Kennis / Kennisbank

89 van 477 artikelen

• energie

  Welke warmtebron past bij je woning: aardgas, warmtepomp, warmtenet of hybride

  De vraag welke warmtebron bij je woning past, wordt bijna nooit beantwoord door de bron zelf. Hij wordt beantwoord door je schil, je afgifte en je aansluiting: hoe goed het huis is geisoleerd, op welke temperatuur je radiatoren of vloerverwarming het huis warm krijgen, en wat er aan gas, stroom of warmte je woning binnenkomt. Vier routes zijn in Nederland gangbaar. Een HR-ketel op aardgas is de bekende en de goedkoopste in aanschaf, maar hij is een eindige keuze in een land dat van het gas af gaat. Een volledig elektrische warmtepomp is de zuinigste in gebruik en vraagt het meest van de woning. Een warmtenet neemt de installatie grotendeels uit handen en geeft die tegelijk uit handen. Een hybride opstelling combineert een warmtepomp voor het grootste deel van het jaar met een ketel voor de koudste dagen en het tapwater. Het bepalende getal is de temperatuur waarop je woning het op de koudste dag redt. Haal je dat op 70 graden aanvoer, dan is volledig elektrisch nog niet aan de orde zonder isolatie of grotere radiatoren. Red je het op 50 graden of lager, dan is een warmtepomp een reele keuze en levert hij ook het rendement dat de folder belooft. De aanschaf loopt uiteen van € 2.200 - € 3.800 voor een nieuwe ketel tot € 20.000 - € 35.000 voor een bodemwarmtepomp met bronboring. De verstandige volgorde is bijna altijd dezelfde: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. Wie een ketel heeft die het gaat begeven, kiest beter nu bewust dan straks op een koude zaterdag.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• kopen

  Woningtypen en bouwperioden

  Het bouwjaar voorspelt meer over een woning dan het woningtype. Wat er in een periode gebruikelijk was, zit in vrijwel elke woning uit die periode. Vier scharnierpunten bepalen het meeste: de invoering van de spouwmuur, de eerste isolatie-eisen, het asbestverbod van 1993, en de aanscherpingen van de energieprestatie. Het woningtype bepaalt vooral de verhouding tussen buitenoppervlak en inhoud, en daarmee het warmteverlies en de kosten van onderhoud. Een tussenwoning uit 1975 en een vrijstaande woning uit 1975 delen hun techniek en verschillen in hun rekening.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Zonnepanelen en de aansluiting

  De aansluiting bepaalt wat er kan. Niet het dak, niet het aantal panelen en niet de omvormer. Bij een aansluiting van 1 x 25 ampère is er een grens aan wat je mag terugleveren, en die grens wordt bij een groot dak eerder gehaald dan mensen verwachten. Een omvormer die op zonnige middagen afschakelt, is geen defect maar een beveiliging tegen te hoge netspanning. In een straat vol panelen gebeurt dat vaker. Verzwaren duurt. Wachttijden bij netbeheerders lopen op tot maanden, en inmiddels staan ook huishoudens op een wachtlijst. Een aparte groep voor de omvormer kost € 150 tot € 350, verzwaren € 500 tot € 1.500 plus wachttijd. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Zonnepanelen in het dakvlak of in de gevel: indaksystemen en gevelpanelen

  Panelen kunnen op het dak liggen of het dak zijn. Bij een indaksysteem, dakpanpanelen of gevelgeintegreerde panelen vervangt het paneel de dakpan, de dakbedekking of de gevelplaat. Dat oogt rustiger, maar het verandert de rol van het paneel: het wordt onderdeel van de waterkerende schil. Daarmee verschuiven de eisen. Een paneel op een frame hoeft alleen vast te zitten; een paneel in het dakvlak moet water afvoeren, mag bij een naad geen water opstuwen, moet aan de achterzijde lucht krijgen en moet aansluiten op pannen, dakvoet en nok. De opbrengst is er iets lager, omdat een paneel in het dakvlak of de gevel warmer wordt. Reken bij een indaksysteem op twee tot zes procent minder jaaropbrengst, bij gevelpanelen op oost of west op dertig tot vijftig procent minder dan op een zuidhellend dak. Het kost meer. Een indaksysteem kost € 400 - € 700 per paneel tegen € 250 - € 450 voor hetzelfde paneel op een frame, en een gevelsysteem € 300 - € 650 per vierkante meter. Bij nieuwbouw valt dat verschil kleiner uit, omdat je pannen of gevelplaten uitspaart. Kies indak of gevel om een reden: een monument, een welstandseis, een gevel die toch wordt vervangen, of een dakvlak dat te klein is voor een frame. Niet alleen omdat het mooier is; onderhoud en herstel zijn duurder en ingrijpender.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Zonnepanelen op een gemeenschappelijk dak

