Begrippen
Wat staat hier?Bouwkundige termen in gewone taal. Wat het is staat er altijd — de uitleg erachter hoort bij een abonnement.
Sorteren:Standaard
in zeven groepen — wat de kleuren betekenen
38 van 2.115 begrippen
I
- IJzerzaagPremium · ook: IJzerzaag, metaalzaag, beugelzaag, handzaag voor metaal
Een ijzerzaag is een handzaag met een strak gespannen, fijngetand blad in een metalen beugel. Hij is goedkoop, betrouwbaar en hij hoeft niet aan de stroom. Voor het doorzagen van een buis, een draadeind of een profiel is hij vaak sneller opgepakt dan een machine — en op plekken waar vonken niet mogen, is hij de enige optie.
- ISDEPremium · ook: ISDE-subsidie, isolatiesubsidie, warmtepompsubsidie
De ISDE is de landelijke subsidieregeling voor isolatiemaatregelen, warmtepompen, zonneboilers en aansluitingen op een warmtenet in bestaande woningen. Zij werkt met drempelwaarden: haal je die niet, dan krijg je niets. Dat is het punt waarop de meeste aanvragen stranden.
- Illegale bebouwingPremium · ook: Illegale bebouwing, illegaal bouwwerk, illegale bouw
Illegale bebouwing is een bouwwerk dat er staat zonder de vereiste vergunning of in strijd met de regels van het omgevingsplan. Het gaat vaak om een dakkapel, een aanbouw, een schuur of een dakterras die zonder toestemming zijn geplaatst.
- InblaasisolatiePremium · ook: Inblaasisolatie, ingeblazen isolatie, na-isolatie met vlokken of parels
Inblaasisolatie is het aanbrengen van los isolatiemateriaal in een bestaande gesloten holte, via boorgaten en een slang. Het is de gangbare manier om een spouwmuur, een holle vloer of een gesloten kap na te isoleren zonder de constructie te openen.
- InboedelverzekeringPremium · ook: Inboedelverzekering, inboedelpolis, huisraadverzekering
Een inboedelverzekering dekt je spullen, niet het gebouw waarin ze staan. De grens loopt bij wat aard- en nagelvast is: wat je bij een verhuizing meeneemt is inboedel, wat blijft zitten is opstal.
- InboetenPremium · ook: Inboeten, uitkappen en inboeten, stenen vervangen, plaatselijk herstel van metselwerk
Inboeten is het uitkappen en vervangen van afzonderlijke beschadigde stenen in bestaand metselwerk. De klus wordt gezocht in het uitkappen en de uitkomst wordt bepaald in de zoektocht ernaartoe. De steen die past, ligt vrijwel nooit bij de leverancier maar ergens in het gebouw zelf — in een achtergevel, in een binnenmuur, boven een uitbouw, achter een dichtgezette deuropening. Die steen heeft dezelfde vijftig of honderd jaar weer en wind gehad en valt niet op. Een nieuwe steen, hoe zorgvuldig ook uitgezocht, blijft jarenlang als een lichte vlek in de gevel staan, want verwering is niet na te maken.
- InbouwdoosPremium · ook: Inbouwdoos, lasdoos, centraaldoos, wanddoos, sparingsdoos
Een inbouwdoos is een holle kunststof of metalen doos die in een wand, een plafond of een vloer wordt gezet en waarin de aansluiting van een wandcontactdoos, een schakelaar, een lichtpunt of een kabelverbinding zit. Het is een van de goedkoopste onderdelen van een woning en tegelijk het onderdeel dat het vaakst de reden is dat een verbouwing tegenvalt. De doos bepaalt waar iets komt, of het er strak in past, of het later te verplaatsen is, en of de luchtdichtheid van een buitenmuur intact blijft.
- InbouwreservoirPremium · ook: Inbouwspoelbak, inbouwelement, wc-element
Een inbouwreservoir is de spoelbak van een hangend toilet, weggewerkt achter een voorzetwand. Zichtbaar blijven alleen de pot en de bedieningsplaat. Het scheelt ruimte en maakt schoonmaken makkelijker.
