Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Deurkruk

Onderwerp Werk

Ook: Deurkruk · deurklink · deurhendel · deurkrukken · krukstel · krukgarnituur · deurkrukgarnituur

In het kort

Een deurkruk is de hefboom waarmee je de dagschoot van een deurslot terugtrekt om de deur te openen. Aan elke kant van de deur zit er een, verbonden door een vierkante stift die door het slot loopt. De kruk steunt in een rozet of een schild op het deurblad.

In andere talen

Engels
Door handle
Duits
Türdrücker
Frans
Poignée de porte
Spaans
Manilla de puerta
Portugees
Maçaneta
Italiaans
Maniglia

Er staat meer over deurkruk

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

De kruk van de slaapkamerdeur hangt een paar graden naar beneden. Je duwt hem omhoog, hij zakt terug. De eerste gedachte is een nieuwe kruk. Die helpt meestal niet, want het hangen komt uit het slot. Daar zit de veer die de kruk horizontaal houdt, en die is moe. Het is een klein voorbeeld van iets wat voor al het deurbeslag geldt: de kruk is het deel dat je vastpakt, en wat hij doet wordt bepaald door wat erachter zit.

Een deurkruk is een hefboom op een vierkante stift. De stift steekt door een gat in het slot, de tuimelaar. Druk je de kruk omlaag, dan draait de stift de tuimelaar, en die trekt de dagschoot terug. Dat is de schuine schoot die de deur dichthoudt zonder dat hij op slot zit. Laat je los, dan duwt een veer alles terug.

Dat maakt de kruk tot een van de zwaarst belaste onderdelen van een woning. Een binnendeur in een gezin gaat tientallen keren per dag open. Er wordt aan gehangen, er worden tassen aan gehaakt, en kinderen gebruiken hem als opstapje. Speling tussen stift en tuimelaar, een stelschroefje dat lostrilt of een rozet die alleen met twee korte houtschroeven vastzit: daar begint de slijtage.

Bij het kiezen spelen vier dingen. Het eerste is passen. De dikte van de stift, de afstand tussen krukgat en sleutelgat en de dikte van de deur moeten kloppen met het slot dat erin zit, anders staat een nieuw garnituur scheef of dekt het de oude gaten niet af. Het tweede is gebruik. Een lichte kruk van gegoten metaal volstaat op een logeerkamer en niet op de deur van een trappenhuis. Het derde is bediening. Een kruk laat zich met een elleboog, een volle hand of weinig kracht openen, een ronde knop niet. Het vierde is veiligheid, en dat geldt alleen voor buitendeuren: daar is de kruk onderdeel van veiligheidsbeslag dat de cilinder moet afschermen.

Op een voordeur zit in Nederland buiten meestal geen kruk maar een vaste knop of greep. De deur valt dan in het slot en gaat van buiten alleen met de sleutel open. Binnen zit wel een kruk, zodat je er altijd uit kunt.

Wie een kruk vervangt, doet er goed aan eerst het slot te bekijken. Hangt de oude kruk, rammelt hij of blijft de dagschoot steken, dan is het slot aan de beurt, en dat kost bij een binnendeur weinig. Is het slot goed, dan is een nieuw garnituur een klus van een kwartier per deur met een schroevendraaier en een inbussleutel.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.