  Het dak is gemeenschappelijk, dus dit is per definitie een vergaderbesluit: ook boven je eigen woning kun je niet zelf panelen leggen. En de rekensom verandert per 1 januari 2027, wanneer de salderingsregeling stopt — wat je direct zelf verbruikt houdt zijn waarde, wat je teruglevert levert aanzienlijk minder op. Daarmee wordt gemeenschappelijk verbruik de sterkste variant: liften, verlichting, ventilatie en pompen draaien overdag, en panelen op de gemeenschappelijke meter verlagen de servicekosten zonder verdeelvraagstuk. Leg het paneelplan naast de dakplanning uit het MJOP, en meld de installatie bij de verzekeraar.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Zonnepanelen op een plat dak

  Op een plat dak worden panelen niet vastgeschroefd maar met ballast op hun plaats gehouden. Dat gewicht is de bepalende vraag. Panelen liggen er vijfentwintig jaar. Alles eronder moet dat ook halen; een dakbedekking van vijftien jaar oud haalt dat niet. De opstelling bepaalt de opbrengst: oost-west levert per paneel minder op en per vierkante meter dak vaak meer. De grootste risico's zijn niet elektrisch maar bouwkundig: doorboorde dakbedekking, verstopte afvoeren en te veel gewicht. Panelen op een plat dak kosten € 350 tot € 700 per paneel geplaatst, inclusief het montagesysteem. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Zonnepanelen van de corporatie

  De corporatie plaatst, betaalt, blijft eigenaar en onderhoudt; jij gebruikt de stroom en betaalt een maandelijkse vergoeding. Wie dat als gratis panelen leest komt bedrogen uit, wie het als verkapte huurverhoging afwijst laat vaak geld liggen. Vraag altijd expliciet één ding: is de vergoeding een servicekostenpost of kale huur. Als kale huur telt zij mee voor de huurtoeslaggrens en blijft zij staan, ook als de panelen ooit worden weggehaald. Bij een complexgewijze aanpak is instemming van zeventig procent nodig, en dan geldt het voorstel ook voor wie tegen was. Vraag om de berekening met jouw eigen jaarverbruik: een vergoeding van twintig jaar verdient een avond rekenen.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Zonnestroom: hoe panelen werken en wat de opbrengst bepaalt

  Vier dingen bepalen de opbrengst — vermogen, oriëntatie, hellingshoek en schaduw — en die laatste levert de grootste verrassingen. Schaduw werkt namelijk onevenredig: een paneel in serie trekt de hele reeks omlaag zodra het deels beschaduwd is, dus een schoorsteen of boom kost veel meer dan het beschaduwde oppervlak suggereert. Optimizers of micro-omvormers beperken dat. Wattpiek is een vergelijkingsmaat onder testomstandigheden, geen belofte. Zuid geeft het hoogste jaartotaal; oost en west samen minder totaal maar gelijkmatiger over de dag, wat beter aansluit bij eigen verbruik. Leg nooit panelen op dakbedekking die binnen tien jaar aan vervanging toe is.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• verduurzaming

  Verwarmingsinstallatie waterzijdig inregelen

  Water zoekt de weg van de minste weerstand, dus zonder inregeling krijgen de radiatoren dicht bij de ketel te veel en die ver weg te weinig. De gebruikelijke reactie — de aanvoertemperatuur omhoog — werkt, en kost energie: elke tien graden lager scheelt bij een HR-ketel ruwweg drie tot vijf procent en bij een warmtepomp aanzienlijk meer. Bij een warmtepomp is inregelen dan ook geen optimalisatie maar een voorwaarde, want één radiator die zeventig graden nodig heeft dwingt de hele installatie op zeventig graden. Ontluchten, de druk controleren en de stooklijn stapsgewijs verlagen kun je zelf; het verdelen van het water is rekenwerk.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• isolatie