- Inbouwspot · ook: Inbouwspot, inbouwspotje, inbouwarmatuur, downlight
Een inbouwspot is een klein verlichtingsarmatuur dat je in een plafond, een nis of een meubel wegwerkt, zodat alleen de rand en het licht zichtbaar zijn. Je zaagt er een rond gat voor en klemt hem vast met veren. Bij isolatie, brandscheidingen en badkamers gelden er eisen aan het type dat je mag gebruiken.
- Inbraakwerend glasPremium · ook: Inbraakwerend glas, inbraakvertragend glas, anti-inbraakglas
Inbraakwerend glas is gelaagd glas dat een inbreker tegenhoudt of zoveel vertraging oplevert dat hij afhaakt. Tussen de glasbladen zit taaie folie die het glas bij elkaar houdt als het breekt, zodat er geen opening ontstaat.
- InbraakwerendheidPremium · ook: Inbraakvertragend, inbraakveiligheid
Inbraakwerendheid is de mate waarin een gevelelement weerstand biedt aan een inbraakpoging, uitgedrukt in een weerstandsklasse en gemeten in minuten. Het is een eigenschap van het complete element en niet van het slot alleen.
- InbusPremium · ook: Inbus, inbussleutel, zeskantsleutel, allensleutel, imbus
Inbus is een zeskantig gat in een schroef- of boutkop, bediend met een haakse zeskantsleutel of een bit. Het is het profiel van meubelmontage, fietsen, machines en constructiebouten, en het heeft twee eigenschappen die het onderscheiden: de haakse sleutel geeft een lange hefboom waarmee je zonder machine een hoog koppel haalt, en het profiel is verkrijgbaar in metrisch en in inch — een verwarring die meer verpeste boutkoppen oplevert dan enig ander aspect van dit onderwerp.
- IndexeringPremium · ook: Indexering, indexatie, indexeren, prijsindexering, jaarlijkse aanpassing
Indexering is het aanpassen van een bedrag aan de verandering van een indexcijfer, meestal een prijs- of kostenindex. Zo houdt een huur, een canon, een aanneemsom of een verzekerd bedrag zijn waarde als de prijzen stijgen. Het bedrag volgt de index; er wordt niet opnieuw onderhandeld.
- Individuele voorzieningPremium · ook: Individuele installatie
Een individuele voorziening is een installatie of aanpassing die een appartementseigenaar voor zijn eigen woning aanbrengt, maar die een gemeenschappelijk deel van het gebouw raakt: een airco-buitendeel aan de gevel, zonnepanelen op het dak, een laadpaal in de garage, een warmtepomp met een doorvoer. Het is de categorie waar prive en gemeenschappelijk elkaar raken, en daarmee de categorie waar de meeste toestemmingsvragen vandaan komen.
- Inductiekookplaat · ook: Inductiekookplaat, inductieplaat, inductiekooktoestel
Een inductiekookplaat verwarmt de pan zelf, met een magnetisch veld uit spoelen onder het glas. Het glas wordt alleen warm door de pan die erop staat. Daardoor is het snel en goed regelbaar, en gaat de warmte niet langs de pan omhoog. Je hebt er wel pannen met een magnetische bodem voor nodig.
- InfiltratiekratPremium · ook: Infiltratiekrat, infiltratiebox, kratinfiltratie
Een infiltratiekrat is een kunststof element met een zeer hoge holle ruimte, dat onder de grond wordt geplaatst om regenwater te bergen en langzaam in de bodem te laten zakken. Een krat heeft ongeveer vijfennegentig procent holle ruimte tegenover ongeveer dertig procent bij grind; daardoor is er drie keer minder volume nodig voor dezelfde berging.
- InfraroodpaneelPremium · ook: Infraroodpaneel, IR-paneel, stralingspaneel
Een infraroodpaneel verwarmt door straling: het verwarmt oppervlakken en mensen in plaats van de lucht. Het is een elektrisch paneel dat op de wand of het plafond wordt gemonteerd. Het rendement is per definitie honderd procent, maar dat zegt weinig: elektriciteit is duurder per eenheid warmte dan gas of dan warmte uit een warmtepomp, en dat is waar de rekensom op vastloopt.
