof grind en omwikkeld met doek, waarin regenwater van het dak tijdelijk wordt geborgen en vandaaruit in de bodem zakt. Het is de eenvoudigste manier om een regenpijp van het riool af te koppelen zonder dat het water over de bestrating loopt.

• GriptangPremium · ook: Griptang, klemtang, zelfklemtang, bankschroeftang

  Een griptang is een tang die je op maat instelt en die daarna met een kniehefboom vastklikt, zodat hij het werkstuk vasthoudt zonder dat je de greep hoeft dicht te knijpen. Daarmee is het geen tang maar een verplaatsbare bankschroef. Je hebt je handen vrij, de klemkracht blijft constant, en dat is precies wat je nodig hebt bij lassen, lijmen, boren en het losdraaien van een moer waarvan de hoeken weg zijn.

• GroendakPremium · ook: Vegetatiedak, begroeid dak, sedumdak, daktuin

  Een groendak is een plat of licht hellend dak met een begroeiingslaag: substraat met beplanting op een wortelwerende en waterafvoerende opbouw. Het houdt regenwater vast, dempt de temperatuur en verlengt de levensduur van de dakbedekking eronder.

• Groene gevelPremium · ook: Groene gevel, verticale tuin, gevelbegroeiing, levende gevel.

  Een groene gevel is een gevel die geheel of gedeeltelijk met planten is begroeid, hetzij met klimplanten vanuit de grond, hetzij met een systeem waarin planten in de gevel zelf wortelen. Het verlaagt de geveltemperatuur in de zomer, vangt fijnstof en water op, en het draagt bij aan biodiversiteit in de stad.

• GroepenkastPremium · ook: Verdeelinrichting, zekeringkast, stoppenkast

  De groepenkast verdeelt de elektriciteit in de woning over afzonderlijke groepen en beveiligt elke groep afzonderlijk. Hij zit in de meterkast, direct achter de kilowattuurmeter.

• GrondenPremium · ook: Gronden, grondverven, in de grondverf zetten, primeren

  Gronden is het aanbrengen van de eerste verflaag op een kale of herstelde ondergrond. Die laag regelt hoeveel de ondergrond opzuigt en zorgt dat de volgende lagen zich eraan hechten. Zonder grondlaag zakt de verf ongelijk weg, hecht ze slecht en laat ze binnen een paar jaar los.

• GrondkeringPremium · ook: Grondkering, keerwand, keermuur, kerende constructie

  Een grondkering is een constructie die een hoogteverschil in het terrein vasthoudt en voorkomt dat de grond eraf zakt. Het is een van de weinige tuinconstructies waarbij een verkeerde inschatting tot bezwijken leidt. Grond weegt ongeveer achttienhonderd kilo per kubieke meter en duwt zijdelings met een kracht die met de hoogte kwadratisch toeneemt. Een keermuurtje van veertig centimeter is een stapelklus; dezelfde muur van anderhalve meter is een constructie die berekend moet worden.

• GrondkostenPremium · ook: Grondkosten, grondprijs, kavelprijs, terreinkosten.

  Grondkosten zijn alle kosten om de grond onder je woning bebouwbaar in eigendom te krijgen. Naast de koopsom van de kavel horen daar onder meer bodemonderzoek, notaris, aansluitingen op de nutsvoorzieningen en soms sloop of sanering bij. De koopsom alleen is dus niet wat de grond kost.

• GrondleidingPremium · ook: Grondleiding, ondergrondse leiding, kabels en leidingen, nutsleiding, huisaansluiting

  Een grondleiding is een kabel of leiding die onder de grond loopt: gas, water, elektra, riool, data of stadsverwarming. Er is één regel die alles bepaalt: doe vóór elk graafwerk een graafmelding. Dat is geen formaliteit maar een wettelijke verplichting, ook voor een particulier die een boom plant of een paal zet. Een geraakte gasleiding is levensgevaarlijk, een geraakte stroomkabel eveneens, en de schade aan een datakabel of een hoofdleiding komt voor rekening van wie heeft gegraven.

• GrondverfPremium · ook: Grondverf, grondlak, primer, voorlak

  Grondverf is de eerste verflaag op een kale of ontvette ondergrond, bedoeld om hechting te geven, de zuiging te sluiten en de aflak een gelijkmatige basis te bieden. Op kaal hout en op metaal is hij niet optioneel. Een aflak rechtstreeks op kaal hout hecht slecht, trekt ongelijkmatig in en laat binnen enkele jaren los, en dat is de meest voorkomende oorzaak van schilderwerk dat te vroeg aan vervanging toe is.

• GrondverzetPremium · ook: Grondverzet, grondwerk, graafwerk

  Grondverzet is al het werk waarbij grond wordt ontgraven, verplaatst, aangevuld, verdicht of afgevoerd. Het staat als aparte post in offertes voor een uitbouw, een oprit, een tuin of funderingswerk. De prijs hangt niet alleen af van de hoeveelheid maar vooral van de kwaliteit van de grond, want die bepaalt wat ermee mag gebeuren.

• GrondwaterstandPremium · ook: Freatisch vlak, grondwaterpeil, waterstand in de bodem

  De grondwaterstand is het niveau waarop de bodem verzadigd is met water. Zij schommelt met het seizoen en met de neerslag, en zij bepaalt bij Nederlandse woningen of houten funderingspalen houdbaar blijven en of een kruipruimte droog is.

• GrootonderhoudPremium · ook: Grootonderhoud en groot onderhoud worden allebei geschreven

  Grootonderhoud is onderhoud dat een heel bouwdeel in een keer aanpakt, jaren vooruit wordt gepland en waarvoor je vooraf spaart. Een dak vernieuwen, alle kozijnen schilderen of de goten vervangen valt eronder. Het verschilt van dagelijks onderhoud door omvang, cyclus, kosten en de manier waarop erover wordt besloten.

• GutsPremium · ook: Guts, holbeitel, gutsbeitel, holle beitel

  Een guts is een beitel met een holle in plaats van een vlakke snede, waarmee je hout uitholt, ronde vormen steekt en op de draaibank materiaal wegneemt. De holte is niet alleen een vorm maar een functie: een holle snede snijdt in het midden dieper dan aan de randen en loopt daardoor niet vast in het hout zoals een vlakke beitel dat doet.