  Vleermuizen en spouwisolatie

  Vleermuizen zijn beschermd. Hun verblijfplaatsen ook, en die zitten bij uitstek in spouwmuren en achter gevelbekleding. Spouwisolatie aanbrengen zonder te weten of er vleermuizen zitten, is niet alleen riskant voor de dieren maar ook voor jou: het is een overtreding. Onderzoek volgens het protocol loopt over een seizoen, niet over een middag. Dat bepaalt de planning van het hele project. Sommige gemeenten hebben een soortenmanagementplan. Valt jouw adres daaronder, dan is isoleren onder voorwaarden mogelijk zonder eigen onderzoek. Onderzoek voor één woning kost € 1.500 tot € 4.000; per woning in een complex is dat aanzienlijk minder. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Vloerverwarming in een bestaande woning

  Vloerverwarming werkt op een lage aanvoertemperatuur en past daarmee bij een warmtepomp. In een woning met een hoge warmtevraag haalt zij het niet. De opbouw bepaalt alles: hoeveel hoogte je kwijt bent, hoe traag het systeem reageert, en of het onder je bestaande vloerafwerking mag. Frezen in een bestaande dekvloer kost weinig hoogte en levert minder vermogen dan een systeem in een nieuwe vloer. Isolatie ónder de vloerverwarming is geen optie maar een voorwaarde; zonder die laag verwarm je de kruipruimte mee. Reken op € 60 tot € 150 per vierkante meter, afhankelijk van het systeem. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• isolatie

  Waar je begint met isoleren

  Begin bij het grootste onbehandelde vlak dat aan buiten grenst. Dat is bijna altijd de vloer of de spouw, en zelden het glas. Doe eerst het vooronderzoek dat bij het bouwdeel hoort: spouwbreedte en vervuiling bij de gevel, kruiphoogte bij de vloer, en beschermde dieren bij beide. Regel de ventilatie mee. Isoleren maakt een woning dichter, en de meeste vochtklachten na een isolatieproject komen daar vandaan. Koppel isolatie aan onderhoud dat toch gepland staat. Dezelfde maatregel kost dan een fractie. Half isoleren is geen halve winst maar een probleem: een deels geïsoleerde gevel verplaatst de condensatie naar het onbehandelde deel.

  7 minuten lezen

• energie

  Waar je begint met zonnepanelen

  De eerste vraag is niet hoeveel panelen maar hoeveel stroom je zelf gebruikt op het moment dat de zon schijnt. Dat getal bepaalt alles. Het dak komt daarna: draagkracht, oriëntatie, schaduw en de staat van de dakbedekking. Panelen op een dak dat over vijf jaar vervangen moet worden, gaan er twee keer af. De aansluiting is de derde vraag en de meest onderschatte. Een te zwakke aansluiting of een vol net beperkt wat je kwijt kunt. Reken de opbrengst niet meer op salderen. Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt die regeling en verschuift de waarde van opwekken naar zelf verbruiken. De volgorde van de beslissingen is: verbruik, dak, aansluiting, aantal, offerte. In die volgorde vallen de meeste plannen op tijd af of juist mee.

  8 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Wandverwarming: hoe het werkt, waar het past en wat het kost

  Wandverwarming is vloerverwarming in de muur: leidingen in een pleisterlaag of in voorgefabriceerde panelen die de wand tot een groot, lauwwarm stralingsvlak maken, en die daardoor bij een lage watertemperatuur werken en goed passen bij een warmtepomp. Het geeft stralingswarmte op lichaamshoogte, waardoor een kamer bij een lagere luchttemperatuur comfortabel voelt, en het houdt een buitenmuur droog en warm, wat schimmel en condens op koude muren tegengaat. Het past waar vloerverwarming niet kan of niet genoeg geeft: in een oud huis met een houten vloer, in een badkamer, in een kamer met een koude noordgevel, of als aanvulling op een te kleine vloer; en het vraagt een wand die vrij blijft van kasten, schilderijen en spijkers. Wandverwarming kost € 90 tot € 200 per vierkante meter wand inclusief pleisterwerk, en geeft bij een aanvoertemperatuur van vijfendertig graden ongeveer vijftig tot tachtig watt per vierkante meter; een woonkamer heeft er al snel acht tot vijftien vierkante meter wand voor nodig. Aan een buitenmuur werkt het alleen met isolatie: zonder isolatie achter de leidingen verwarm je de straat.