- IngebrekestellingPremium · ook: Ingebrekestelling, aanmaning met termijn
Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning waarin je de andere partij een redelijke termijn geeft om alsnog na te komen. Blijft nakoming uit, dan raakt die partij in verzuim. Verzuim is de voorwaarde voor de meeste rechtsmiddelen: schadevergoeding, ontbinding en het inschakelen van een derde op kosten van de tekortschietende partij.
- InjectiemiddelPremium · ook: Injectiemiddel, injectiecrème, injectievloeistof, muurinjectie
Een injectiemiddel is een vloeistof, crème of gel die in geboorde gaten in een muur wordt aangebracht en die daar een waterafstotende zone vormt, zodat vocht niet verder omhoog kan trekken. Het vervangt de waterkerende laag die in oude woningen ontbreekt of is aangetast. Het werkt niet altijd en niet overal, en de belangrijkste voorwaarde is dat er werkelijk sprake is van optrekkend vocht — niet van condensatie, doorslag of een lekkende leiding.
- InregelrapportPremium · ook: Inregelrapport, inregelstaat, inregelverslag
Een inregelrapport legt vast hoe een installatie is afgesteld en wat er na afloop is gemeten. Per radiator, per ventiel of per groep staat er wat de berekende waarde was, wat er is ingesteld en wat er daadwerkelijk uitkwam. Zonder dat papier is er geen enkel bewijs dat de installatie doet wat hij moet doen.
- Inspectieluik · ook: Inspectieluik, revisieluik, toegangsluik, controleluik, servicepaneel
Een inspectieluik is een afsluitbare opening in een wand, plafond of vloer waardoor je bij iets kunt dat erachter zit. Denk aan een afsluiter, een verdeler, een koppeling of een inbouwreservoir. Het luik gaat open zonder dat er iets gesloopt hoeft te worden, en het valt in dichte toestand nauwelijks op.
- InspectieputPremium · ook: Inspectieput, ontstoppingsput, controleput, rioolput, zandvangput
Een inspectieput is een toegankelijk punt in de buitenriolering waar je de leiding kunt bekijken, reinigen en ontstoppen. Het is het onderdeel dat bij een verstopping de belangrijkste vraag beantwoordt: staat er water in of niet. Staat de put vol, dan zit de verstopping richting het gemeentelijke riool en is het niet jouw rekening. Staat hij leeg terwijl het binnen niet wegloopt, dan zit het ervoor en is het dat wel. Die ene waarneming, in twee minuten, bepaalt het hele vervolg.
- InstallateurPremium · ook: Installateur, installatiebedrijf, monteur
Een installateur legt de technische installaties in een gebouw aan, wijzigt ze en onderhoudt ze. Bij het kiezen valt vrijwel iedereen over hetzelfde woord. "Erkend installateur" is geen wettelijk beschermde term. Er bestaat geen installateursvergunning zoals er een beschermde architectentitel bestaat; wie zich zo noemt, hoeft daarvoor niets aan te tonen. Wat wél bestaat, zijn specifieke certificeringen — voor werken aan gasinstallaties, voor koudemiddelen in warmtepompen, voor het inspecteren van elektrische installaties — en de simpele eis dat het werk aan de norm voldoet. De vraag is dus niet of iemand erkend is, maar waarvóór hij precies gecertificeerd is en of hij het werk oplevert met een rapport dat dat aantoont.
- Installatie Performance ScanPremium · ook: Performance scan, installatiescan.
Een Installatie Performance Scan is een gestructureerde controle of de installaties in een gebouw doen wat ze zouden moeten doen: verwarming, ventilatie, koeling en regeling. Het is een Nederlandse methodiek; de naam wordt niet vertaald.
- InstallatieautomaatPremium · ook: Installatieautomaat, groepsschakelaar, automaat, zekeringautomaat
Een installatieautomaat is de schakelaar in de meterkast die een groep uitschakelt bij overbelasting of kortsluiting. Hij beschermt de kabel, niet het apparaat en niet de mens. Dat is het misverstand dat dit onderwerp beheerst: de automaat voorkomt dat een leiding oververhit raakt en brand veroorzaakt. Voor bescherming tegen een elektrische schok is er de aardlekschakelaar, en die doet iets anders.