  9 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Wanneer een warmtenet of restwarmte rendabel is

  Bij een warmtenet koop je warmte in plaats van een toestel. Je investeert weinig en je betaalt langer; bij een warmtepomp is het omgekeerd. De rekensom draait om drie posten: de eenmalige aansluitbijdrage, het vaste tarief per jaar, en het variabele tarief per gigajoule. Restwarmte uit industrie of een datacentrum is niet vanzelf goedkoper. Wat telt is het tarief dat je betaalt, en dat is gereguleerd en niet gekoppeld aan de kostprijs van de bron. Een warmtenet is aantrekkelijk bij een slecht te isoleren woning en bij gestapelde bouw; het is minder aantrekkelijk bij een goed geïsoleerde grondgebonden woning. De keuze is bijna nooit vrij. Ligt er geen net, dan is er niets te kiezen; ligt er wel een net, dan is aansluiting vaak de enige route die de gemeente aanbiedt.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Wanneer een warmtepomp rendabel is

  Rendabel hangt aan drie getallen: wat je nu stookt, op welke aanvoertemperatuur je woning het doet, en wat je betaalt voor gas en stroom. De vuistregel die in de praktijk standhoudt: kan je woning het op 45 graden aanvoer, dan kan een warmtepomp uit. Heb je 70 graden nodig, dan zelden. De terugverdientijd ligt bij een gemiddelde eengezinswoning op acht tot vijftien jaar, en de spreiding daarbinnen is groter dan het gemiddelde. De grootste variabele is niet het toestel maar de verhouding tussen de gas- en de stroomprijs. Verandert die, dan verandert de hele som. Een hybride opstelling haalt een groot deel van de besparing voor de helft van de investering. Dat is voor veel woningen het eerlijke antwoord.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Warm water besparen: waar het verbruik zit en wat echt helpt

  Na ruimteverwarming is warm water de grootste energiepost in een woning. In een goed geïsoleerde woning is het zelfs de grootste. Toch gaat vrijwel alle aandacht naar isolatie en verwarming, en blijft de vraag waar dat warme water heen gaat onbesproken. Het antwoord is kort: de douche. In een gemiddeld huishouden gaat twee derde tot vier vijfde van het warme water door de douchekop. De keukenkraan, de wastafel en incidenteel een bad vormen de rest. Reken het door. Een douchekop van negen liter per minuut, acht minuten lang, is 72 liter op ongeveer 38 graden en kost ruwweg 2,3 kilowattuur aan warmte. Bij zes liter per minuut en zes minuten is dat 36 liter en ongeveer 1,2 kilowattuur. Twee ingrepen die niets aan comfort hoeven te kosten, halveren de post. Daarna komen de maatregelen die geld kosten: leidingisolatie, een douche-wtw, een kortere leidingroute en de instelling van ketel of boiler. De comfortstand van een cv-ketel, die het toestel dag en nacht warm houdt, kost € 40 - € 110 per jaar aan gas voor het gemak dat je vijftien seconden eerder warm water hebt. Wat je als eerste doet: meet het debiet van je douchekop met een emmer en een klok, en tel hoeveel minuten er per dag wordt gedoucht. Met die twee getallen weet je waar je verbruik zit.

  9 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Warmte-koudeopslag in een wooncomplex: hoe een WKO werkt, wat hij kost en wat er misgaat

  Een warmte-koudeopslag, kortweg WKO, slaat warmte en koude op in het grondwater onder uw complex. In de winter wordt water uit de warme bron opgepompt, gaat de warmte eruit en stroomt het afgekoelde water de koude bron in. In de zomer draait dat om. De bron levert geen bruikbare verwarmingstemperatuur. Het grondwater komt op acht tot achttien graden boven, en een warmtepomp brengt dat naar de temperatuur die de vloerverwarming en het tapwater vragen. Een WKO is dus een bron en geen verwarmingsinstallatie; de prestatie hangt net zo hard aan de warmtepompen, de afgifte en de regeling als aan de put in de grond. Vier dingen bepalen of het goed gaat. De energiebalans tussen de twee bronnen, want een systeem dat jarenlang meer warmte onttrekt dan het terugbrengt loopt leeg. Het onderhoud aan pompen, filters en wisselaars. De afrekening naar de bewoners, die onder de warmteregelgeving valt. En het beheer van de vergunning, met de meet- en registratieplicht. Onderschat de rolverdeling niet. Bij veel complexen is de WKO eigendom van een exploitant en niet van de vereniging, met een leveringsovereenkomst van twintig tot dertig jaar eronder. Wie de installatie bezit, wie het tarief vaststelt en wie het risico draagt als de bron uit balans loopt, leest u niet in de akte van splitsing maar in dat contract.

  9 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Warmtepomp die werkt met bestaande radiatoren

  Of het kan hangt af van één grootheid: de temperatuur waarbij jouw woning warm blijft. En het goede nieuws is dat je die niet hoeft te laten uitrekenen om een eerste indruk te krijgen — je kunt het deze winter zelf testen met de ketel die je al hebt, door de aanvoertemperatuur te verlagen en per kamer te noteren wat er gebeurt. Drie dingen moeten kloppen: het warmteverlies van de woning, wat de radiatoren bij lage temperatuur leveren, en hoe goed de warmte verdeeld is. Een hybride opstelling is vergevingsgezind en werkt in vrijwel elke woning; een volledig elektrische heeft geen achtervang en stelt echte eisen. Bestel nooit zonder warmteverliesberekening per ruimte.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Een warmtepompboiler in een appartement: plek, geluid, lucht en toestemming

  Een warmtepompboiler maakt warm tapwater met een kleine warmtepomp op een voorraadvat. Hij haalt warmte uit lucht en stopt die in het water. Daardoor gebruikt hij ongeveer een derde van de stroom van een elektrische boiler van hetzelfde formaat. In een grondgebonden woning is dat een eenvoudige vervanging. In een appartement niet. Het toestel is hoog, vol is hij zwaar, hij maakt geluid, hij koelt en ontvochtigt de ruimte waar hij staat, hij heeft een condensafvoer nodig en hij vraagt lucht die ergens vandaan moet komen en ergens heen moet. Die punten botsen op wat in een appartement schaars is: hoogte, ruimte, een afvoer op de goede plek en een gevel waar je niet zomaar een gat in mag maken. Een kanaal door de gevel of een aansluiting op de collectieve ventilatieschacht raakt het gemeenschappelijk gedeelte, en dan heb je toestemming van de vergadering nodig. Loop daarom eerst de plek na en pas daarna het toestel. Waar kan hij staan, waar komt de lucht vandaan, waar gaat het condenswater heen, wat hoort de buurman, en wat moet de vereniging goedkeuren. Klopt een van die vijf niet, dan is dit niet de goede keuze voor dit appartement.

  10 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Warmtepompen: lucht, bodem, hybride en wat het verschil betekent

  Het rendement heet COP: vier eenheden warmte uit één eenheid stroom is een COP van vier; over een heel seizoen heet dat de SCOP. Dat getal is geen eigenschap van het toestel alleen maar van het temperatuurverschil tussen bron en afgifte — van vijfenzeventig naar vijfendertig graden afgifte verdubbelt het rendement ruwweg. Een lucht-waterwarmtepomp gebruikt buitenlucht: gratis en overal, maar juist het koudst wanneer je de meeste warmte nodig hebt. Een bodemgebonden pomp heeft het hele jaar een stabiele brontemperatuur en dus een hoger en gelijkmatiger rendement, tegen een aanzienlijk hogere investering door de boring. Bestel nooit op vierkante meters.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• isolatie

  Warmteweerstand en U-waarde: de getallen achter isolatie

  Drie getallen, drie niveaus. De lambda is een materiaaleigenschap: minerale wol zit rond 0,035, harde schuimplaten rond 0,022 tot 0,028, beton rond 1,5 — hoe lager, hoe beter per centimeter. De R-waarde is dikte gedeeld door lambda, dus tien centimeter minerale wol geeft ongeveer 2,9, en R-waarden van opeenvolgende lagen mag je optellen. De Rc geldt voor een heel bouwdeel en staat in de regelgeving; de U-waarde is daarvan de omgekeerde en wordt bij ramen gebruikt. De winst is niet lineair: van niets naar R 2 scheelt enorm, van R 4 naar R 6 veel minder. Selecteer nooit op R-waarde alleen — luchtdichting en koudebruggen wegen zwaarder.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• energie