- InstallatiedraadPremium · ook: Installatiedraad, VD-draad, montagedraad, aderdraad
Installatiedraad is een enkele geïsoleerde koperen ader waarmee de vaste elektrische installatie in een woning wordt aangelegd, doorgaans getrokken door een buis. Het Nederlandse systeem werkt met losse aders in een buis in plaats van met kabel in de wand, en dat is een bewuste keuze: een buis kan opnieuw worden getrokken. Een woning waar de buizen zijn doorgetrokken naar de meterkast, is decennia later nog aan te passen zonder hakwerk. Een woning waar kabel in het stucwerk is gedrukt, niet.
- InstallatiegeluidPremium · ook: Installatiegeluid, installatielawaai, geluid van installaties
Installatiegeluid is het geluid dat technische voorzieningen in een gebouw maken: ventilatie, verwarming, warmtepompen, liften, pompen en leidingen. Het valt op doordat het aanhoudt en niet wegebt, en het is vooral 's nachts hinderlijk. De bron is vaak makkelijker te vinden dan de weg waarlangs het geluid zich verplaatst.
- InstallatiekeuringPremium · ook: Installatiekeuring, elektrakeuring, inspectie van de elektrische installatie, NEN 1010-inspectie, NEN 3140-inspectie
Een installatiekeuring is het onderzoek waarbij een deskundige vaststelt of de elektrische installatie van een woning of gebouw veilig is en aan de eisen voldoet. Het is een van de weinige keuringen die niet verplicht is en die toch bijna altijd iets oplevert. Elektra veroudert onzichtbaar: klemmen laten los, isolatie verhardt, en een installatie uit 1975 is niet ontworpen voor een warmtepomp, een laadpunt en inductie. Wat een keuring vindt, zie je van buiten niet.
- IntercomPremium · ook: Intercom, intercominstallatie, huistelefoon
Een intercom is de installatie waarmee een bezoeker bij de gemeenschappelijke voordeur kan aanbellen en spreken met iemand in een woning, die de deur vervolgens op afstand kan openen. Het systeem bestaat uit een paneel bij de entree, bekabeling door het gebouw, een voeding en een toestel in elke woning.
- InvalzaagPremium · ook: Invalzaag, inzaagmachine, plunge saw, railzaag
Een invalzaag is een cirkelzaag waarbij het blad volledig in de kap zit en pas naar buiten komt als je hem in het materiaal laat zakken. Daardoor kun je midden in een plaat beginnen zonder vanaf de rand te zagen, en daardoor is hij veiliger dan een gewone cirkelzaag: er steekt nooit een draaiend blad uit. In combinatie met een geleiderail geeft hij het schoonste zaagbeeld dat er in plaatmateriaal te halen is.
- InwassenPremium · ook: Inwassen, inslemmen, inspoelen, inwassen van voegen
Inwassen is het vullen van voegen met een dun, vloeibaar of los materiaal dat er vanzelf in zakt, in plaats van het er stuk voor stuk in te drukken. Je borstelt of giet het over het oppervlak en werkt het de voegen in. Het komt voor bij bestrating, bij metselwerk en bij tegelwerk.
- InzetbuisPremium · ook: Inzetbuis, voeringbuis, flexibele buis, kanaalvoering
Een inzetbuis is een buis die in een bestaand gemetseld rookkanaal wordt geschoven, zodat rookgassen door een gladde, dichte en op maat gemaakte doorgang gaan. Vrijwel elk oud schoorsteenkanaal is te ruim, te ruw en niet meer dicht voor wat er tegenwoordig op wordt aangesloten. Een moderne kachel of ketel produceert minder en koelere rookgassen dan een open haard, en die koelen in een groot kanaal af, condenseren tegen het metselwerk en tasten het aan. De inzetbuis maakt van dat kanaal een kanaal dat past.