  Waterbesparende douchekop en kranen: wat het scheelt op water en gas

  Een waterbesparende douchekop gebruikt zes tot acht liter per minuut, een oude kop twaalf tot vijftien. Je haalt dus ongeveer de helft van het water eruit, en daarmee ook ongeveer de helft van de energie die nodig was om dat water te verwarmen. Dat tweede is het punt. Warm water is in een gemiddelde woning goed voor een vijfde tot een kwart van het gasverbruik, en douchen is daarvan het grootste deel. Wie het waterverbruik onder de douche halveert, snijdt in de grootste post die na ruimteverwarming overblijft. De ingreep kost € 15 - € 60 voor een douchekop en € 5 - € 20 voor een perlator, en je draait ze er zelf in. De terugverdientijd ligt op enkele maanden. Er is geen andere maatregel die zo snel rond is. Er zit één voorwaarde aan. Waterbesparende koppen werken alleen bij voldoende waterdruk en niet op een open boiler of een oude geiser met een minimaal inschakeldebiet. Controleer dat eerst, dan is de rest een kwestie van kopen en indraaien.

  9 minuten lezen·1× bekeken

• isolatie

  Spouwisolatie en het onderzoek vooraf

  Spouwisolatie is de goedkoopste isolatiemaatregel die er is, en de enige waarbij het onderzoek vooraf zwaarder weegt dan de uitvoering. Er zijn drie onderzoeken en ze staan los van elkaar: is er een spouw en hoe breed, is de gevel geschikt, en zitten er beschermde dieren in. Een gevel die water doorlaat, wordt door spouwisolatie natter en niet droger. Dat is de meest voorkomende schade en zij komt jaren later. De inspectie met een endoscoop kost weinig en beantwoordt in een uur de vragen waarop het misgaat. Onderzoek vooraf kost € 150 tot € 500 voor de gevel, plus € 400 tot € 4.000 voor het ecologisch onderzoek. Prijspeil augustus 2026.

  7 minuten lezen·2× bekeken

• subsidie

  Subsidie en financiering voor een VvE

  De regelingen voor particuliere woningeigenaren gelden niet voor een vereniging; daarvoor bestaat een eigen regeling, met onderdelen voor onderzoek, advies en procesbegeleiding naast de maatregelen zelf. Een VvE kan bovendien als rechtspersoon lenen, met een looptijd die bij de levensduur van de maatregel past, waardoor een investering een maandbedrag per appartement wordt. Splits het voorstel in onderhoud en verbetering: een dak dat toch vervangen moest worden komt uit het reservefonds, alleen de meerprijs voor isolatie is verbetering. De volgorde is bepalend — subsidie moet vrijwel altijd worden aangevraagd vóór de opdracht, dus wie eerst uitvoert komt te laat.

  7 minuten lezen·3× bekeken

• isolatie

  Warmtebeelden lezen: wat een thermografisch onderzoek wel en niet aantoont

  Een warmtebeeldcamera meet oppervlaktetemperaturen — geen isolatiewaarden en geen vocht. Wat je ziet zijn verschillen, en een koude plek kan ontbrekende isolatie zijn, een koudebrug, een luchtlek of de plek waar een kast tegenaan stond. Twee valkuilen zitten in het materiaal zelf: glanzende en metalen oppervlakken zenden weinig straling uit en worden fout weergegeven, en gladde vlakken weerkaatsen een radiator als een warme plek die er niet is. De omstandigheden bepalen of het zin heeft: minstens tien tot vijftien graden verschil tussen binnen en buiten, en geen zon op de gevel — dus 's winters, bij voorkeur voor zonsopgang. Lees een koude plek nooit automatisch als ontbrekende isolatie.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Thuisbatterij: wat hij doet en wanneer hij zin heeft

  Twee getallen zijn allebei nodig: de capaciteit in kilowattuur zegt hoeveel erin past, het vermogen in kilowatt hoe snel je kunt laden en ontladen. Een batterij van tien kilowattuur met drie kilowatt vermogen past bij een gelijkmatig avondverbruik, niet bij het opvangen van een piek. De bruikbare capaciteit is kleiner dan de nominale, en van tien kilowattuur die je erin stopt komt er acht tot negen uit. De levensduur wordt in cycli uitgedrukt, niet in jaren. Verschuif eerst je gedrag — apparaten laten draaien tijdens de opwekuren kost niets en is het eerste wat een batterij ook zou doen. Plaats er nooit een in een vluchtroute of in een ruimte zonder ventilatie.

  6 minuten lezen·1× bekeken

• energie

  Trends in warmtepompen: waar de techniek staat en wat dat voor je keuze betekent

  Deze pagina beschrijft een techniek die in beweging is. Hij wordt tweemaal per jaar nagelopen, in maart en september, en de peildatum staat onderaan. De grootste verandering van de afgelopen jaren zit niet in de warmtepomp zelf maar in het koudemiddel: de overstap naar propaan verandert de plaatsing en de regels eromheen. Een tweede verschuiving is de aanvoertemperatuur. Toestellen die 70 graden halen bestaan, en ze werken met een rendement dat de winst grotendeels opeet. De derde is de prijs. Die is gedaald en de subsidie is meebewogen, waardoor de netto-investering minder is veranderd dan de catalogusprijs. Wat níet is veranderd: isoleren, kierdichten en de aanvoertemperatuur verlagen gaan vooraf aan elke toestelkeuze.

  8 minuten lezen·1× bekeken

• verwarming

  Van gasketel naar collectieve warmte of warmtepomp

  De volgorde is steeds dezelfde: eerst de schil en het afgiftesysteem, dan pas de opwekking. Een warmtepomp op een slecht geïsoleerd complex met radiatoren op hoge temperatuur werkt niet goed en kost meer dan hij bespaart. Er zijn vier routes — individuele warmtepompen, een collectieve installatie, een warmtenet of hybride als tussenstap — en onder alle vier ligt dezelfde vraag: op welke temperatuur kan dit gebouw verwarmd worden. Wie eerst inregelt en isoleert, houdt elke route open en verlaagt ondertussen het verbruik. Eén punt weegt in gestapelde bouw zwaarder dan elders: geluid van buitendelen wordt ook getoetst bij de ramen van de buren.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• beheer

  Van MJOP naar assetmanagement: onderhoud sturen op prestaties en levensduurkosten

  Een meerjarenonderhoudsplan zegt wat er wanneer aan een gebouw moet gebeuren en wat dat kost; assetmanagement voegt daar de vraag aan toe waarom, tegen welke prestatie en tegen welke kosten over de hele levensduur, en laat de eigenaar kiezen in plaats van volgen. De stap begint met drie dingen die de meeste verenigingen en beheerders al deels hebben: een conditiemeting die de staat van elk bouwdeel vastlegt, een overzicht van de prestaties die het gebouw moet leveren voor bewoners, veiligheid, energie en verhuurbaarheid, en een berekening van de kosten over de resterende levensduur van het gebouw in plaats van over de komende tien jaar. Het verschil in de praktijk: een MJOP vervangt de kozijnen in jaar twaalf omdat zij dan zijn afgeschreven; assetmanagement vraagt of de kozijnen nog presteren, of vervanging samen met isolatie en ventilatie meer oplevert en of de vereniging het gebouw over twintig jaar nog wil hebben zoals het is. Voor een vereniging van eigenaren betekent het een MJOP dat is gekoppeld aan een verduurzamingsplan en een reservering die de levensduur volgt; voor een corporatie of beheerder een portefeuille waarin per complex is bepaald welke kwaliteit wordt gehandhaafd en hoe lang. Een conditiemeting kost € 1.500 tot € 6.000 per complex, een MJOP op basis daarvan € 2.000 tot € 8.000 en een integraal beheer- en uitvoeringsplan met scenario's € 5.000 tot € 25.000; het bespaart in de regel meer door één slim gecombineerd project dan het in tien jaar kost.

  10 minuten lezen·2× bekeken

• beheer

  Van MJOP naar DMJOP: het onderhoudsplan als route in plaats van een lijst

  Een MJOP vertelt wanneer iets aan vervanging toe is. Een DMJOP gebruikt datzelfde moment om de vraag te stellen of het beter terug kan komen dan het was. Het verschil zit niet in de techniek maar in de timing. Isolatie op een dak dat toch al open ligt, kost een fractie van isolatie op een dak dat je daarvoor moet openleggen. De omzetting kost bij een gemiddeld complex ergens tussen € 2.500 en € 15.000, afhankelijk van omvang en diepgang. Wat de vergadering wint, is dat de discussie verschuift van "moeten we verduurzamen" naar "het dak gaat er in 2029 hoe dan ook af, wat leggen we erop".