- IpéPremium · ook: Ipé, ipê, lapacho, Braziliaans walnoot
Ipé is een Zuid-Amerikaans hardhout dat tot de zwaarste en dichtste handelssoorten behoort, met duurzaamheidsklasse één. Het wordt gebruikt voor vlonders en terrassen met een zeer lange levensduur, en het is uitzonderlijk lastig te bewerken.
- IrokoPremium · ook: Iroko, kambala, mvule, Afrikaans teak
Iroko is een Afrikaans hardhout met een goede natuurlijke duurzaamheid en een opvallende maatvastheid, dat bij blootstelling van geel naar donkerbruin verkleurt. Het is een gangbare keuze voor buitenkozijnen, tuinmeubilair en werkbladen, en het bevat kalkinsluitsels die gereedschap beschadigen.
- IsolatiePremium · ook: Warmte-isolatie, thermische isolatie, na-isolatie bij bestaande bouw
Isolatie is het aanbrengen van een materiaallaag die warmtetransport tegenhoudt. Zij houdt in de winter warmte binnen en in de zomer buiten, verlaagt de energierekening en maakt oppervlakken warmer — wat condens en schimmel voorkomt.
- IsolatieglasPremium · ook: Isolatieglas, dubbel glas, HR-glas, HR++-glas, triple glas
Isolatieglas bestaat uit twee of drie ruiten met een gesloten spouw ertussen, gevuld met droge lucht of met een edelgas, en met een dampdichte afstandhouder langs de rand. De isolatiewaarde wordt uitgedrukt in de U-waarde: hoe lager, hoe beter. Tussen het oudste dubbele glas en het beste drievoudige glas zit een verschil van meer dan een factor drie, terwijl beide er van buiten hetzelfde uitzien.
- IsolatiemateriaalPremium · ook: Isolatiemateriaal, isolatie, dämmstof, isolatieproduct
Isolatiemateriaal is materiaal dat warmtetransport door een constructie tegenhoudt. Bij het vergelijken wordt naar de lambda-waarde gekeken en dat getal zegt iets anders dan mensen denken. De lambda-waarde bepaalt hoe dik het moet worden, niet hoe goed het is: elke isolatie haalt elke Rc-waarde, als je hem maar dik genoeg maakt. Waar de keuze werkelijk op valt, is de plek: kan het nat worden, moet het gewicht dragen, hoe gedraagt het zich bij brand, past het in de beschikbare dikte, en is het inblaasbaar of moet het op maat. Dat is de reden dat er in een woning drie of vier verschillende materialen zitten en niet één.
- IsolatieplaatPremium · ook: Isolatieplaat, isolatiepaneel, hardschuimplaat, pir-plaat, pur-plaat, eps-plaat, steenwolplaat
Een isolatieplaat is een stijve plaat isolatiemateriaal die op of tegen een constructie wordt aangebracht om warmteverlies te beperken. De keuze wordt bepaald door drie eigenschappen die tegen elkaar in werken: de isolatiewaarde per centimeter, het brandgedrag en de dampopenheid. Hardschuim isoleert het best per centimeter en brandt; steenwol brandt niet en isoleert minder per centimeter. En de meeste isolatieschade komt niet van een verkeerde plaat maar van een ontbrekende dampremmende laag.
Wat staat hier?
- Wat staat er in een begrip?
- Wat het is, waar je het tegenkomt en hoe je het herkent — altijd vrij te lezen. De hoofdstukken daarachter, over kosten, regelgeving, onderhoud en veelgemaakte fouten, horen bij een abonnement.
- Wat betekent het label Premium?
- Dat er achter de korte omschrijving meer staat. De term zelf en wat hij betekent zijn nooit afgeschermd; een woordenboek dat je de betekenis onthoudt is geen woordenboek.
- Waarom staan er synoniemen bij?
- Omdat het vak twee of drie woorden voor hetzelfde heeft en een offerte zelden het woord gebruikt dat jij kent. De zoekbalk hierboven zoekt ook in die synoniemen.
Verder kijken
Kennisbank
Naslag met hoofdstukken, om in te zoeken
477 artikelen
Gebreken
Zoek op wat je ziet
226 gebreken
Vraag en antwoord
Vragen zoals ze gesteld worden
456 vragen