  7 minuten lezen·1× bekeken

• verduurzaming

  Verduurzamen in een gemengd complex

  De belangen lopen echt uiteen, en dat is geen onwil. Een eigenaar-bewoner investeert in zijn eigen comfort en energierekening; een verhuurder investeert in een woning waarvan de huurder de rekening betaalt. Die gesplitste prikkel komt in één vergadering samen. Een corporatie met zestig procent van de breukdelen heeft genoeg stemmen voor een gewone meerderheid en meestal niet voor een gekwalificeerde, dus het knelpunt is vaak de financiering van de kleine eigenaren en niet de techniek. Leg de meerjarenplanning van de grote eigenaar naast het MJOP: twee keer een steiger in vijf jaar is de duurste uitkomst die er is.

  7 minuten lezen·1× bekeken

• verduurzaming

  Het verduurzamingsbesluit in een VvE

  Het is geen technisch maar een besluitvormingsvraagstuk: één bewoner met ambitie kan niets, één bewoner met bezwaren kan veel, want gevel, dak, kozijnen en installaties zijn gemeenschappelijk. Het voorstel dat in één keer alles vraagt sneuvelt — er ligt dan één groot besluit met één groot bedrag en de vergadering kan alleen ja of nee zeggen. Knippen is de techniek die werkt: eerst een klein besluit over onderzoek en advies, een bedrag dat de vergadering wel haalt, en pas daarna het uitvoeringsbesluit met de uitkomsten in de hand. De rol die het vaakst ontbreekt en het meest oplevert is de procesbegeleider — en juist daarvoor bestaat subsidie.

  7 minuten lezen

• verduurzaming

  In welke volgorde verduurzaam je een woning

  Elke stap maakt de volgende goedkoper of kleiner, en daarom werkt de volgorde. Eerst onderhoud: een lekkende goot of een natte kruipruimte moet weg vóór er isolatie omheen komt. Dan de schil, van goedkoop naar duur — vloer, dak, glas, gevel — met de ventilatie als onderdeel van elke isolatiestap, niet als losse stap. Dan de afgifte: radiatoren afgestemd op een lagere aanvoertemperatuur, de stap die vrijwel altijd wordt overgeslagen en die bepaalt of de volgende slaagt. Pas dan de bron, wanneer de warmtevraag bekend is. Zonnepanelen staan buiten die keten. Begin nooit bij de bron: dan koop je een te groot toestel voor een woning die het niet aankan.

  6 minuten lezen·2× bekeken

• comfort

  Oververhitting en buitenzonwering

  Zonwarmte die eenmaal binnen is, krijg je er niet makkelijk uit. Alles wat werkt, houdt haar buiten de ruit. Buitenzonwering weert het grootste deel van de zonnewarmte; binnenzonwering laat haar eerst door het glas en vangt daarna op wat er al binnen is. Een goed geïsoleerde woning wordt niet minder warm maar juist sneller warm, omdat de warmte er ook niet meer uit kan. Nachtventilatie is de tweede helft van de oplossing. Zonder een manier om de warmte er 's nachts uit te krijgen, blijft het na een week hitte binnen warm. Een screen kost € 700 tot € 2.000 per raam inclusief montage, een uitvalscherm € 900 tot € 2.500. Prijspeil augustus 2026.

  8 minuten lezen·2× bekeken

• onderhoud

  Planmatig onderhoud bij een corporatie

  "Dat wordt meegenomen bij het groot onderhoud" is voor de corporatie een antwoord en voor de bewoner een afwijzing — en dat verschil komt bijna altijd doordat er geen jaartal bij werd genoemd. Vraag dus naar het jaartal. De planning begint bij een conditiemeting met scores van 1 tot 6, wordt vertaald naar een meerjarenbegroting en daarna geschoven: werk wordt gebundeld zodat er één keer een steiger komt en de uitgaven per jaar gelijk blijven. Daarom wacht jouw kozijn op de andere zestig in het blok. Vraag in de tussentijd om instandhouding en meld het als gebrek: een planning schort de onderhoudsplicht niet op, en stil wachten verlengt alleen het gebrek.

  8 minuten lezen·2× bekeken

Toon 12 artikelen meer37 van 89 getoond · pagina 3 van 8